БНАСАУ-д улс төрийн хоригдлуудыг өршөөх өргөн цар хүрээтэй ажиллагаа эхэлжээ

Өршөөлийг БНАСАУ үүсгэн байгуулагдсаны 70 жилийн ойтой холбогдуулан зарлажээ. Хэвлэлийнхэн ийм арга хэмжээг тэнд нэг биш явуулсан гэж хэлж байна. Японы булаан эзлэгчдээс чөлөөлөгдсөний ойгоор 2015 онд хамгийн сүүлчийн том хэмжээний өршөөл явуулсан байлаа. Өмнө нь Ким Ир Сений 100 жилийн ойгоор 2012 онд бас нэг том хэмжээний өршөөл явуулжээ.

АНУ-ын Төрийн департаментын  мэдээгээр “Хойд Солонгост 80-120 мянган улс төрийн хоригдлууд бий” гэсэн ч түүнд зуун хувиар итгэж болохгүй байх. Тодорхой мэдээлэлгүй байхад ийм тоог гаргаж болохгүй нь мэдээж.

Энэ удаагийн өршөөлийг зарим шинжээчид тус оронд гарч буй өөрчлөлттэй холбон тайлбарлав. Хөрш орнуудтай  нь харилцаа нь дулаарч байгаа нь үүнд нөлөөлсөн гэж тэд хэлж байна.

Харин Хойд Солонгосоор мэргэшсэн америк мэргэжилтэн Бенжамин Зильберштейны хэлж буйгаар, энэ өршөөлийг дулаарал гэхгүй аж. БНАСАУ-ын байдал гадаад ертөнцтэй холбоотой, харин тэдний дотоод байдлыг ажиглахад амар биш гэдгийг тэр хэллээ. Энэ тухайгаа тэр Пеньсилванид байрладаг Research Institute хүлээлэнгийн Foreign Policy сайтад бичжээ.

Төрийн департаментын тавдугаар сарын Дэлхийн шүтэн бишрэх эрх чөлөөний илтгэлд БНАСАУ-д  шашны үйл асуудлаас болж хоригдлуудын ихэнх шорон гянданд суугаа гэсэн байв. Ихэнх нь  аймшгийн нөхцөлтэй лагерийн системд  байгаа ажээ.

Талхны төлөө эхийгээ матсан гэж үү?

Эдгээр шоронд хүний эрхийн байгууллагынхан орох эрхгүй учраас тэр талын мэдээлэл ихэнхдээ түүгээр дамжсан хүмүүсийн яриа болдог. Шоронгийн харгалзлагч нар хоригдлуудад аймшигтайгаар ханддаг гэсэн яриа их байдаг. Эдгээр хүмүүс аймшгийн гэмт хэрэг хийсэн тухай бидэнд ярьж, хоригдлуудад хандах бидний зүгээс ямар нэгэн өрөвч сэтгэл гаргуулахгүйн тул бидний сэтгэл зүйгээр тоглосон. Одоо л тэд ямар  хүмүүс байсныг ойлгож, би их гэмшиж байна хэмээн шоронгийн харгалзагч байсан  эмэгтэй The Independent  сонинд ярьсан байв.

Шоронгийн нөхцөл хичнээн хүнд байсан ч хоригдож байсан хүн бүрийн ярианд итгэх хэрэггүй. Британийн сэтгүүлч  Блейн Хардены “14-р лагериас оргосон нь” гэдэг ном гэрчилнэ. Тэр нь Шин Док Хекийн түүх юм. Тэр 23 насандаа лагериас оргосон ба одоо Өмнөд Солонгост  амьдардаг.   

Номонд Умардын дэглэмийн аймшгийг өгүүлж, бестселлер болсон ба гадны хэд хэдэн хэл дээр орчуулагджээ. Уг номоор кино хийсэн байв. Номонд Шиний нэг өгүүллэг бий. Тэр зүсэм талхны төлөө эхийгээ ахтай нь цуг лагериас оргох төлөвлөгөөтэй гэж матсан байдаг. Номонд өгүүлснээр, хожим тэднийг  буудан хөнөөсөн гэнэ. Шин ингэж  лагерьт хэрхэн амьдрах аргаа олжээ. Хэнийг түрүүлж матсан нь  амь үлддэг гэдгийг тэр ойлгосон гэж  дурсчээ.

Эдгээр бүх түүх зохиомол гэдгийг Шин өөрөө 2015 онд ярьсан байв. Гэвч түүний  талынхан хэд хэдэн зүйл нь үнэнтэй авцалдахгүй гэсэн юм. Үүний дараа хоригдол асан уншигч нартаа хандан  Умардын дэглэмийн эсрэг тэмцлээ зогсоож буйгаа хэлээд харин өөрийн талынхандаа тэмцлээ үргэлжлүүлэхийг уриалсан байлаа.

Олон улсын хүний эрхийн төлөө тэмцэгчид АНУ-тай харилцаагаа сайжруулах Кимын эрмэлзэл байгаа ч БНАСАУ-ын шоронгийн системийн байдал хүнд хэвээр байгаа гэж үзэв.

Кимтэй уулзахын өмнө энэ уулзалт хоригдлуудынх нь нөхцөлд сайнаар нөлөөлнө гэж Трамп хэлсэн. Гэхдээ тэр саммитаар Хойд Солонгосын хоригдлуудын талаар ярилцсан эсэх нь тодорхойгүй. Энэ удаагийн өршөөл нь Вашингтоны нүдэнд өөрийн имижийг сайжруулах гэсэн Пхеньяны оролдлого уу? гэсэн асуулт үлдлээ.

М.Цогт