Арктикт сүүлийн 125 жилийн хугацаан дахь хамгийн халуун жил тохиож, далайн мөсний хэмжээ гуравдугаар сард оргил үедээ хүрэх үедээ 47 жилийн хамгийн доод түвшинд хүрсэн талаар АНУ-ын Далай тэнгис, агаар мандлыг судлах үндэсний газраас /NOAA/ мэдээлжээ. 

Тус байгууллагын Арктикийн судалгааны жил тутмын тайланд дурдсанаар, 2024 оны 10 дугаар сараас 2025 оны есдүгээр сар хүртэл Арктикт сүүлийн 125 жилийн хугацаан дахь хамгийн өндөр температур бүртгэгджээ. Ингэснээр сүүлийн арван жил нь түүхэн дэх хамгийн дулаан 10 жил болж байна.

Олборлодог түлшнээс ялгарах хорт хийн ялгарлын улмаас Арктикт дэлхийн дунджаас дөрөв дахин хурдан дулаарч байгаа нь дэлхийн уур амьсгалын чухал зохицуулагч бүс нутгийн хувьд ихээхэн эрсдэл нүүрлүүлж байна.

2025 онд Арктикийн далайн мөсний хэмжээ хиймэл дагуулаас холбогдох мэдээллийг эмхэтгэж эхэлснээс хойших 47 жилийн хугацаанд хамгийн бага түвшинд хүрчээ. Ингэхдээ хамгийн эртний бөгөөд хамгийн зузаанд тооцогддог мөс нь 1980-аад оноос хойш халалт, хур тунадас зэрэг хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр 95 гаруй хувиар багассан байна.

Арктикийн Аляскт мөнх цэвдэг хайлснаас үүдэн 200 гаруй гол мөрөн улбар шар өнгөтэй болж, хүчил, хортой металлууд нэмэгдсэн нь усны чанар, усны амьтдын амьдрах орчин, биологийн олон янз байдалд сөргөөр нөлөөлж байгаа бол эрдэмтэд ундны ус болон загас агнуурт үзүүлэх нөлөөллийг судалж байна.

2024 оны 10 дугаар сараас 2025 оны есдүгээр сар хүртэл Арктикт унасан хур тунадасны хэмжээ түүхэн дээд үзүүлэлтэд хүрчээ. Түүнчлэн өвөл, хавар, намрын нийт хур тунадас 1950 оноос хойш эхний тавд бичигдэх хэмжээнд хүрч, ихэнхдээ цас биш бороо орсон бөгөөд зургаадугаар сарын цасан бүрхүүл нь 60 жилийн өмнөх түвшнээс хоёр дахин буурсан байна.

Судлаачдын тайланд тус бүс нутгийг өөрчилж буй хурдацтай, харилцан уялдаатай өөрчлөлтүүдийг онцлоод, эдгээр нь Арктикт төдийгүй дэлхийн уур амьсгалд аль алинд нь нөлөөлөхийг анхааруулж, энэ чиглэлээр тогтвортой судалгаа, хяналт ажиглалт явуулах шаардлагатай байгааг онцлон тэмдэглэжээ.  

Эх сурвалж: Anadolu