Хятадын өмнөд эрэгт нийтдээ есөн жил үргэлжилсэн бүтээн байгуулалт "Дэлхийн хамгийн урт далайн гүүр"-ийг албан ёсоор нээлтээ хийсэн талаар бид өмнө нь та бүхэнд хүргэж байсан билээ. 

Далай дээгүүр ба доогуур нь гүүр барихад нийт 15 тэрбум доллар зарцуулсан ба хоёр хиймэл арал бий болгосон. Мөн Хятадын энэ шинэ гүүр нь автомашины дэлхийн хамгийн урт гүүр болж байгаа юм. 

Автомашины зургаан эгнээ бүхий 55 км урт уг гүүр Гонконг, Макаог Гуандун мужийн өмнөд эргийн Жухай хотой холбож өгдөг. Одоо Жухайгаас Гонконг ороход гучин минут зарцуулна. Өмнө нь тойруу замаар гурван цаг явдаг байжээ.

Энэ районд цаг агаар хатуу ширүүн, тиймээс гүүрийг байгалийн элдэв үзэгдэлд тэсвэртэйгээр босгосон байна. Гүүр ямар ч далайн шуурга, найман баллын газар хөдөлтөд ажрахгүй. Түүнийг 120 жилээр ашиглах төлөвлөгөөтэй байгаа гэнэ.

Гүүр нь өөрөө нэгэн байгууламж дахь ган төмрийн хамгийн том “нөөц” болж байна. Гүүрэнд 400 тонн ган төмрийг ашиглажээ. Гүүрний усан дээрх хэсэг нь бараг 23 км ба өөр 7 км нь далайн ёроол дахь хонгил юм. Хонгилыг Гонконгт ойр бариулсан нь бас практик талаасаа чухал ба хөлөг онгоцнуудад Жуцян гэх Сувдан голоос далайд гарах боломжийг өгч байгаа аж.

Энэ хонгилын төлөө хоёр хиймэл арлыг үүсгэсэн байна. Арлууд өөрсдөө жижигхэн ч далайн гүнд нэвтрэх хаалга болж байгаагаар сэтгэгдэл ихээхэн төрүүлнэ. Шөнө  арлууд гүүр шигээ гэрэлтэн сүрлэг харагдана.

Шинэ гүүр нь “асуудалтай” хоёр районыг холбож байгаагаараа Хятадын бэлгэдлийн нэг болох байх. Макао арал нь Гонконгийн адил Хятадын засаг захиргааны тусгай район гэсэн статустай. Ийм статусыг энэ хоёр район л эзэмшдэг.  Макао гэхэд л Португалийн колони байсан үеийн уламжлал ба хуультай.

Шинэ гүүр Хятадын янз бүрийн хэсгийн оршин суугчдийг холбон өгч байгаа ч түүнийг хэрхэн ашиглах талаар хязгаарлалт бий болжээ. Гүүр, нийтийн хэрэглээнийх биш, төлбөртэй гэнэ. Цагаачлалын хуулийн дагуу түүгээр өнгөрөхөд тусгай зөвшөөрөл мөн, хилийн шалгалтаар орох аж.

Гэсэн хэдий ч хүний гараар бүтээгдсэн шинэ даяарчлалын байгууламж бидний нүдэн дээр бүтээн байгуулагдаад байна. Тун удахгүй гар хийцийн “ертөнцийн гайхамшгийн” жагсаалт шинэчлэгдэх нь дамжиггүй юм.

М.Цогт