Өнгөрсөн онд тэрбумтнуудын хөрөнгийн хэмжээ сүүлийн жилүүдэд гурав дахин хурдтай өсөж, түүхэн дээд хэмжээнд хүрсэн нь ардчиллын тогтвортой байдалд заналхийлж буй эдийн засаг, улс төрийн хуваагдлыг улам гүнзгийрүүлж байна гэж ядууралтай тэмцэх Оксфам байгууллага даваа гарагт мэдэгдлээ.

Швейцарын Давос хотноо өнөөдөр эхэлж буй Дэлхийн эдийн засгийн чуулга уулзалтад зориулан нийтэлсэн тус буяны байгууллагын тайланд дурдсанаар, дэлхийн тэрбумтнуудын хөрөнгө 2025 онд 16 хувиар өсөж, 18.3 их наяд ам.долларт хүрсэн бөгөөд 2020 оноос хойш 81 хувиар нэмэгджээ.

Дэлхий даяар дөрвөн хүн тутмын нэг нь хоол хүнсээ залгуулж чадахгүй байхад, мөн дэлхийн хүн амын тал шахам хувь нь ядуурлын нөхцөлд амьдарч байгаа энэ үед тэрбумтнуудын хөрөнгийн хэмжээ өссөн байна. 

Чинээлэг хүмүүсийн хөрөнгө өсөхийн хэрээр улс төрийн эрх мэдэл цөөн хүний гарт улам их төвлөрч байгааг уг тайланд онцолжээ. Тодруулбал, тэрбумтнууд жирийн иргэдтэй харьцуулахад улс төрийн албан тушаал хаших магадлал 4 000 дахин өндөр байна гэдгийг дурдсан байна. Энэхүү тайланг дэлхийн тэгш бус байдлын мэдээллийн сангаас эхлээд Forbes-ийн тэрбумтнуудын жагсаалт хүртэлх академик түвшний судалгаанууд, мөн мэдээллийн олон эх сурвалжид үндэслэн гаргажээ. 

Тэрбумтнуудын хөрөнгө ийнхүү өссөнийг тус байгууллага АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын бодлоготой холбон тайлбарлажээ. Тодруулбал, түүний хоёр дахь засаг захиргаа татварыг бууруулж, үндэстэн дамнасан корпорацуудыг олон улсын шахалтаас хамгаалж, мөн монополийн эсрэг хяналт шалгалтыг сулруулсан нь нөлөөлсөн гэж үзсэн байна.

Түүнчлэн хиймэл оюуны салбарын компаниудын үнэлгээ огцом өссөн нь чинээлэг хөрөнгө оруулагчдад асар их ашгийг нэмж авчирсан байна.

“Чинээлэг ба бусад хүмүүсийн хоорондын ялгаа улам тэлж байгаа нь улс төрийн тогтвортой бус, эрсдэлтэй хомсдолыг бий болгож байна” гэж Оксфамын гүйцэтгэх захирал Амитаб Бехар хэлжээ.

Оксфам байгууллага засгийн газруудад хандан тэгш бус байдлыг багасгах үндэсний хэмжээний төлөвлөгөө боловсруулах, хэт чинээлэг хүмүүст өндөр татвар ногдуулах, мөн лобби, сонгуулийн санхүүжилттэй холбоотой хязгаарлалтуудыг чангатгах зэргээр мөнгө ба улс төрийн хоорондох ханыг бэхжүүлэхийг уриалжээ. 

Одоогийн байдлаар Норвег зэрэг цөөн хэдэн оронд чинээлэг иргэдэд татвар ногдуулаад байгаа бол Их Британи, Франц, Итали болон бусад оронд үүнтэй төстэй арга хэмжээг хэрэгжүүлэх талаар хэлэлцэж байна.

Найроби хотод төвтэй тус байгууллагын тооцоолсноор, өнгөрсөн онд 2.5 их наяд ам.доллароор нэмэгдсэн тэрбумтнуудын хөрөнгө нь туйлын ядуу 4.1 тэрбум хүний нийт хөрөнгөтэй тэнцэж байгаа аж. 

Өнгөрсөн онд дэлхийн тэрбумтнуудын тоо анх удаа 3000-аас давсан бол Tesla, SpaceX компаниудын тэргүүн Илон Маск хөрөнгийнх нь хэмжээ 500 тэрбум ам.доллароос давсан анхны хүн болжээ. 

Засгийн газрууд “дээд давхаргад таалагдахын тулд буруу шийдвэр гаргаж байна” хэмээн Бехар анхааруулаад, тусламжийн санхүүжилтыг танах, иргэний эрх чөлөөг хязгаарлаж байгааг онцолсон байна. 

“Хэт чинээлэг бизнес эрхлэгчид уламжлалт болон цахим мэдээллийн хэрэгслүүдэд нөлөөлөх нь улам ихсэж байна” гэж тайланд мөн онцолжээ. Одоо тэрбумтнууд дэлхийн томоохон медиа компаниудын тал орчмыг эзэмшиж байна. 

Эх сурвалж: Reuters