x

Төрийн шийдвэрээ хиймэл оюун ухаанд даатгадаг ирээдүй айсуй юу?

Албани улс “алгокраси” буюу алгоритмаар удирдагдах төрийн хамгийн анхны бодит туршилтыг эхлүүллээ. Энэ оны есдүгээр сард тус улсын Ерөнхий сайд нэгэн шийдвэр гаргасан нь: Жилд 1 тэрбум ам.доллараас давсан бүх төрийн худалдан авалтыг “Диелла” нэртэй хиймэл оюун ухааны аватар шийддэг болно гэж мэдэгдсэн явдал.

Албани улс олон жилийн турш авлигын асуудалтай, тэр дундаа төрийн худалдан авалтын салбарт хамгийн их хүндрэлтэй байв. Тэгвэл Диеллаг шударга, хөндлөнгийн байр суурьтай, авлигагүй алгоритм гэж найдаж байна.

Гэвч энэ бол аюултай сэтгэлгээ. Ардчилал доголдвол түүнийг хиймэл оюун ухаанаар сольчихъё гэсэн түргэн шийдэл үнэндээ буруу. Хиймэл оюун ухаан үр ашиг, хурдыг сайжруулж чадна , харин өрсөлдөөнтэй үнэт зүйлсийн хооронд сонголт хийх гэдэг бол ардчиллын цөм. Хэрэв Диелла хэрхэн шийдвэрт хүрснээ тайлбарлахгүй, хэн ч түүний шийдвэрийг давж заалдах боломжгүй бол иргэд гарцаагүй үнэнч биш, хохирсон, итгэлгүй мэт мэдрэх болно.

Ардчиллыг хиймэл оюун ухаанаар орлуулах бус, ардчиллыг хиймэл оюун ухаанаар хүчирхэгжүүлэх хэрэгтэй. Хүмүүсийн дуу хоолойг илүү сонсдог, илүү тунгалаг, илүү итгэл төрүүлдэг болгох ёстой.

Харамсалтай нь бид яг энэ замаар явж байгаа эсэх нь эргэлзээтэй.

Өндөр орлоготой 12 улсын насанд хүрэгчдийн дийлэнх нь ардчиллынхаа үйл ажиллагаанд сэтгэл хангалуун бус гэж судалгаанд хариулжээ. Энэ бухимдлыг бид зам дээрх жагсаал, эвдэрсэн дэлгүүрүүд, шатсан барилгууд дээр харж байна.

Үүнээс ийнхүү дүгнэж болох байх:

Дэлхий даяар хүмүүс хиймэл оюун ухаанд ардчиллаас илүү итгэж эхэлжээ.

Коллектив Интеллижэнс Проектын 2025 оны 3–8 сард хийсэн гурван удаагийн судалгаанд:

Хүмүүс хиймэл оюун ухааны чатботууд сонгогдсон төлөөлөгчдөөсөө илүү зөв шийдвэр гаргана гэж үзсэн нь тогтвортой илэрсэн.

Энэ бол шинэ зүйл биш:

Ардчилал үр дүнгүй болвол хүмүүс “хүчтэй хүн”, “авторитар удирдагч”, одоо бол хиймэл оюун ухаанд найдах хандлагатай болдог. Гэвч ардчиллын хэлэлцүүлгийг алгоритмын үр ашигтай солих нь хямралыг шийдэхгүй.

Хүмүүс ба эрх мэдлийн хооронд байсан алсыг зөвхөн өөр хэлбэрээр дахин бий болгоно. Хэрэв алгоритм хэн нь тэтгэмж авах уу, төсвийг хэрхэн хуваарилах уу гэдгийг тайлбаргүйгээр, давж заалдах эрхгүйгээр шийдвэл:

Тэр мэдрэмж яг л өнөөдрийн итгэлгүй, хүйтэн, хариу барьдаггүй институцийн мэдрэмжтэй адил , харин энэ удаа хэн ч хариуцлага хүлээхгүй.

Хүмүүний нэр төр хоёрдугаар байранд орж, туйлшрал нэмэгдэж, итгэл бүр ч уруудна. Энэ бүх хүндрэл дээр хиймэл оюун ухааны өөрийн эрсдэл нэмэгдэнэ.

Өнөөгийн хиймэл оюун ухаанаар ажилладаг алгоритмуудын бизнес модель ихэвчлэн зөрчил, маргаан дээр орлоготой. Уур бухимдал хүнээр даруй клик хийлгэдэг тул эрэмбэлэх системүүд хамгийн туйлширсан агуулгыг түлхэж, олон нийтийн яриаг бутаргаж, консенсус боломжгүй мэт харагдуулж байна. Хиймэл оюун ухаан улам хүчтэй болж, идеологийн манипуляци хийх чадвар нэмэгдэх тусам энэ эрсдэл улам өснө.

Ардчиллыг аврахын тулд Америк (мөн бусад орнууд) өөр зам сонгох хэрэгтэй:

Хиймэл оюун ухааныг илүү сайн бодлого боловсруулах, илүү их дуу хоолойг сонсох боломж болгох зам.

Хиймэл оюун ухаан төрийн ажлыг илүү үр дүнтэй болгож чадна:

  • Саад бюрократизмыг багасгах
  • Олон нийтийн үйлчилгээ сайжруулах
  • Олон нийтийн оролцоотой шийдвэр гаргалт бий болгох

Тайванийн vTaiwan платформ үүний амжилтыг олон жил нотолж байна.

2013 онд Uber Тайваньд орж ирэхэд дэлхий даяархтай төстэй маргаан үүссэн. vTai­wan олон янзын иргэдийн байр суурийг хиймэл оюун ухаанаар нэгтгэж, хамтын оюун санаанаас гаргасан бодлогын шийдэл гаргасан.

