x

Н.Учралыг аврах “Рио”-той хамтарсан үзүүлбэрт улсаараа алга ташчих шиг боллоо...

Уржигдар Монголд юу болов? Урхагт муу Оюутолгойн гэрээ засарлаа гэдэг бүдүүн тойм ойлголт бүх Монголыг бүрхэв. Сошиал нь нийгэм гэж үзэгддэг болсон учир ийнхүү хэлэхэд хужир нь яг таарна. Гэхнээ: Энэ их сонин.

Эхлээд: Тэмцэгчид Оюутолгойн баяжмалын цувааг хааж шуугиан дэгдээв. Энэнээс хоёр хоногийн дараа Аюулгүйн зөвлөл хоёр өдөр дараалж хуралдав. Үүнтэй зэрэгцээд зарим улстөрчид: Оюу толгой төслийг зогсоож байгаад ч гэсэн гэрээг өөрчлөх хэрэгтэй гэж мэдэгдэцгээв. Тэгмэгц нь: Рио Тинтогийн ТУЗ-ийн дарга, Зэсийн группийн захирал хоёр нь Монголд ирэв. Хэлэлцээр гурван цаг үргэлжлэв. Тэгээд хоёр тал тохирч. Энэхүү цаг хугацааны дараалал болоод субьектүүдийн холбоог тогтож бод...

Хэлэлцээрийн дараа Засгийн газрынхан: Бид яллаа гэж ээлжлэн мэдэгдэл хийцгээв. Ерөнхий сайд Н.Учралын мэдэгдлээс ажил хэрэгчийг нь түүвэл: Наадмын өмнө Ерөнхий сайдын хувьд монгол түмэндээ сайн мэдээ дуулгая. Оюу толгойн хэлэлцээрт түүхэн амжилт гаргаж чадлаа. Нэгдүгээрт: Манай Засгийн газар эхний 100 хоногийнхоо босгон дээр Оюу толгойн хувь нийлүүлэгчдийн зээлийн хүүг бодитоор бууруулснаар Оюутолгойн баялгаас өр зээлэнд төлөх байсан 6.2 тэрбум ам.доллар хэмнэж чадлаа. Ингэснээр Монголын талын хүртэх өгөөж, 2.5 тэрбум ам.доллараар нэмэгдэх боломж бүрдэж байна. Хоёрдугаарт: Оюу толгойн хувь нийлүүлэгчдийн зээлийн хүүг долоон жил тутам бууруулах цонх нээгддэг байсныг гурван жил тутамд эргэж харж хэлэлцдэг болгож чадлаа. Гуравдугаарт: Энэ жил бид Оюу толгойгоос ногдол ашиг авна.

Энэ асуудлаар “Рио тинто”-той ажиллахаар тохиролцож чадлаа. Хэлэлцээрүүдийн үр дүнд Оюу толгойн баялгаас төлөгдөх 8.4 тэрбум ам.долларын зардлыг бууруулж, Монголын талын ирээдүйд хүртэх өгөөжийг дөрвөн тэрбум ам.доллараар нэмэгдүүлэх боломж бүрдэж байна. Оюу толгойн бүлэг ордын нэг хэсэг Онтрэгийн хэлэлцээрийг өнөөдөр албан ёсоор эхлүүлж, Монголын ард түмний хүртэх өгөөжийг Үндсэн хуульд нийцүүлсэн санал боловсруулж, УИХ-д танилцуулах үүргийг холбогдох сайд нарт өгч байна гэлээ.

