Сүүлийн үед алт, зэс зэрэг металлын үнэ өсөж буй нь Монголын эдийн засагт эерэг ба сөрөг нөлөөг зэрэг авчирна.

Инфляц: Манай улс ихэнх түлш, тоног төхөөрөмж, машин механизм, барилгын материал-аа импортоор авдаг. Дэлхийн зах зээл дээр түүхий эдийн үнэ өсөхөөр импортын өртөг нэмэгдэнэ. Энэ нь хэрэглэгч орны хувьд барилга, тээвэр, хүнсний үнэ өсөж, дотоод инфляц буурахгүй, удаан өндөр түвшинд хадгалагдах эрсдэлтэй. Өөрөөр хэлбэл, иргэдийн амьжиргааны өртөг нэмэгдэнэ.

Ханш: Зэс, алтны үнэ өсвөл Монголд экспортын валютын орлого нэмэгдэж төгрөгийн ханшид богино хугацаанд дэмжлэг болж, ханшийн огцом уналтыг сааруулж чадна. Гэвч, хэрэв төр орлогоо хурдан үрж, импортоо тэлэх үед зэсийн үнэ(саяын нүүрс шиг) огцом унавал ханшийн савлагаа улам хүчтэй болно.

Уул уурхайн салбарт зэсийн үнэ өсөх нь уул уурхайн компаниудын ашиг, экспортын орлого, төсвийн орлогыг нэмэгдүүлэх эерэг талтай. Гэхдээ Монгол голчлон зэсийн баяжмал экспортолдог тул цэвэр зэс болгоход төлдөг шимтгэл (TC/RC), тээвэр логистик, гэрээний нөхцөл зэргээс шалтгаалж бодит орлого хүлээлтээс бага байх магадлал бий.

Хэрэв дэлхий даяар металлын үнэ ба инфляц өндөр болох аваас Монголд зээлийн хүү буурахгүй, хөрөнгө оруулалт саарах, эдийн засгийн өсөлт удаашрах гэсэн таагүй орчин бүрдэнэ.

Дэлхийн металлын үнийн өсөлт Монголд орлого нэмэх боломж авчрах ч, зөв удирдахгүй бол инфляц, ханшийн савлагаа, эдийн засгийн тогтворгүй байдал давхар нэмэгдэх эрсдэлтэй. Иймээс “үнэ өссөн үеийг” байнгын баялаг мэт харах бус, түр зуурын боломж гэж үзэж, өр, зардлаа хянах нь Монголд хамгийн чухал байна.

Эдийн засагч Р.Даваадорж