Америкийн хамгийн баян хүмүүс хөрөнгөө янз бүрээр босгосон. Гэхдээ тэднийг их сургуулийн боловсрол нь нэгтгэдэг. 

Тэрбумтнуудын 80% амьдралынхаа янз бүрийн шатанд боловсрол авсан ба ихэнх нь аль нэг их сургуулийн бакалаврууд юм. 

Тэдний ихэнх нь АНУ-ын шилдэг найм буюу "IVY league"-т багтдаг их сургуулийн нэгийг дүүргэсэн байдаг. Гэхдээ урлаг, шинжлэх ухааны салбарт боловсрол авсан олон тэрбумтнууд байгаа. Улс төр, түүх, сэтгэл зүй, англи хэл, гүн ухааны салбарууд нь тэрбумтнуудын суралцах дуртай салбарууд юм.

Ирээдүйн баячууд боловсрол аваад юу хийдэг вэ? Тэдний 11 хувь нь өөрийн бизнесээ нээж, өөр 19 хувь нь гэр бүлийн бизнесийг эрхлэн карьераа эхлүүлсэн гэнэ. Олон хүн худалдааны салбарын зарим нь армид алба хааж байжээ. 

Одоо тэрбумтнуудын төгссөн Их сургуулиудтай танилцъя.

1. Пенсильванийн Их сургууль

Төгссөн тэрбумтнуудын тоо: 19

Пенсильванийн их сургууль нь Пенсильваний мужийн Филадельфи хотод байрладаг ба түүнийг 1740 онд Бенжамин Франклин байгуулжээ. Пенсильванийн их сургууль нь Америкийн хамгийн эртний сургуулиудын нэг бөгөөд анхны их сургуульд тооцогддог. Мөн "IVY league"-ийн шилдэг найман сургуулийн нэг юм. 

2. Йелийн Их сургууль

Төгссөн тэрбумтнуудын тоо: 13

Йелийн их сургууль нь хувийн судалгааны чиглэлийн сургууль юм. Тусгаар тогтнолын төлөөх Иргэний дайны үеэр үүсгэн байгуулагдсан есөн сургуулийн гурав дахь нь болдог. 

Америкийн хувийн хамгийн нэр хүндтэй найман их сургуулийн нийгэмлэг болох "IVY league"-т багтдаг. Харвард ба Принстоны их сургуулиудын хамт “Топ гурав”  гэх их сургуулийг бүрдүүлдэг.

Түүний бүтцэд 12 салбар байдаг ба Йелийн коллежийн дөрвөн жилийн боловсрол нь бакалаврын  зэрэг авснаар төгсдөг. Аспирантур нь янз бүрийн мэргэжлийн  байгалийн болон хүмүүнлэгийн шинжлэх ухааныг үздэг. Мөн мэргэжлийн 10 факультетад нь хуульч, анагаах, бизнес, хүрээлэн буй орчны хамгаалалт, шашины онол сургааль, уран барилгач, зураач, хөгжимчид, жүжигчдийг бэлтгэдэг.

3. Стэнфордын Их сургууль

Төгссөн тэрбумтнуудын тоо: 12

Стэнфордын их сургууль нь АНУ-ын хувийн сургууль юм. Дэлхийд болон АНУ-даа нэр хүнд чансаагаар хамгийн дээгүүрт ордог. Пало-Альто хотын ойролцоо байрладаг.

Стэнфордад АНУ болон дэлхийн 6700 оюутнууд 8000 аспирантууд суралцдаг. Олон факультетуудад хууль эрх зүй, анагаах, техникийн болон хөгжмийн зэргийн олон хичээлүүд заагдана. Их сургуулийн бүтцэд нь янз бүрийн сургуулиуд тэдний тоонд Стэнфордын бизнесийн дээд сургууль ба шинжлэх ухааны судалгааны төвүүд багтдаг.

4. Өмнөд Калифорнийн Их сургууль

Төгссөн тэрбумтнуудын тоо: 11

Өмнөд Калифорнийн хувийн судалгааны их сургууль Калифорни мужийн Лос-Анжелес хотод байрладаг. Их сургууль 1880 онд байгуулагдсан ба Калифорнийн хамгийн хөгшин хувийн их сургууль юм.

