Үндэсний эрх чөлөө тусгаар тогтнолын 114 жилийн ойд зориулсан “Олноо өргөгдсөн нь” үзэсгэлэнг Богд хааны ордон музейд энэ сарын 29-нд нээнэ.

Энэхүү үзэсгэлэнд Хүрдэн орчуулагч хааны долоон эрдэнэ, түүнийг төлөөлөх шадар долоон эрдэнийг онцлон үзүүлэх юм.

Богд хааны Монголын төрийн тусгаар тогтнолыг анх зориглон тогтоож чадсан, 1911-1924 онд бие даасан улсын дотоод зохион байгуулалтыг хийсэн, Монгол Улсын хил хязгаар, хууль цаазыг тогтоосон түүхэн үйлс зүтгэлийн гавьяаг тэмдэглэх Монголчуудын эрх чөлөөнд хүрсэн 12 дугаар сарын 29 түүхэн өдөр болно.

VIII Богд Жавзандамба хутагт бээр Монгол Улсын хувь заяаны түүхэн ээдрээтэй цаг үед Монголын төрийн тусгаар тогтнолыг анх манлайлан тогтоосон ба VIII Богдод 1911 онд монголын ард түмнээс олгосон алтан навчит өргөмжлөлийн дотор VIII Богдыг Очирдара, Дэмчог, Загарвард хэмээн нэрлэсэн байдаг. 1911 онд VIII Богд шашны тэргүүнээс төрийн хаан болоход Загарвард буюу Хүрдэн орчуулагч номт хаадын уламжлал ёсоор төрийн долоон эрдэнэтэй болгожээ.

Тэрбээр шашны тэргүүнээс төрийн хаан болж, хос ёст төрийн үүргийг нэгэн биедээ хүлээжээ. VIII Богдын монголын шашны тэргүүнээс төрийн хаан болсны гэрч нь төрийн долоон эрдэнэтэй болсон хэрэг явдал юм. Загарвард буюу Хүрдэн орчуулагч хаан их богд нь лагшны гучин хоёр их бэлгэ чанар, богд мэргэдийн наян сайн шинжтэй байдаг. Шагжамуни бурхан ч гучин хоёр лагшин бэлгэтэй. Ийм Хүрдэн орчуулагч хаан мэндлэх болгонд өлзийт совин болон одон мичдийн гайхамшигт үзэгдэл илэрдэг. Нар бол хүрдэн орчуулагч тэнгэрийн хааны эргүүлдэг том хүрдний хувилбар гэж үзнэ.

Хүрдэн орчуулагч хааныг мэндлэхтэй нэгэн зэрэг хүрдэн эрдэнэ, чандмань эрдэнэ, хатан эрдэнэ, түшмэл эрдэнэ, заан эрдэнэ, хөлөг эрдэнэ, жанжин эрдэнэ гэх хаан төрийн долоон эрдэнэ ч гарч ирнэ. Хүрдэн орчуулагч хааны илд, арьс, орд харш, дээл, гутал, суудал, цэцэрлэгийг шадар долоон эрдэнэ гэх ба хүрд эрдэнэ, чандмань эрдэнэ, хатан эрдэнэ, түшмэл эрдэнэ, заан эрдэнэ, хөлөг эрдэнэ, жанжин эрдэнийг тус тус төлөөлдөг.