Олон нийтээс оноо цуглуулах овсгоотой гишүүн алга

2020/02/08

Эрх баригчдад ээлээ өгөх хуулийн хэрэгжилт гацсанаас нэр хүндээ өсгөх боломж нь нэгээр хасагдав
Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн нэмэгдлийг цуцалсан үед малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчээс авах шимтгэл орлогын "Цоорхойг" нөхөх учиртай

Парламент баталсан хууль, шийдвэрийнхээ хэрэгжилтэд хяналт тавих үүрэгтэй. Гэвч УИХ энэ үүргээ хангалтгүй биелүүлж байгааг ганцхан хуулийн хэрэгжилтээр жишээ татан дүгнэж болохоор байна. Өнгөрсөн онд УИХ 2020 оны улсын төсвийг батлахдаа Малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчийн тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж хамт баталсан. Эл өөрчлөлтөөр хуулийн хэрэгжих хугацааг ганцхан жил байхаар тогтоосон юм. Өөрөөр хэлбэл 2020 оны эхнээс 2021 он хүртэл ганц жилийн хугацаатай хэрэгжих хууль гэсэн үг.

Харамсалтай нь хууль хэрэгжих хугацаанаас хоёр сар шахам өнгөрөөд байхад нэг ч малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч шимтгэлээ нөхөн төлөөгүй байна. Холбогдох төрийн байгууллага журмаа баталж чадаагүйгээс төлөх боломж ч бүрдээгүй байгааг албаныхан тайлбарлаж буй. Энэ хууль салбарын харилцааг бус нийгмийг хамарсан үйл ажиллагааг зохицуулах учраас парламентаас гаргасан чухал шийдвэрт тооцогдоно. Цаашлаад улсын төсвийн орлого, тэр дундаа Нийгмийн даатгалын сангийн (НДС) орлогын бүрдүүлэлтэд чухал нөлөөтэй юм.

УИХ өнгөрсөн оны төгсгөлд Ерөнхийлөгчийн тавьсан НДШ-ийг хоёр хувиар нэмэхийн эсрэг хоригийг хүлээн авсан. Үүнтэй холбогдуулж тус сангийн зарим орлогыг бууруулж баталсан. Тухайлбал, ААН, байгууллагаас төлөх шимтгэлийн орлогыг 79 тэрбум, ажиллагсдаас төлөх шимтгэлийг 86 тэрбум, сайн дурынхыг найман тэрбум төгрөгөөр бууруулсан. Харин бусад орлогоос 74.7 тэрбум төгрөг олно гэж тооцсоныгоо 248.8 тэрбум болгон нэмэгдүүлсэн юм.

Бусад орлого гэдэг нь өнөөх малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчдийн тушаах мөнгө болох нь тодорхой. Нийгмийн даатгалын шимтгэлийн нэмэгдлийг цуцалсан үед малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчээс авах шимтгэл орлогын тодорхой “цоорхойг” нөхөх учиртай. Мөн УИХ 2020 оны төсвийг батлахдаа малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчдийн тэтгэврийн даатгалыг нөхөн төлүүлэх хууль хэрэгжсэнээр 133.1 тэрбум олно гэж тооцоолсон. Гэвч энэ орлого хуулийн хэрэгжилтгүйгээс төлөвлөсөн хэмжээгээр бүрдэхгүй байх нөхцөл нэмэгдсээр байгааг харсаар сууна.

Үүний үр дүнд ирэх намар НДС-гийн алдагдал тойрсон маргаан улам ширүүснэ гэдгийг ч тооцоолох чадвар алга. Уг нь эрх баригчид энэ хуулийг хэрэгжүүлснээр ард түмэнд таалагдана хэмээн тооцож сонгуулиас өмнө хэрэгжүүлэх зорилт тавиад байсан юм. Гэвч хайхрамжгүй гишүүд, хайнга засгаасаа болж “их санасан газар есөн шөнө хоосон хоноход” хүрэх нь. УИХ-ын гишүүд хуулийн хэрэгжилтэд хяналт тавих үүргээ ухамсарладаггүй юмаа гэхэд сонгуульд оноо цуглуулах боломжийг ашиглахгүй байгаа нь сүйхээгүй гэдгийг илтгэж буй.

Овсгоотой бас олигтой түшээдтэй байсан бол нийгмийг хамарсан үйл ажиллагааг зохицуулах хуулийн хэрэгжилтийг Засгийн газраас нэхэж, салбарын сайдад асуулга хүргүүлэн үүргээ нэр төртэй гүйцэтгэх боломж дүүрэн байна. Шулуухан хэлэхэд УИХ-ынхаа нэрийг барьж, гишүүнийхээ эрх мэдлийг ашиглаад олон нийтээс оноо цуглуулах овсгоотой гишүүн энэ парламентад алга.

