УИХ өнгөрөгч долоо хоногт /2026.06.12/ Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг баталсан. Уг хуулиар мопед, скүүтэр болон түүнтэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслийг 18 нас хүрсэн хүн жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцох, 18 нас хүрээгүй хүн эдгээр тээврийн хэрэгслээр хөдөлгөөнд оролцсон тохиолдолд эцэг, эх буюу асран хамгаалагчид торгууль оногдуулахаар заасан байна. Товчхондоо, тээврийн хэрэгсэл жолоодож хөдөлгөөнд оролцож байгаа этгээд нь насанд хүрсэн буюу хуулийн өмнө хариуцлага хүлээх чадамжтай байхыг шаардаж байна аа л гэсэн үг.

Мопед нь 50км/ цаг хүртэл, скүүтэр нь 20-25 км/цаг хүртэл хурдтай. Нийслэлийн замын түгжрэл дээд цэгтээ тулсан өнөө үед залуучууд эдгээр тээврийн хэрэгслийг сонгох болсон. Гэвч үүнийг дагаад авто замын осол, хүний амь нас, эрүүл мэндэд учруулах хохирол нэмэгдсэн шалтгаанаар УИХ уг хуулийг баталсан байдаг.

Мөн “тээврийн хэрэгслийн бүртгэл хөтлөх, улсын дугаар олгох” журмыг дагаж мөрдөхөөр болсон. Мопед унахын тулд мотоцикл унахтай адил А ангиллын жолооны үнэмлэх хэрэгтэй гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл, замын хөдөлгөөний дүрэм болоод жолоодлогын талаар мэдлэг, дадлагатай 18 насанд хүрсэн иргэн замын хөдөлгөөнд оролцоно.

Энэ хууль ирэх долдугаар сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлнэ. Ер нь бол энэ хуулиар зохицуулсан гол зүйл нь аль ч төрлийн тээврийн хэрэгсэл ашиглаж авто замын хөдөлгөөнд оролцож байгаа хүн нэгдүгээрт 18 нас хүрсэн байх, хоёрдугаарт замын хөдөлгөөний дүрмийг судалж, жолооны дадлага эзэмшсэн байх, гуравдугаарт замын хөдөлгөөнд оролцож байгаа тээврийн хэрэгслээ бүртгэлжүүлэхийг үүрэг болгосон.

Хуулийг хэлэлцэх үед эдгээр тээврийн хэрэгслийг авто замаар зорчуулах уу, явган хүний замаар явуулах уу, аль эсвэл тусгай зам ашиглах уу? гэх мэт маш олон маргаан гарсан. Явган хүний замаар явуулахгүй гэдэг санал давамгайлсан. Гэхдээ үүнийг хуулиар зохицуулаагүй. Харин Замын хөдөлгөөний дүрмээр зохицуулах юм байна гэж ойлгосон. Аюулгүй байдал нэгдүгээрт. Араас нь нөгөө "хотын соёл", "эрх чөлөө" гэх мэт зүйлээ ярихаар болж байх шиг байна. Авто замаар явахаар машинтай нь дээрэлхээд, явган замаар явахаар явганууд нь бэртчих гээд үнэхээрийн төвөгтэй л дээ. Азийн бусад орнууд шиг аймаар гоё замтай байсан бол бас яах вэ.

Өмнө нь 16 нас хүрсэн бол /иргэний үнэмлэхээ авсан/ энэ төрлийн тээврийн хэрэгслээр хөдөлгөөнд оролцох боломжтой байсан бол ирэх сарын 1-нээс 18 нас хүрсэн байхыг албадлагаар заачихлаа. Угаасаа манай хуулиар 18 нас хүрсэн иргэн жолоодох эрхийн үнэмлэх авах эрхтэй. Түүнд нийцүүлсэн гэж ойлголоо. 

Гэвч, манай авто замын ачаалал хэр билээ, замын өргөн нарийн, хөвөө гээд шийдэх ёстой асуудал түм. Мопед нь аль замаар явах, скүүтэр, “эко байк” аль замаар явах гэх мэтчилэн судлах, шийдэх асуудал бум. Аюулгүй зорчиход аль нь зөв бэ гэдгийг судалж шийдэх ёстой. Авто замын хөдөлгөөнөө ч гэсэн зохицуулах ёстой. Тиймээс хууль баталсантай холбогдуулан авах арга хэмжээний тухай УИХ-ын тогтоолыг төслийг боловсруулах, Замын хөдөлгөөний дүрэмд өөрчлөлт оруулах, мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтер, болон тэдгээртэй адилтгах тээврийн хэрэгслийг бүртгэлжүүлэхтэй холбоотой зохицуулалтыг боловсронгуй болгох, шинэчлэн батлахыг Засгийн газар, Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагчид даалгасан байна.

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулиар ямар асуудлыг шийдэв?

• Мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтер, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслийг 18 нас хүрсэн хүн жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцоно.
• Тээврийн хэрэгслээ “Автотээврийн хэрэгслийн бүртгэл хөтлөх, улсын дугаар олгох журам”-ын дагуу бүртгүүлнэ.
• Мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтер, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслийн жолооч нь сургалтад хамрагдаж, жолооч бэлтгэх сургалтын байгууллагын бүртгэл, мэдээллийн санд бүртгүүлсэн байна.
• Эцэг, эх, асран хамгаалагч нь 18 нас хүрээгүй хүүхдээ мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтер, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгсэл жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцуулахгүй байх үүрэг хүлээнэ.
• Нийтийн хэрэгцээний мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтер, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслийн үйлчилгээ үзүүлэгч нь хариуцлагын даатгалд хамрагдана.
• Мопед, түүний төрөлд хамаарах скүүтер, тэдгээртэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслийг жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцсон арван найман нас хүрээгүй хүүхдийн эцэг, эх, асран хамгаалагчийг хоёр зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох зэрэг зохицуулалтыг тусгасан.

Б.ЗАЯА