5. Харвардын Их сургууль

Төгссөн тэрбумтнуудын тоо: 10

Харвардын их сургууль нь АНУ ба Дэлхийд хамгийн нэртэй их сургууль бөгөөд тус орны эртний сургуулиудын нэг. Массачусетс мужийн Бостон хотын бүтцэд багтдаг Кембриж хотод байрладаг. 

Энэ сургуультай ямар нэгэн холбоотой байсан Нобелийн 75 шагналтан бий.  Мөн тэнд төгссөн тэрбумтнуудын тоогоор Харвард улсдаа тэргүүлдэг. Түүний номын сан нь АНУ-д томоохон тооцогдох академик сан бөгөөд улсдаа гуравт ордог байна.

6. Корнеллийн Их сургууль

Төгссөн тэрбумтнуудын тоо: 8

Корнеллийн их сургууль нь "IVY league"-т  багтдаг Америкийн хамгийн нэртэй сургуулиудын нэг юм.  

Байгуулагдсан цанаасаа эхлэн хүйс, сүсэг бишрэл, арьсны өнгө харгалзахгүйгээр сургах зарчмыг барьжээ. Өнөөдөр Корнеллийг төгссөн 245 мянган хүн амьд сэрүүн байгаа ажээ. 

Энэ сургуулийн түүхэнд Маршаллын степендийн 31 шагналтан, Родсын стипендийн 28 шагналтан мөн Нобелийн 41 шагналтан оюутан нь байжээ.

7. Колумбийн Их сургууль

Төгссөн тэрбумтнуудын тоо: 7

Колумбийн их сургууль нь Нью-Йоркт байрладаг хувийн судалгааны сургууль бөгөөд "IVY league"-ийн гишүүн ба АНУ-ын хамгийн нэр төртэй их сургууль юм. 

Манхэттенд байрлах их сургууль зургаан хорооллыг эзэлдэг. Колумбийн их сургуулийн сэтгүүлчдийн сургуулиас сэтгүүл зүйн хамгийн нэр хүндтэй Пулитцерийн шагналтангууд төрж байсан юм.

8. Дартмутын коллеж

Төгссөн тэрбумтнуудын тоо: 7

АНУ-ын хамгийн эртний бөгөөд "IVY league"-т багтсан судалгааны хувийн их сургууль юм. Нэр нь коллеж ч гэсэн түүнд аспирантууд суралцаж, шинжлэх ухааны судалгаа явуулдаг. Америкийн Иргэний дайны үеэр үүсгэн байгуулагдсан есөн сургуулийн нэг нь Дартмут юм.

9. Принстоны Их сургууль

Төгссөн тэрбумтнуудын тоо: 6

Принстоны их сургууль нь эртний гэж тооцогдох судалгааны хувийн их сургууль юм.Нью-Жерси мужийн Принстон хотноо байрладаг.

"IVY league"-ийн найман их сургуулийн нэг ба Иргэний дайны үеэр үүсгэн байгуулагдсан есөн сургуулийн нэг юм. Байгалийн, хүмүүнлэгийн, нийгмийн ба технологийн шинжлэх ухааны бакалавр, магистр бэлтгэдэг.

Их сургуулийн бүтцэд анагаах, хууль эрх зүй, бизнес, шашины номнолын сургуулиудтай. Гэхдээ мэргэжлийн зэргийг Вудро Вильсоны нэрэмжит нийгмийн ба олон улсын харилцааны сургууль, инженерийн ба дагуул шинжлэх ухааны болон Уран барилгын сургуулиуд нь олгодог.

10. Мичиганы Их сургууль

Төгссөн тэрбумтнуудын тоо:  6

Мичиган  мужийн Энн-Арбор хотод Мичиганы судалгааны улсын их сургууль байрладаг ба тэр нь АНУ-ын сургалт, шинжлэх ухааны  тэргүүлэх төв юм.

Энэ их сургууль нь "IVY league" мөн Америкийн  их дээд сургуулиудын  эвслийн гишүүн. Дирборн, Флинт хотуудад хоёр салбар сургуультай.

Өдгөө уг сургуулийг дүүргэсэн 460 мянган хүн  амьд байгаа үзүүлэлт нь их сургуулиудын дотор хамгийн дээд гэгддэг аж.

М.Цогт