БНХАУ-ын Тяньжин хотод болж буй Дэлхийн эдийн засгийн форумаар дэлхийн эдийн засгийн ирээдүйг тодорхойлох асуудлуудыг хэлэлцэж байгаа ч оролцогчид улс төр, геополитикийн хурцадмал байдалд анхаарал төвлөрүүлж байна. Ираны хоолойн бүсэд үүсээд буй хямрал АНУ-г оролцуулаад зогсохгүй дэлхийн зах зээлийг донсолгож эхэлсэн бөгөөд газрын тосны үнэ сүүлийн хоёр долоо хоногийн доод цэгтээ хүрч, хөрөнгө оруулагчдыг болгоомжлолд оруулжээ.

Дэлхийн эдийн засгийн форумын ерөнхийлөгч Борге Бренде хэлэхдээ “Бид олон арван жилийн турш тохиолдож байгаагүй геополитик, геоэдийн засгийн хамгийн хүнд нөхцөл байдалтай нүүр тулж байна” гэж мэдэгдэв. Хэрвээ өсөлтийг дахин сэргээж чадахгүй бол дэлхий дараагийн арван жилд удаашралтай байж болзошгүй хэмээн тэрбээр анхааруулав.

АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан Дональд Трампын эхлүүлсэн тарифт дайнууд нийлүүлэлтийн сүлжээг самууруулж, бизнесүүд ирээдүйгээ төлөвлөх боломжгүй болгосон нь хуралд оролцогчдын санааг зовоож байна. Колумбийн их сургуулийн профессор Жеффри Фриден “Бизнесүүд өнгөрсөн хэдэн жилийн юу болсныг дүгнэх хэрэгтэй байна. Бид олон улсын хамтын ажиллагааны эрин үеийн төгсгөлд хүрч, шинэ эринд орж байна” хэмээн тодотгов.

Газрын тосны үнийн өсөлт нь үйлдвэрлэлийн зардлыг нэмэгдүүлж, хэрэглэгчдэд дарамт болох аюултай. Үүний улмаас хэрэглээ хумигдаж, инфляц удаан үргэлжилбэл төв банкууд хүүг бууруулахад хойрго хандана. Мөн аялал жуулчлал, нислэгийн чиглэлүүдэд үүсэх тасалдал эдийн засагт сөргөөр нөлөөлнө.

Дэлхийн газрын тосны дөрөвний нэгийг дамжуулдаг Хормузын хоолойг Иран хаахаа мэдэгдсэн нь Хятадад хүнд тусах бөгөөд тус улс Иранаас экспортлогдож буй газрын тосны 90 хувийг худалдан авдаг. Энэ нь Бээжингийн дэмжиж буй өндөр технологийн салбаруудын түлш, түүхий эдийн хамааралтай холбоотой аж.

Хятад улс дотоод эдийн засгийн уналт, үл хөдлөхийн хямрал, ажилгүйдэл, хэрэглээний сул байдал зэрэг асуудалтай нүүр тулж буй энэ үед “зуны Давос” чухал ач холбогдолтойгоор тооцогдож байна. Хэдий тийм боловч тус улс албан ёсны таван хувийн өсөлтийн зорилтдоо хүрч байгаа бөгөөд энэ оны дэлхийн өсөлтийн 30 хувийг дангаараа бүрдүүлж магадгүй гэж эдийн засагчид үзэж байна.

Эдийн засгийн боломжоо өргөжүүлэхийн тулд Бээжин хиймэл оюун ухаан зэрэг шинэ технологийн салбарт анхаарлаа хандуулж байна. PwC-ийн тооцоогоор AI 2035 он гэхэд дэлхийн эдийн засгийг 15 хувиар өсгөж магадгүй аж. Гэсэн ч тарифын асуудал одоо ч бизнес эрхлэгчдийн санааг зовоосоор байна. Трампын тавьсан тарифын завсарлага тун удахгүй дуусах гэж байгаа нь гадаад, дотоод компаниудын урт хугацааны төлөвлөлтөд эргэлзээ төрүүлж байна.

Эх сурвалж: BBC News.