x

Л.Бадамдорж: Цаа буга бид хоёр аялагчдын амьд үзмэр болж байна даа

Улаанбаатараас мянган бээрийн зайд их далайд Монголын хамгийн том хөлөг онгоцыг жолоодоод 39 жил болж буй энэ эрхэмтэй уулзаагүй хүн ховор. Хөвсгөл далайг зорьж Сүхбаатар хөлөг онгоц дээр  аялсан хүн бүр онгоцны ахмадыг эчнээ танина. Сүхбаатар онгоцны капитан Л.Бадамдорж ч зуны гурван сарыг олны хөл хөгжөөн дунд өнгөрөөж дасжээ. Түүнтэй цөөн хором ярилцсанаа хүргэе.

-Сүхбаатар онгоцтой их далайд гарах болсон талаарх түүхээсээ хуучилбал?

-Модоор галлаж явдаг “Сүхбаатар” онгоц байхад усан цэрэг, залуурчин, механикчаар ажилласан.

Дараа нь 1985 онд хоёр дахь “Сүхбаатар” онгоц ашиглалтад ороход залуурчин, туслах капитан хийж байгаад 2001 оноос капитан болсон. Харин 2005 оноос энэ онгоцоо жолоодож байна.

“Сүхбаатар” онгоц 400 морины хүчин чадалтай, 2000 тонн ачаа чирэх зориулалттай, 360 тонн жинтэй. Цагт 150-160 литр түлш шатааж явдаг.

-“Сүхбаатар” онгоц нэг аялахдаа хэчнээн хүнтэй ямар хугацаанд аялдаг вэ?

-Хүслийн хад хүрээд буцахдаа 30-150 хүнтэй 17 км аялаад ирнэ. Ялангуяа, наадмаар аялагчид их болно. Наадам үзээгүй 20 жил болж байна.

-Олон жил далайд тээвэр хийхэд хүнд хэцүү, бэрхшээлтэй үе цөөнгүй л байсан байх даа?

-Их усан дунд олон хүний амь нас хариуцах амаргүй. Өмнө нь ачаа тээвэрт шөнө явдаг байхад далай нэг шөнө үлгэрийн юм шиг байснаа нөгөө шөнө нь салхилж, давалгаална. Давалгаанд онгоц, чиргүүлүүд хажуугаараа унаж босоод, унаж босоод л байдаг байлаа. Давалгаа 11 метр өндөр босож, онгоцны гурван давхрын цонхыг цохих үе ч байлаа.

-Таны хүү мөн усан онгоцны ахмадаар бэлтгэгдэж байгаа гэж сонссон?

-Би Ханх сумынх. Ажил хөдөлмөрөө эндээс эхэлсэн. Хоёр хүүхэд маань ч далай дээр ажиллаж, амьдралаа авч явна. Нэг хүү маань “Сүхбаатар” онгоцны туслах капитан. Онгоцон дээр өссөн. Нөгөө хүү завиар аялал жуулчлал эрхэлдэг. Хоёулаа онц тээвэрчин.

-Далайд багаа командлаад явах сайхан мөчийг уншигчидтай хуваалцаач?

-Усны шувууд ирэхтэй зэрэгцээд далай руугаа гүйдэг.

Зун зураг авахуулаад л далай дээр зусдаг. Хөвсгөлийн цаа буга бид хоёр л аялагчдын амьд үзмэр болдог доо. Бараг айл болгоны жаазанд бидний зураг бий байх аа.

Одоо ч нас явсан үрчгэр өвгөнөөр яах вэ гээд жаахан дургүй болсон.

-Өвөл болохоор та амрах уу?

-Хуучин онгоц модоор ажилладаг шатахуун тээвэрлэдэг байхад өвөл, хавар ууланд мод бэлтгэдэг байлаа. Ер нь залуу насаа мод, ус хоёр дээр л үдсэн дээ.

