Наймдугаар сарын 15-нд болох уулзалтын талаарх мэдээлэл Европын улс төрийн хүрээнд түгшүүр төрүүлж байна. Владимир Путин, Дональд Трамп нар Украины асуудлыг шийдвэрлэхээр оролдож магадгүй бөгөөд үүнд Киев, Брюссель хоёр саад учруулж болзошгүй гэж шинжээчид үзэж байна. Москва, Вашингтон хоёр зөрчилдөөнийг зогсоох зарчим болон газар нутгийн асуудлыг хэлэлцэх нь тодорхой. Энэ уулзалт нь хоёр орны удирдагчдын 2019 оны Осакагийн G20 дээд хэмжээний уулзалтаас хойших анхны нүүр тулсан уулзалт байх юм. Мөн Путин 2021 онд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдентай Швейцарид уулзаж байв.

Ерөнхийлөгчийн туслах Юрий Ушаков мэдэгдэхдээ, “Орос, Америк хоёр ойрын хөршүүд. Манай төлөөлөгчид Берингийн хоолойг даван шууд ирнэ. Энэ уулзалтыг Аляскад зохион байгуулах нь логик шийдэл” гэж хэлжээ.

Энэхүү шийдвэр нь АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн Ойрхи Дорнодын тусгай төлөөлөгч Стивен Уиткофф Москвад айлчилж, Кремльд Путинтэй гурван цаг орчим уулзсаны дараа гарсан юм. Ушаковын хэлснээр, ОХУ АНУ-д “боломжит, үндэслэлтэй” саналууд тавьсан бол Трамп олон нийтийн сүлжээнд “том дэвшил” гарлаа хэмээн бичжээ.

Яагаад Аляска вэ?
Өмнө нь шинжээчид уулзалтыг Унгар, Итали, Швейцарь зэрэг гуравдагч оронд болно гэж таамаглаж байсан тул Аляскаг сонгосон нь гэнэтийн шийдвэр болов. Аляска нь Орос, АНУ хоёрт түүхэн болон стратегийн хувьд чухал ач холбогдолтой. XVIII зуунд Оросын эзэнт улсын харьяанд байсан энэ нутаг үслэг ангийн арвин баялгаар ашиг өгч байв. Гэвч Британийн нөлөөнөөс хамгаалах нь хүндрэлтэй байсан тул 1867 онд Орос АНУ-д 7.2 сая алтан доллараар худалдаж өгчээ.

Дайны жилүүдэд Аляска нь “Алсиб” буюу Аляска–Сибирийн нислэгийн замаар Ленд-лизийн онгоц, ачаа зөөвөрлөх гол чиглэл болж байв. Энэ удаад 1867 оноос хойш Оросын төрийн тэргүүн анх удаа тус нутагт хөл тавих гэж байна.

Аляска, Арктикт хоёр улсын эдийн засгийн ашиг сонирхол огтлолцдог бөгөөд харилцан ашигтай томоохон төслүүд хэрэгжүүлэх боломж бий. Мөн Трамп газрын ховор элементийн салбарт хамтран ажиллах сонирхлоо илэрхийлж байсан тул энэ сэдэв ч хэлэлцэх асуудлын нэг байх магадлал өндөр.

Энэхүү уулзалтыг АНУ-д хийх нь Путины зүгээс хүндэтгэл үзүүлсэн дохио гэж үзэж болно. Харин Трампын урилга нь Москваг бойкотлох барууны чиг хандлагыг эвдэж буй хэрэг юм. Уулзалтаар Украины асуудлаас гадна дэлхийн бодлого, хоёр орны хамгийн доод түвшинд хүрээд буй харилцааны талаар хэлэлцэнэ.

Ямар асуудлыг хэлэлцэх вэ?
Гол сэдэв нь Украины мөргөлдөөн. Хоёр тал өмнө нь зургаан удаа утсаар ярилцаж, элч төлөөлөгчдийн дамжуулсан захидал, санал солилцсон. АНУ гал зогсоох, Москва–Киевийн шууд хэлэлцээг эхлүүлэхийг дэмжиж байгаа бол Оросын зүгээс Украиныг төвийг сахисан статустай байлгах, мөн 2022 оны санал асуулгын дараа ОХУ-д нэгтгэсэн Донецк, Запорож, Херсон мужийн зарим бүсээс цэргээ татахыг шаардаж байна.

Барууны хэвлэл мэдээллүүд ч өөр өөр хувилбар дэвшүүлж байна. Польшийн Onet хэвлэл галын шугамын дагуу мөргөлдөөнийг зогсоох хувилбар байж болно гэж бичжээ. Харин The Wall Street Journal эх сурвалжийн мэдээллээр Украин эхний ээлжид Донецкийн Ард Улсын эзэлсэн хэсгээс цэргээ татах ёстой гэсэн байр суурийг дурдсан байна. Үүний дараа хоёр улсын удирдагчид “энхийн эцсийн төлөвлөгөөг” тохиролцоно.

Юрий Ушаковын хэлснээр, “Ойрын өдрүүдэд Москва, Вашингтон хоёр Аляскийн дээд хэмжээний уулзалтын бэлтгэлийг улс төр, практик аль аль талаас нь эрчимтэй хангана. Энэ бол онцгой үйл явдал учраас бид бүх хүчээ дайчлах болно” гэжээ.

Европын хандлага
The Washington Post сонинд бичсэнээр, Европын улс төрийн хүрээ энэ уулзалтад сэтгэл түгшиж байгаа аж. Учир нь тэд Москваг шахах хоригийн бодлогод АНУ-ыг үргэлж хамтрагч байна гэж найдаж байсан боловч Америкийн удирдагч Оростой шууд хэлэлцээ хийхийг сонголоо. Энэ нь дэлхийн хоёр цөмийн гүрэн хамтдаа хариуцлага үүрч байгаагийн илрэл хэмээн дүгнэжээ.

Эх сурвалж: Известия