Сэтгэл татам пиарын үгнүүдээ Н.Учрал мартсангүй. Доозыг нь ялим ихдүүлж. Г.Дамдинням ч яаж дутахав: Хэлэлцээний үр дүнд Оюу толгойн баялгаас төлөгдөх 8.4 тэрбум ам.долларын зардлыг бууруулж, Монголын талын ирээдүйд хүртэх өгөөжийг дөрвөн тэрбум ам.доллараар нэмэгдүүлэх боломж бүрдлээ гэж Ерөнхий сайдтайгаа давхцуулж. Энийгээ хийцэлсэн агуу эх оронч үг зөндөө оруулж. Гэтэл нь: Энэхүү хэлэлцээрийн талаар Төрийн ордны гаднаас тэс өөр тайлбаруудыг эдийн засагч, судлаач хүмүүс гаргаж тавьж. Тэд нар: Оюу толгой шиг том төслийн хэлэлцээрийг гурав хүрэхгүй цагт хийх боломжгүй. Тэгснээ эцэслэсэн шийдвэртэй. Тиймийн учраас энэхүү хэлэлцээрийг нууц байдлаар олон сар хийсэн байна. Тэрүүгээр гол тоо болон чанарын үзүүлэлтүүдийг эцэслэн тохирсон байна. Харин тэрийгээ хэлэлцээрийн далбаа дор манай ард нийтэд танилцуулах пиар, реклам хийлээ гэж.

Нэмээд: Рио тинто Оюу толгойн далд уурхайг графикт хугацаанаас 2.5 жилээр хоцруулсан. Оюу толгойн төсвийг 1.9 тэрбум ам.доллараар хэтрүүлснээ нуун дарагдуулсан. Эдгээр нь манай улсын өр асар их нэмэгдэхэд нөлөөлсөн. Гадаадын хувьцаа эзэмшигчид яг энэ шалтгаанаар заргалдаж байгаад “Рио Тинто”-гоос мөнгөн төлбөр авч байхад Монголын Засгийн газар огт ярьдаггүй гэнэ ээ ч гэж. Мөнхүү: Хэлэлцээрийн талаар эдийн засагч Р.Даваадорж машид голтой дүгнэлт өгч. Дүгнэснээс түүвэрлэвэл: Оюу толгойн хэлэлцээний гол асуулт нь Рио тинто хэдийг буулгав гэдэгт биш. Харин Монгол Улс стратегийн ордоо цаашид ямар дүрмээр, ямар институцийн чадамжаар, ямар өгөөжийн бүтэцтэй удирдах вэ гэдэгт оршино.

Сая өнгөрсөн хэлэлцээгээр Монголын тал тодорхой ахиц гаргасан нь үнэн. Гэхдээ эдгээр нь өнөөдөр улсын төсөвт орж ирсэн бэлэн мөнгө биш. Энэ бол шинэ нөхцөл бүрэн хэрэгжиж, олборлолт төлөвлөсөн хэмжээнд хүрч, зэсийн үнэ болон зах зээлийн нөхцөл тогтвортой хадгалагдсан тохиолдолд уурхайн ашиглалтын хугацаанд бий болох боломжит мөнгөн урсгалын тооцоо юм. Тиймээс дараагийн шатанд Монголын тал гурван зүйлийг хатуу барих ёстой. Нэгдүгээрт: Өгөөжийг пиараар биш, мөнгөн урсгалаар хэмжих. Хэдэн тэрбум ам.доллар хэмнэсэн гэхээс илүү тэр мөнгө Монголын төсөвт хэдийд, ямар сувгаар, ямар баталгаатай орж ирэх вэ гэдгийг ил тод тооцох ёстой. Хоёрдугаарт: Онтрэ, Жавхлант, Шивээ олгой, АМНАТ-ын асуудлыг хаалганы цаана орхихгүй байх. Ирээдүйн зэсийн хамгийн үнэ цэнэтэй хэсэг дээр Монголын эзэмшил, татвар, гэрээний горим тодорхойгүй үлдвэл энэ хэлэлцээ бүтэн биш болно. Гуравдугаарт: Оюу толгойг сонгуулийн ялалт биш, үндэсний санхүүгийн стратеги болгох.