Зууны мэдээ
iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iШинэ мэдээ
Хөхүүртэй айраг "ЮНЕСКО"-ийн Биет бус соёлын өвийн жагсаалтад бүртгэгдлээ 12 цаг 55 минутын өмнө Алсалсан аймаг, сумын эмнэлгүүдэд түргэн тусламжийн автомашин хүлээлгэн өглөө 13 цаг 4 минутын өмнө Өнгөрсөн 10 жилийн хугацаанд хэвлэл мэдээллийн 1174 ажилтан амиа алджээ 13 цаг 51 минутын өмнө УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж НӨАТ-ын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн барив 14 цаг 33 минутын өмнө 50 сая төгрөгийн шагналтай НӨАТ-ын сугалааны тохирол маргааш явагдана 15 цаг 4 минутын өмнө Эрдэнэт үйлдвэрийн “тэвэр дүүрэн” ололт дэвшил, 41 жилийн ой 16 цаг 14 минутын өмнө Цагдаагийн аминд хүрсэн этгээдүүдийн ялыг хэвээр үлдээв 17 цаг 30 минутын өмнө Олон улсын “Өвлийн үзэсгэлэн-2019” арга хэмжээнд “Монгол улсын танхим”-ыг нээжээ 18 цаг 31 минутын өмнө Дэлхийн банк утаа бууруулах зорилгоор дахин 12 сая ам.долларын хөнгөлөлттэй зээл олголоо Уржигдар 18 цаг 18 минутад НИТХ-ын ээлжит бус IX хуралдаан энэ сарын 16-нд болно Уржигдар 18 цаг 07 минутад Б.Махбалд холбогдох хэргийг прокурорт буцаалаа Уржигдар 17 цаг 25 минутад “Matrix 4” ирэх оны тавдугаар сард нээлтээ хийнэ Уржигдар 16 цаг 16 минутад “Жүр-Үр”-ийн 118 ширхэг тортыг устгалд оруулжээ Уржигдар 15 цаг 47 минутад Гадаадын тагнуулын албатай хамтран ажилласан этгээдэд ял ногдуулав Уржигдар 14 цаг 07 минутад Монголын нэр дор зодоглосон Саид Моллаи эхний тойрогтоо цэвэр ялагдлаа Уржигдар 13 цаг 36 минутад “Хүлэмжийн хийн ялгарал багатай дулаан хангамжийн систем” хэлэлцүүлэг боллоо Уржигдар 13 цаг 26 минутад УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаярт хилийн хориг тавих саналыг шүүх хүлээн авахаас татгалзлаа Уржигдар 13 цаг 12 минутад Д.Алтангэрэл: Олон улсад өрсөлдөхүйц судалгааны багийг бүрдүүлэхийг зорилгоо болгосон Уржигдар 12 цаг 39 минутад АНУ-ын Сангийн дэд сайд Саарал жагсаалтаас гаргах асуудлаар Сангийн сайдтай уулзжээ Уржигдар 11 цаг 38 минутад Н.Номтойбаяр, түүний зөвлөхөд хилийн хориг тавих прокурорын саналыг шүүх хэлэлцэж байна Уржигдар 11 цаг 34 минутад Сайд Д.Цогтбаатар Польш улсын Сеймийн дэд маршалтай уулзав Уржигдар 10 цаг 49 минутад Хар тамхины хэрэгт холбогдсон Нигер улсын иргэдэд 6 жилийн ял оноолоо Уржигдар 10 цаг 35 минутад Дэвшилтэт технологи эрүүл мэндийн салбарт хэрхэн нөлөөлөх вэ?  