2025 оны дөрөвдүгээр сарын 30-ны өдөр Улсын Их Хурлын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаанаар Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн 2025 оны дөрөвдүгээр дүгнэлтийг хэлэлцлээ. Дүгнэлтээр Монгол Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулийн 72 дугаар зүйлийн 72.1 дэх хэсгийн “…дутуу…” гэсэн заалт Үндсэн хуулийн Хорин нэгдүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийг зөрчсөн гэж үзжээ.

Уг заалт нь саналын хуудсан дээр тойрогт ногдсон мандатын тооноос дутуу нэр дэвшигчийн төлөө санал өгсөн тохиолдолд хүчингүйд тооцох зохицуулалттай бөгөөд энэ нь иргэдийн чөлөөтэй сонгох эрхийг хязгаарлаж байна гэж Үндсэн хуулийн цэц дүгнэсэн байна. Тиймээс 2025 оны гуравдугаар сарын 28-наас эхлэн уг заалтын хэрэгжилтийг түдгэлзүүлэх шийдвэрийг гаргасан юм.

Хуралдааны үеэр УИХ-ын гишүүн С.Зулпхар, тухайн заалт хэлэлцэгдэж байх үеийн парламентын протоколтой танилцаж, үндэслэлүүдийг тодруулах нь зүйтэй гэдгийг онцолсон бол Байнгын хорооны дарга Ж.Бат-Эрдэнэ Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлтийг хүлээн авах боломжгүй гэсэн байр суурь илэрхийлэв. Тэрээр “чөлөөт сонголт” гэх нэрийн дор зарим тойрог төлөөлөлгүй болох эрсдэлтэйг анхааруулсан юм.

Эцэст нь уг заалтыг Үндсэн хууль зөрчсөн гэсэн Цэцийн дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрөх санал хураалт явуулахад Байнгын хорооны гишүүдийн олонх дэмжээгүй тул энэ талаархи санал, дүгнэлтийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулахаар тогтов.

Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний тайлангийн хэрэгжилт 66.4 хувьтай гарчээ

Мөн хуралдаанаар УИХ, Байнгын хорооны тогтоол, шийдвэрийн хэрэгжилтийн тайланг хэлэлцэв. Хяналт, үнэлгээний Үндэсний хорооны дарга Э.Одбаярын танилцуулснаар, нийт 272 шийдвэрийн 1550 заалтаас 569 буюу 36.7 хувь нь бүрэн хэрэгжсэн бол 196 буюу 12.6 хувь нь огт хэрэгжээгүй байна. Үлдсэн хэсэг нь хэрэгжилтийн шатанд байгаа эсвэл хэрэгжилтийг үнэлэх хугацаа болоогүй гэсэн шалтгаантай байв.

Энэ дундаас зарим хууль тогтоомж, тухайлбал Малчны тухай хуулийн хэрэгжилт санхүүгийн тооцоолол, дагалдах журмын дутагдалтай холбоотойгоор гацаж буйг гишүүд онцлон хэлж, салбарын сайд нараас тодорхой тайлбар авах шаардлагатайг тэмдэглэсэн юм.

Ийнхүү Байнгын хороо тайлангийн асуудлыг үргэлжлүүлэн хэлэлцэхээр хойшлууллаа.

Эх сурвалж: Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газар