x

Хүргэн Г.Дэнзэнгийн хэрэг ба Хууль зүйн сайдын тохуурхал

Хөөн хэлэлцэх хугацааг харин ч уртасгасан. Яллагдагчаар татах нь шүүхэд шилжүүлэхээс дор хаяж хоёр сарын наана. Яллагдагчаар татах хүртэл хөөн хэлэлцэх хугацаа тоолдог байсныг харин ч шүүгдэгчээр тооцох хүртэл болгож уртасгасан юм... Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдорж баасан гаригт УИХ-ын нэгдсэн чуулган дээр ингэж хэлжээ.

Мөн өдөр нь Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхээс “хүргэн” Г.Дэнзэнг “Эрүүгийн хуульд заасан хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан” үндэслэлээр ял, хариуцлагаас чөлөөлсөн шүүхийн шийдвэр гарчээ.

Эргэн сануулахад 2015 онд баталсан Эрүүгийн хуулийн шинэчилсэн найруулгад эрүүгийн хэргийг хэрэг бүртгэх ажиллагаа явагдаж, яллагдагчаар татсан тохиолдолд /гэм буруутай нь тогтоогдсон/ хөөн хэлэлцэх хугацааг зогсоохоор хуульчилсан байв. Хөөн хэлэлцэх хугацаанд нь багтааж гэмт хэргийг илрүүлсэн, мөрдөн шалгах ажиллагаа эхэлсэн бол хөөн хэлэлцэх хугацааг тоолохоо зогсоно гэсэн үг. Энэ нь хуулийн байгууллагад нэгэнт илэрсэн хэргийг мөрдөн шалгах хугацааг нь тавьж өгч байгаа юм.

Харин МАН Засгийн эрх авсны дараа буюу 2017 онд баталсан хуулиар хөөн хэлэлцэх хугацааг “анхан шатны шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болох хүртэл” тоолохоор болж, Ц.Нямдорж сайдын хэлснээр “сунгасан” гэнэ. Ингээд “хүргэн” Г.Дэнзэнгийн хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа анхан шатны шүүх дээр өндөрлөж, Г.Дэнзэн ял, хариуцлага хүлээлгүй өнгөрлөө. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болох гэдэг нь давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр гарснаар тооцдог. Энэ хоёрын хооронд хөөн хэлэлцэх хугацаа нь дуусчихвал бас л гэм зэмгүй өнгөрнө гэсэн үг. Үүнийг Ц.Нямдорж сайд “хөөн хэлэлцэх хугацааг сунгасан” гэж яриад байгаа юм. Тэгж “сунгасан” нь тэгээд хэнд ашигтай болсон байна вэ дээ.

Үнэн хэрэгтээ Ц.Нямдорж сайд хоёр өөр зүйлийг нийлүүлж яриад нийтийн толгойг эргүүлэх сурсан ажлаа л хийж байна л даа. Нэгдүгээрт хөөн хэлэлцэх хугацаа гэдэг нэг тусдаа ойлголт. Ямар төрлийн гэмт хэрэг үйлдсэн, ямар ял хүлээхээс нь шалтгаалж хуульд хөөн хэлэлцэх хугацааг өөр өөрөөр тавьдаг. 5-8 жилийн ялтай гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа 5 жил байна ч гэдэг юм уу. Арай хөнгөн ялтай гэмт хэрэг бол хөөн хэлэлцэх хугацаа нэг жил гэх мэт. Энэ бол гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа.

2015, 2017 оны Эрүүгийн хуулиуд аль аль нь 2002 оны Эрүүгийн хуулийг бодвол ялын бодлого харьцангуй хөнгөн болсон, хорих ялын дээд хэмжээ ч буурсан. Үүнээсээ шалгаалаад гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа ч бас хасагдсан. Тэгэхээр Ц.Нямдорж сайдын “хөөн хэлэлцэх хугацааг би уртасгасан” гэдэг угаасаа худал юм.

Харин хөөн хэлэлцэх хугацааг тооцох гэдэг нь огт өөр зүйл. Түрүүний хэлсэн анхан шатны шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болох буюу давж заалдах шатны шийдвэр гартал тоолох уу, эсвэл яллагдагчаар татагдсан даруйд хөөн хэлэлцэх хугацааг зогсоох уу? Энэ бол гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн ял хариуцлага хүлээх эсэх, өөрөөр хэлбэл шударга ёсны зарчимтай холбоотой асуудал.