Уржигдар 10 цаг 21 минутад Мөсөн дээгүүр авто тээвэр хийхгүй байхыг онцгойлон анхаарууллаа Уржигдар 09 цаг 52 минутад ОУХМ Г.Хэрлэн мөнгө, Ё.Басхүү хүрэл медаль хүртлээ Уржигдар 09 цаг 41 минутад Х.Номингэрэл: Ард түмэн эрх баригчдыг “ялна” гэж тооцсон тогтолцоогоор нь унагадаг Уржигдар 08 цаг 32 минутад Д.Одбаяр Өмнөд Солонгосын талтай шүүхдэнэ Уржигдар 08 цаг 26 минутад Айдас төрүүлсэн “АРД ТҮМЭНЧ”, дарамт болсон “ЭХ ОРОНЧ” Уржигдар 08 цаг 16 минутад Хэвлэллийн хүрээлэнд “Хийн хоолойн ирээдүй” хэлэлцүүлэг болно Уржигдар 08 цаг 12 минутад Ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун, хүйтний эрч сулавтар байна Уржигдар 07 цаг 55 минутад Нийслэлийн Засаг дарга машинтай жагсагчидтай уулзлаа 2019-12-12 17:25 М.Ганбаатар: Шахмал түлш нөөцөлж зохиомол хомсдол үүсгэх шаардлагагүй 2019-12-12 16:57 Утаа мэдрэгчийг энэ сардаа багтаан 167,000 өрхөд үнэ төлбөргүй олгоно 2019-12-12 16:40 “Мэдээллийн дайн”-ны ялагч нь хэн бэ? 2019-12-12 14:58 FACT CHECK: Ц.Нямдорж сайд хэрхэн худлаа ярьсан бэ? 2019-12-12 14:49 "Цөмөөхэй" балетаар дамжуулж нийгэмд урлаг яагаад хэрэгтэйг ойлгуулна 2019-12-12 14:31 Хорт хавдраар өвдсөн нэг ойтой Г.Хулан охинд туслах аянд нэгдэцгээе! 2019-12-12 14:09 НДШ-ийн 2 хувьд тавьсан Ерөнхийлөгчийн хоригийг УИХ хүлээж авлаа 2019-12-12 13:58 Н.Номтойбаяр: Намайг буруутгах гэж байгаа бол миний бүрэн эрхийг түдгэлзүүлэх бичгээ өгчих 2019-12-12 13:46 Д.Одбаяр: Цэцийн гишүүнээсээ хэрвээ татгалзах шаардлагатай гэвэл би зууралдахгүй 2019-12-12 12:31 Дорд үзэхийг эсэргүүцэн тэмцсэн 17 жил 2019-12-12 11:21 С.Баясгалан: Монголын нутгаар хий дамжуулах хоолой тавих боломж бүрдчихлээ гэж ойлгохоор байна 2019-12-12 11:10 Авто зам ашигласны төлбөрийг хуучин хэвээр нь үлдээх саналаа НИТХ-д өргөн барина 2019-12-12 10:56 Н.Номтойбаяр гишүүн өөрийн шалгагдаж буй асуудлаар Төрийн ордонд мэдээлэл хийнэ 2019-12-12 10:39 Д.Одбаярыг ҮХЦ-ийн гишүүнээс огцруулахаар жагсаал зохион байгуулна 2019-12-12 10:26 Улстөрчдийн рейтингийг нийслэлд Х.Баттулга, орон нутагт У.Хүрэлсүх тэргүүлжээ 2019-12-11 16:13 Кремлийн сүлд модны наадам 30 жилийн дараа Улаанбаатарт болно 2019-12-11 14:33 Асгатын мөнгөний ордын далд уурхайн эхний амыг нээжээ 2019-12-11 13:45 Хүүхдийн тэтгэмжээ төлөлгүй эрэн сурвалжлагдаж буй эцэг, эхийг зарлалаа 2019-12-11 13:30 М.Энхсайхан: 2020 оны сонгуулиар цэцэг шиг олон шинэ үеийнхэн УИХ-д орж ирээсэй 2019-12-11 11:34
iШинэ мэдээ
ЦААШ ҮЗЭХ
Top