Ноос, ноолуурын салбарын нэмүү өртгийг өсгөвөл жилд 1 тэрбум ам.долларын орлого олох боломжтой

2025/11/17

Манай улс малынхаа ноос, ноолуурын боловсруулалтыг шат ахиулан нэмж, эцсийн бүтээгдэхүүн болгон экспортод гаргаснаар одоогийн орлогоо 3-4 дахин нэмэх боломжтой.

Уул уурхайн бус экспортын ихэнхийг ноолуур, ноолууран эдлэл, ноос, үс хялгас, арьс, шир зэрэг малын гаралтай түүхий эд, боловсруулсан бүтээгдэхүүн бүрдүүлж, жилд 400 сая орчим ам.доллар олж байна. Боловсруулах үйлдвэрлэлийн салбарын санхүүжилтийн нөхцөл харьцангуй таатай ч хэмжээ бага. Бэлтгэсэн ноолуурынхаа дөнгөж 8.4 хувийг эцсийн бүтээгдэхүүний боловсруулалтад оруулдаг талаар “Уул уурхайн бус экспорт ба нийлүүлэлтийн сүлжээний санхүүжилт” уулзалтын үеэр тэмдэглэж байв.

Өнгөрсөн онд манай улсын экспортын 93 хувийг эрдэс, 7 хувийг уул уурхайн бус бүтээгдэхүүн эзэлжээ. Уул уурхайн бус экспортын орлогын 33 хувийг ноос, ноолууран бүтээгдэхүүн бүрдүүлж, дийлэнхийг нь хагас боловсруулж экспортолдог. Хэрэв ноос ноолуурын салбарыг дэмжиж, нэмүү өртгийг нэмж чадвал жилд нэг тэрбум гаруй ам.долларын орлого олох боломжтой судалгаа гарсныг Монголбанкны Ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэн тодотголоо.

Иймд ноос, ноолуурын салбарын хөгжлийн чиг хандлага, нэмүү өртөг шингэсэн үйлдвэрлэлийг дэмжих боломж, салбарт тохирсон санхүүгийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний шийдлийг хэлэлцэж, уул уурхайн бус салбарын экспортын өнөөгийн байдал, боломж, нийлүүлэлтийн сүлжээний санхүүжилт, Монголын ноос ноолуурын салбарын бизнесийн орчин, хөрөнгө оруулалт сэдвээр илтгэл тавьсан юм.

Монголбанкны Судалгаа, Статистикийн газрын Судалгааны хэлтсийн захирал Б.Дуламзаяа илтгэлдээ, Бид ноолуураа угааж гаргадаг байсан бол энэ оны хоёрдугаар сараас самнаж экспортлох болсон. Самнасан ноолуурын хилийн үнэ угаасныхаас 1.8 дахин их. Боловсруулах салбарын зээлийн дундаж хүү жилийн 11.2 хувь, хугацаа нь 28 сар. Энэ оны гуравдугаар улирлын байдлаар нэгж зээлдэгчид ногдох зээлийн дүн 1,275 сая төгрөг байна. Өнгөрсөн есдүгээр сарын байдлаар 4,103 зээлдэгчид 1,419 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт өгсөн. Ноос, ноолуур, боловсруулах үйлдвэрлэл, түүхий эд бэлтгэлд зориулж 16 зээлдэгчид 42.4 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт олгожээ. Энэ оны 10 дугаар сарын 31-ний байдлаар 1 зээлдэгч 408 сая төгрөгийн зээлийн үлдэгдэлтэй байна. Нийт 876.1 тэрбум төгрөгийн 303 зээлийн хүсэлт ирүүлснээс 168 зээлдэгчид 473 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт өгсөн. Ноолуурын салбарын аж ахуйн нэгжүүд дунджаар 8.1 хувийн хүүтэй, 23 сарын хугацаатай зээлийн нөхцөлтэй байна. Эдгээр аж ахуйн нэгж 4.9 тэрбум төгрөгийн зээлийн үлдэгдэлтэй, сард дунджаар 234 сая төгрөгийн зээл төлж байгаа”-г тэмдэглэлээ.

Уулзалтад Монголын банкны холбоо, Ноос, ноолуурын холбоо, үйлдвэрлэгчдийн төлөөлөл, арилжааны банкууд, олон улсын санхүүгийн байгууллагуудын төлөөлөл оролцов.

Манай улс 2024 онд 57 сая 650 мянган мал тоолуулсан билээ.

iСанал болгох

Х.Нямбаатарыг хотын даргаас чөлөөлөх нь ял биш, шагнал юм

Оюутолгойн хэлэлцээн дээр С.Баярцогтыг томилчих

Ерөнхий шууд сайдаас асууя. Хотын даргыг хэзээ чөлөөлөх вэ?

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (1)

Arthur Louis (102.217.4.113)

A while back, I jumped into a global property deal, saying folks like me could cash in on hot foreign housing scenes. Real estate - sure, everyone knows it prints money, a big-time industry worldwide. It looked solid at first - they showed me online walkthroughs of places I partly owned, got me pumped. Still, there was this weird vibe nagging me, hard to explain, just wouldn’t quit bugging me inside. I ignored it though, brushed it off, kept going anyway. One thing I’d say now? Listen to that inner voice - every single time. I kept picturing the steady cash coming in, which blurred how clearly I saw things. At first, they paid me consistent returns, making it feel legit. Over time, though, I poured more money into it. Before long, I tried pulling out bigger amounts - but then the payouts just vanished. The reasons they gave shifted every week, and not long after, they began asking for added charges to fix the withdrawal issues. Still, I’d spent every dollar - put everything I owned into it, thinking it’d be okay. When things went south, I panicked, then remembered a name: {DIGITAL LIGHT SOLUTION}. Found them through some random post while scrolling late at night. Honestly? Didn’t believe they’d help, but they jumped on it fast, scanning stuff I didn't even know existed. Right away, knew these folks weren’t messing around. Used hidden clues online, tracked down where the cash got moved, then fought to pull it all back into my hands. I'm happy the hard work brought results - my full investment was back in just 72 hours thanks to the team handling my issue. I reached {DIGITAL LIGHT SOLUTION} through T e l e g r a m -- d i g i t a l l i g h t s o l u t i o n And E m a i l.d i g i t a l l i g h t s o l u t i o n (@) q u a l i t y s e r v i c e.c o m