Нэгэнт хэргийн хөөн хэлэлцэн хугацаанд багтаад гэмт хэргийг илрүүлж, гэм бурууг нотолж чадсан бол ял, хариуцлагаас чөлөөлж болохгүй гэдэг эхний зарчим. Энэ нь 2015 онд баталсан Эрүүгийн хуульд байж. Яллагдагчаар татсан тохиолдолд хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацааг зогсооно гэж. Хөөн хэлэлцэх хугацаа нь таван жил байтал хугацаа дуусахаас нэг сарын өмнө хэргийг илрүүлсэн, гэм бурууг нотолсон бол хөөн хэлэлцэх хугацааг шууд зогсоогоод хэрэг шүүхээр шийдэгдэх хүртэл хуулийн байгууллага ажлаа хийнэ ээ гэсэн үг.

Гэтэл Ц.Нямдорж сайд “Хөөн хэлэлцэх хугацааг анхан шатны шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болтол тоолно” гэчихээр нөгөө хугацаа нь тоологдсоор яваад хэрэг шүүхээр шийдэгдэхээс өмнө хөөн хэлэлцэх хугацаа нь дуусчихаж байгаа юм. Ингээд нөгөө гэмт хэрэгтэн ял завших үүд хаалга нь нээгддэг.

Энэ удаад Г.Дэнзэнгээр жишээ авсан нь түүнийг “ял завшлаа” гэсэн хэрэг биш юм. Нэгдүгээрт шүүх хурал болоогүй, хоёрдугаарт Г.Дэндэн давж заалдах эрхээ ч эдлээгүй байхад “гэмтэй, гэмгүйн” тухай ярих боломжгүй. Үндсэн хуульд бичсэн байх аа, “хэн нэгний гэм бурууг шүүхээр тогтоогоогүй нөхцөлд гэм буруутайд тооцож болохгүй” гэж. Магадгүй энэ хэрэг гурван шатны шүүхээр яваад эцэслэн шийдэгдсэн тохиолдолд түүний “гэмтэй, гэмгүйн” тухай бид нийтээрээ хэлэлцэх боломжтой болох байлаа. Гэтэл энэ хэрэг ингэж дууссан нь, хэрвээ Г.Дэнзэн үнэхээр гэм буруугүй байсан бол өөрт нь ч гэсэн хохиролтой. Харин гэм буруутай байсан бол нийгэмд хохиролтой зүйл болж байна.

Хөөн хэлэлцэх хугацаа гэдэг нь гэмт хэрэг үйлдэгдсэнээс хойш тодорхой хугацааны дараа түүний нийгэмд учруулах хор хохирол арилсан гэж үзээд, хоёрдугаарт илрээгүй гэмт хэргийн тоог нэмэгдүүлэхгүйн тулд хуулиар тогтоосон зүйл. Харин илэрсэн гэмт хэргийг, гэмт хэрэгтнийг ял завшуулах, хариуцлагаас чөлөөлөхийн тулд бий болгосон зүйл биш гэдгийг дээр хэлсэн.

Гэтэл энэ улсын хуулийн салбарыг хорь гаруй жил толгойлж, таван удаа Хууль зүйн сайдаар ажилласан хүн ийм зүйлийг мэдэхгүй байна гэж байхгүй. Харин мэдэхгүй гэж бодсон хүмүүсийнхээ толгойг эргүүлэх гэж ингэж мэлздэг, зүтгэдэг байх. Тэгээд ч салбарын сайд нь ийм зүйл ярьж байхад бослого гаргах ёстой манай хуульчид нүдээ аниад, чихээ бөглөөд, чив чимээгүй сууж байгаа нь ёстой нөгөө “хүртэх ёстойгоо хүртэж байгаа” хэрэг юм биз дээ.

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • Зочин (118.91.57.97)
    Zuw bichmeer yum
    2019 оны 12 сарын 25 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 1 цаг 42 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 1 цаг 48 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 1 цаг 52 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 2 цаг 37 мин ТББХ Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжлээ 2 цаг 50 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 9 цаг 7 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 9 цаг 18 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 9 цаг 36 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 9 цаг 43 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 9 цаг 47 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 9 цаг 52 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 9 цаг 57 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 10 цаг 2 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ Өчигдөр 18 цаг 11 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна Өчигдөр 18 цаг 07 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top