Ил тод гэрээ, хараат бус санхүүгийн загвар, парламентын хяналт, олон нийтэд нээлттэй өгөөжийн тооцоо байхгүй бол ямар ч том ялалт удаан наслахгүй. Ингэж чадвал энэ хэлэлцээ Оюу толгойн түүхэнд Монголын эдийн засгийн байр суурийг сайжруулсан бодит өөрчлөлт болж үлдэнэ. Харин ингэж чадахгүй бол энэ нь том тоотой мэдэгдэл, дараагийн маргааны өмнөх түр завсарлага төдий болох эрсдэлтэй. Эцэст нь хэлэхэд, Оюутолгойн хэлэлцээний жинхэнэ үнэлгээг өнөөдрийн улс төр биш, 2030, 2040 оны санхүүгийн тайлан өгнө гэж. Энийг уншаад эргүүлж бодох нь зөв байх. Энэнээс гадна: Эхэнд дурдсанчлан Рио тинтогийн томчууд болоод Засгийн газрын хэлэлцээр цаанаас тавилттай байсан шиг. Үйл явдлын эхлэл, өрнөл, төгсгөл нэг л итгэл төрүүлэмгүй.

Ядах нь ээ: Н.Учрал нарыг хэлэлцээрийн талаар мэдэгдэл хийж дуусаагүй байхад л пиарынхан нь: Н.Учрал улс төр талаасаа огцрохгүй боллоо. АН-д өөр шалтгаан олох хэрэгтэй болсон сонин өдөр болов оо гэж бичээд эхэлж. Байж болох үр дүн. Гэлээ гэхдээ АН-ын тавьсан шаардлага өөр. Амьдралыг ч хар. Махаа яая, бензинээ яах вэ гэдэг анхан шатны асуудалд шийдэлгүй л сууж буй. Нэмээд: Энэний жинхэнэ гавьяатан нь Г.Занданшатар. Тэрээр Ерөнхий сайд байхдаа Рио Тинтод: Эзэн нь юмаа мэддэг гээд хэлчихсэн юм. Тэр тэгж хэлээгүй бол, тэгээд басхүү: Ерөнхийлөгч Аюулгүйн зөвлөлийг хуралдуулаагүй бол… гээд олны тус дэмийг мартаад хэрэггүй байх.

Энэ бүгдээс гол юм нь: Рио тинтотой хамтарсан Н.Учралыг аврах үзүүлбэрт улсаараа алга ташчих шиг болох юм. Сүүдэрт нь: Н.Учралыг намар хүртэл тэсгээхийн төлөө Онтрэ, АМНАТ хоёроороо наймаалцчихаагүй байгаа даа гэх сэрдлэг сэрж байна. Бодох л ёстой өнцөг…

Ө.Батбилэг /Өдрийн сонин/

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

  • HOW TO CATCH A CHEATING PARTNER 2026 REMOTELY (193.43.135.55)
    A great option for monitoring your child’s or cheating spouse phone is getting in touch with Digital Light Solution It’s a smart way to make sure that they’re using their phone responsibly, chatting with people you approve of, and surfing safely. Just Contact Digital Light Solution if you want to track, and you’ll be able to see everything that’s on their phone, including their social media chats, text messages, call list, web history, pictures and videos, and more. To get up and running, You don’t even need to get physical access to their phone, you’re all set. Another possible reason you may require monitoring and spying on someone’s phone is a suspicious spouse. If you suspect your partner of hiding things from you, or worse, cheating on you, hacking their phone may be useful. You can clear your doubts and even confront them once you have all the proofs in placen, for assistance Email.support@digitallightsolution.com With What'sApp +1 954-856-8045 -- https://wa.link/989vlf
    2026 оны 07 сарын 15 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 44 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 55 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 1 цаг 13 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 1 цаг 20 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 1 цаг 23 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 1 цаг 28 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 1 цаг 34 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 1 цаг 39 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 16 цаг 38 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 16 цаг 42 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 20 цаг 27 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 20 цаг 41 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 20 цаг 53 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
С.Бямбадорж: Төрийн тамганы хөшөөг нурааж, АН тугаа тайрч ог... Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Мотоцикл, мопедын хөдөлгөөнийг төв суурин газарт түр хугацаа... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Элсэн манханыг тогтворжуулах, элсний нүүдлийг зогсоохоор ажи... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн
Top