2025 оны 11 сарын 29 | Хариулах

iРедакцийн сонголт

Монгол кино: Төрийн дуу хоолойноос зах зээлийн чимээ хүртэл

iШинэ мэдээ

Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн Суурин төлөөлөгчийг хүлээн авч уулзлаа Уржигдар 18 цаг 05 мин Канад улс монгол оюутнуудад тэтгэлэгт хөтөлбөр зарлалаа Уржигдар 18 цаг 02 мин Венесуэл газрын тосны салбараа хувийн хөрөнгө оруулагчдад нээлээ Уржигдар 18 цаг 00 мин БНХАУ ирэх таван жилийн хөгжлийн зорилтоо танилцууллаа Уржигдар 18 цаг 00 мин Судалгаа авна гэж хуурч, иргэний гар утсыг хулгайлжээ Уржигдар 17 цаг 58 мин НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын талуудын 17 дугаар бага хурлын түр байгууламж барих талаар санал солилцлоо Уржигдар 17 цаг 56 мин "Уул уурхайн салбарын 7 хоног" арга хэмжээ амжилттай зохион байгуулагдлаа Уржигдар 17 цаг 56 мин Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Төсвийн тогтвортой байдлын зөвлөлийнхөнтэй уулзаж, эдийн засгийн нөхцөл байдлыг хэлэлцэв Уржигдар 17 цаг 55 мин Мах идэх нь 100 наслах магадлалыг нэмэгдүүлдэг болохыг судалгаагаар тогтоожээ Уржигдар 17 цаг 55 мин Асрах үйлчилгээний тухай хуулийн төслийг анх удаа хэлэлцүүллээ Уржигдар 17 цаг 54 мин Улаанбаатар метро төслийн гүйцэтгэгчийг сонгох тендер зарлагджээ Уржигдар 17 цаг 53 мин Вашингтонд болсон онгоцны ослын шалтгааныг нислэгийн диспетчерийн алдаа гэж дүгнэв Уржигдар 15 цаг 25 мин Бага ангийн сурагчдад сүү өгөх "Сүүн дархлаа" хөтөлбөр эхэллээ Уржигдар 15 цаг 24 мин Улаанбаатарт шөнөдөө 24 хэм хүйтэн Уржигдар 15 цаг 22 мин Гэр бүлийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн төслийн ажлын хэсэг Шүүхийн ерөнхий зөвлөлд ажиллалаа Уржигдар 15 цаг 21 мин Голомт банк “Ногоон арилжааны банкны эвсэл”-д нэгдлээ Уржигдар 15 цаг 01 мин Б.Мөнх-Эрдэнэ Иван Ярыгины нэрэмжит тэмцээний аваргын төлөө барилдана Уржигдар 13 цаг 31 мин Дубайд роботууд ашиглан орон сууц барина Уржигдар 13 цаг 30 мин Баянзүрх, Сонгинохайрхан, Баянгол, Хан-Уул дүүрэгт гал унтраах, аврах анги байгуулна Уржигдар 13 цаг 28 мин Ухаалаг камерын систем нэвтрүүлснээр замын оргил ачаалал нэг цагаар буурчээ Уржигдар 13 цаг 27 мин

iИх уншсан

Б.Чойжилсүрэн, Х.Ганхуяг нарыг огцруулах нь зүй ёсны шаардла... "Амины" үнэтэй сайд гэж байдаг уу, Ерөнхий сайд аа? Монгол кино: Төрийн дуу хоолойноос зах зээлийн чимээ хүртэл Хар захаас ч хариуцлагагүй “Чөлөөт бүс”-ээ хаах уу, засах уу... "Урд хөл бүдрэхэд хойд хөлийг ташуурдах" нь буюу багш, эмчий... Өнөөдөр цахилгаан хязгаарлаж болзошгүй байршлуудыг танилцуул... Хятадын армид авлигын томоохон дуулиан дэгдэж, өндөр албан т... Монгол банхар Азийн аварга боллоо Америкийн авирагч хамгаалалтгүйгээр “Taipei 101” барилгад ав... Хөгжлийн бэрхшээлтэй, аутизмтай хүүхдэд зориулсан боловсролы... Зарим гол мөрөн, нуурын мөсний зузаан 2025 оны мөн үеийнхээс... БНХАУ ирэх таван жилийн хөгжлийн зорилтоо танилцууллаа Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн Су... Голомт банк “Ногоон арилжааны банкны эвсэл”-д нэгдлээ "Талын жавхаа-2026" адууны соёлын өдөрлөг болж, шилдгүүдээ т... Мах идэх нь 100 наслах магадлалыг нэмэгдүүлдэг болохыг судал... Байт харвааны УАШТ-ий аваргаар М.Энхбаяр тодров УИХ-ын гишүүн Х.Булгантуяа Азийн наадмын багийн ахлагчаар то... Б.Урантунгалаг байт харвааны улсын аварга цолоо хамгааллаа Зөрчлийн торгуулиа Е-Mongolia цахим системээр шалгаж, төлөх ...