Завхан аймагт уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөнд дасан зохицох, бэлчээрийн усан хангамжийг сайжруулах чиглэлээр сүүлийн гурван жилийн хугацаанд 15 сумын 21 багт инженерийн хийцтэй худгийг шинээр гаргаж, гурван багийн худгийг сэргээн засварлажээ.

Энэхүү ажлыг “Хөдөө орон нутгийн иргэдийн дасан зохицох чадавх болон эрсдэлийн менежментийг сайжруулах нь” (АДАПТ) төслөөр хэрэгжүүлсэн бөгөөд нийт 1.2 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтын 70 хувийг төслөөс, 30 хувийг орон нутгийн төсвөөс санхүүжүүлсэн байна.

АДАПТ төслийн 2025 оны жилийн тайланд дурдсанаар, Завхан аймагт хэрэгжүүлсэн худаг гаргах, сэргээн засварлах ажлууд нь бэлчээрийн менежментийг сайжруулж, усны хүртээмжийг нэмэгдүүлэхэд бодит үр дүн үзүүлж байгаа аж. Тайланд “шинээр гаргасан болон сэргээн засварласан худгууд нь малчдын усны хангамжийг нэмэгдүүлэхээс гадна бэлчээрийн ачааллыг жигд хуваарилах боломж бүрдүүлсэн” хэмээн онцолжээ.

НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн мэдээлснээр, Завхан аймагт сүүлийн хорь гаруй жилийн хугацаанд малын тоо толгой 1.9 дахин өсөж, бэлчээрийн доройтол 50.8 хувьд хүрсэн байна. Мөн ган, зудын давтамж нэмэгдэж, усны нөөц багассан нь малчдын амьжиргаанд томоохон сорилт учруулж буй юм.

Иймд АДАПТ төслийн хүрээнд усан хангамжийг нэмэгдүүлэхээс гадна булаг шанд хамгаалах, голын сав газрыг нөхөн сэргээх, мод тарих, бэлчээрийн тогтвортой ашиглалтыг дэмжих зэрэг экосистемд түшиглэсэн ажлыг хийж байна. Тухайлбал, Идэр, Эрдэнэхайрхан суманд булаг шанд хамгаалах, голын эргийг нөхөн сэргээжээ.

Ногоон уур амьсгалын сангийн санхүүжилтээр хэрэгжиж буй АДАПТ төсөл нь 2021-2027 онд Завхан аймагт хэрэгжинэ. Мөн Ховд, Дорнод, Сүхбаатар аймагт хэрэгжиж байгаа бөгөөд ус, бэлчээрийн нөөцийн тогтвортой менежментийг сайжруулах, уур амьсгалын эрсдэлд өртөмтгий малчин өрхийн дасан зохицох чадавхыг бэхжүүлэх зорилготой. Төслийн хүрээнд дээрх дөрвөн аймагт нийт 112 инженерийн хийцтэй худгийг шинээр гаргах болон сэргээн засварлах ажлыг хэрэгжүүлээд байна.

Завхан аймгийн удирдлагуудын мэдээлснээр, ирэх жилүүдэд бэлчээрийн усан хангамжийг сайжруулах зорилгоор шинээр худаг гаргах, ашиглалтгүй болсон худгуудыг сэргээн засварлах ажлыг үргэлжлүүлэн хийж байна. Аймгийн хэмжээнд худаг, уст цэгийн тоо нэмэгдэж байгаа хэдий ч нийт бэлчээрийн талбай болон мал сүргийн тоотой харьцуулахад ажиллагаатай худгийн тоо хангалтгүй хэвээр байна.

Ялангуяа говийн бүсийн зарим суманд цас багатай жилүүдэд мал усгүйдэх эрсдэл тулгардаг бөгөөд бэлчээрийн нөөцтэй ч усны эх үүсвэргүйгээс ашиглах боломж хязгаарлагддаг байна. Харин усан хангамж сайжирч, худагтай болсноор малчид отор нүүдэл хийх, бэлчээрээ сэлгэн ашиглах боломж бүрдэж, бэлчээрийн доройтлыг бууруулахад эерэг нөлөө үзүүлдэг тухай аймгийн Хүнс, хөдөө аж ахуйн газраас мэдээлэв.