Үүний үр дүнд Uber ажиллах эрхтэй хэвээр үлдсэн ч:

  •  Жолооч нь даатгалтай
  •  Мэргэжлийн үнэмлэхтэй
  • таксын үнээс доогуур үнээр ажиллахгүй гэсэн нөхцөлтэй болсон.

Тайван энэ аргыг олон бодлогын асуудалд ашиглаж, иргэдийн итгэлийг тогтмол нэмэгдүүлж байна.

Ардчиллын жинхэнэ асуудал бол логистик

Хэдэн сая хүнийг нэг өрөөнд оруулж ярилцуулах боломжгүй.

Хүн бүрийг сонсох боломжгүй.

Мянга мянган байр суурийг боловсруулах боломжгүй.

Гэтэл хиймэл оюун ухаан яг энэ логистикийг шийдэж чадна:

  • олон мянган иргэний саналыг нэгтгэж дүгнэх
  • нийтлэг санаа, санаа зөрөлдөөнийг илрүүлэх
  • иргэдийн эрэмбэлсэн хүсэл зорилгыг тодруулах
  • хууль, бодлогын текстийг энгийн хэлээр тайлбарлах
  • олон хэл, олон бүс нутаг дамнасан хэлэлцүүлгийг боломжтой болгох

Энэ бүхэн урьд нь боломжгүй санагддаг байсан глобал хамтын шийдвэр гаргалтыг боломжтой болгоно.

Гэхдээ энэ зам үргэлж нээлттэй байхгүй.

Ардчиллууд доголдсон хэвээр, харин хиймэл оюун ухаан улам хүчирхэг болсоор байвал “алгокраси” илүү сонирхолтой сонсогдох болно.

Диелла Албани дахь авлигыг арилгах уу, эсвэл төрийн өөр нэгэн харанхуй давхарга бий болгох уу гэдэг хараахан тодорхойгүй. Гэвч сул дорой институци, өргөн хүрээний авлигатай олон улс түүнийг дуурайж магадгүй.

Ардчиллын ирээдүй хиймэл оюун ухааныг үгүйсгэхэд биш, эсрэгээр:

Ардчиллыг XXI зуунд ажиллахуйц болгоход хиймэл оюун ухаан зайлшгүй хэрэгтэй.

Гэхдээ бид хиймэл оюун ухаанаас юуг хүсэхээ маш болгоомжтой тодорхойлох ёстой.

Бидний оронд шийдэх биш, биднийг өөрсдийгөө илүү сайн удирдахад туслах ёстой.

Энэхүү нийтлэл нь “The New York Times” сонинд 2025.11.11-нд нийтлэгдсэнийг албан ёсны эрхтэйгээр орчуулан хүргэв.

Орчуулсан М.Мядагбадам, Өдрийн сонин

 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (2)

  • Lucy Sliver (149.88.98.185)
    HOW TO RECOVER STOLEN CRYPTOCURRENCY / HIRE A HACKER WHO CAN HELP YOU IN RECOVERY YOUR STOLEN FUNDS Having a reliable hacker matters a lot. I just thought about sharing this here to help other people that may need this kind of service. Losing crypto to online scammers is too rampant these days, scammers are getting more intelligent that's why getting a legitimate expert on recovery of stolen crypto is so difficult. Most people have been scammed several times and they give up on their funds. I recommend GEO COORDINATES RECOVERY HACKER, I thank you immensely GEO COORDINATES RECOVERY HACKER for helping me recover my Lost cryptocurrency. You can as well contact them if you have similar issues through their Email Email: geovcoordinateshacker@gmail.com Website; https://geovcoordinateshac.wixsite.com/geo-coordinates-hack
    2025 оны 11 сарын 27 | Хариулах
  • Wendy Taylor (92.119.17.130)
    My name is Wendy Taylor, I'm from Los Angeles, i want to announce to you Viewer how Capital Crypto Recover help me to restore my Lost Bitcoin, I invested with a Crypto broker without proper research to know what I was hoarding my hard-earned money into scammers, i lost access to my crypto wallet or had your funds stolen? Don’t worry Capital Crypto Recover is here to help you recover your cryptocurrency with cutting-edge technical expertise, With years of experience in the crypto world, Capital Crypto Recover employs the best latest tools and ethical hacking techniques to help you recover lost assets, unlock hacked accounts, Whether it’s a forgotten password, Capital Crypto Recover has the expertise to help you get your crypto back. a security company service that has a 100% success rate in the recovery of crypto assets, i lost wallet and hacked accounts. I provided them the information they requested and they began their investigation. To my surprise, Capital Crypto Recover was able to trace and recover my crypto assets successfully within 24hours. Thank you for your service in helping me recover my $647,734 worth of crypto funds and I highly recommend their recovery services, they are reliable and a trusted company to any individuals looking to recover lost money. Contact email Capitalcryptorecover@zohomail.com OR Telegram @Capitalcryptorecover Call/Text Number +1 (336)390-6684 his contact: Recoverycapital@fastservice.com His website: https://recovercapital.wixsite.com/capital-crypto-rec-1
    2025 оны 11 сарын 23 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 1 цаг 16 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 1 цаг 27 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 1 цаг 45 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 1 цаг 52 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 1 цаг 56 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 2 цаг 1 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 2 цаг 6 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 2 цаг 11 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 17 цаг 10 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 17 цаг 14 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 20 цаг 59 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 21 цаг 13 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 21 цаг 25 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
С.Бямбадорж: Төрийн тамганы хөшөөг нурааж, АН тугаа тайрч ог... Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Мотоцикл, мопедын хөдөлгөөнийг төв суурин газарт түр хугацаа... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Элсэн манханыг тогтворжуулах, элсний нүүдлийг зогсоохоор ажи... УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн
Top