"Засгийн газрын мэдээ" сонин

iСанал болгох

Мягмар гарагт цахилгаан шугам тоноглолд хийгдэх засвар үйлчилгээний хуваарь

УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татсанаар улс төрийн намд хариуцлага бий болно

Г.Занданшатарын Засгийн газрын үлдээсэн өв

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Ялсан нь түүхээ зохиодог

iШинэ мэдээ

Б.Хэрлэн: Албан тушаалын төлөөх тэмцэл л болоод байна 7 мин Дэлхийн эрүүл мэндийн өдөр тохиож байна 14 мин Архидан согтуурсан үедээ нэгнийхээ хүзүүг шилний хагархайгаар зүсэж хүнд гэмтээжээ 14 мин Улсын хэмжээнд 2026 оны хаврын тариалалтыг эрчимжүүлнэ 18 мин Алт, мөнгөн гулдмайг бэлэг дурсгал, цуглуулгын зориулалтаар худалдаж байна 20 мин Германд цэргийн насны эрэгтэйчүүд гадаадад удаан хугацаагаар зорчихдоо зөвшөөрөл авдаг боллоо 23 мин УИХ: Ёс зүйн дэд хороо болон хууль зүйн, эдийн засгийн байнгын хороод хуралдана 27 мин Өнөөдөр хуралдах ажлын хэсгүүдийн хуваарь болон хэлэлцэх асуудлууд 30 мин Мягмар гарагт цахилгаан шугам тоноглолд хийгдэх засвар үйлчилгээний хуваарь 33 мин Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан 36 мин Улсын хэмжээнд 25 удаагийн ой, хээрийн түймэр бүртгэгдлээ 15 цаг 49 мин Нийслэлд 5016 тонн нөөцийн мах худалдаалж байгаа бөгөөд цаашид үнэ өсөхийг үгүйсгэхгүй 15 цаг 50 мин Эмээлт эко аж үйлдвэрийн паркийн барилга угсралтын ажил энэ сард эхэлнэ 15 цаг 50 мин Хэнтий аймагт хууль бусаар ашигт малтмал олборлож байсныг таслан зогсоолоо 15 цаг 50 мин УИХ-ын дарга С.Бямбацогт парламентад суудалтай таван намын удирдлагуудтай уулзлаа 15 цаг 51 мин Азийн аварга: Х.Билгүүнсайхан финалд шалгарч, М.Намуун хүрэл медаль хүртлээ 15 цаг 52 мин Баянхонгор аймгийн Нэгдсэн эмнэлэг цахим шийдэл нэвтрүүлж, ЭМЯ-наас талархал хүлээлээ 15 цаг 52 мин Төв-Евразийн тээврийн зурвас нь ОХУ, Монгол, Хятадын хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлнэ 15 цаг 53 мин Баян-Өлгий аймагт эвлэрүүлэн зуучлалаар шийдвэрлэсэн маргаан 41.4 хувиар өсжээ 15 цаг 53 мин Өмнөд Солонгосын тагнуул: Ким Жөн Уны залгамжлагчаар охин Ким Жү Э нь тодорчээ 15 цаг 54 мин

iИх уншсан

В.Ганзориг: Монгол Улс уул уурхайн орон мөн юм уу? Улаанбаатарын "улаан шугам" бол Туул гол Л.Гангэрэл: Дайнаас болж улс орнууд Төв банкны бодлогын хүүг... “Бодь”-д барьцаалагдсан Засгийн газар гэдэг нь бодитой болоо... ТУЛГА Ялсан нь түүхээ зохиодог Г.Батзориг: Хүнсний НӨАТ-ыг хөнгөлбөл амьжиргааны өртөгт эер... Та Голомт банканд хадгаламжтай бол “2 ӨРӨӨ БАЙР”-ны эзэн бол... Өмнөд Солонгос эдийн засгаа дэмжих 26.2 их наяд воны багц та... Сургуулийн орчны эрүүл мэнд, аюулгүй байдлын тухай хуулийн т... Сансрын нисэгч Ж.Гүррагчаад "Хүндэт профессор" цол олгожээ “Стратегийн ач холбогдолтой" сайд нар гэж байдаг юм шүү, Ерө... Ерөнхий сайд Н.Учрал Засгийн газраа хэрхэн бүрдүүлэх талаар ... Туул голын ай савыг цэвэрлэж, 176.5 тонн хог хаягдлыг хогийн... “Алтан цом”-ын өрсөлдөөн гурван өдрийн барилдаанаар үргэлжил... М.Энхбадрал: Эрх чөлөөтэй байя гэвэл парламентын бие даасан ... Хятадад усан доогуур 14 км урт туннель барьжээ Дөрөвдүгээр сарын 3-13-ныг хүртэлх цаг агаарын урьдчилсан тө... ОХУ долоодугаар сарын эцэс хүртэл бензин экспортлохоо зогсоо... Нийслэлийн 5 дүүргийн 51 мянган өрхийг хийн халаалтад шилжүү...