x

Нямбаатарын уршиг

Улаанбаатар хотын дарга Нямбаатар нийслэлийн нийтийн үйлчилгээний салбарын ажилчдын цалинг огцом нэмэгдүүлсэн шийдвэр гаргалаа. Тохижилт үйлчилгээ, нийтийн үйлчилгээ, автобусны жолооч нарын цалинг бүгдийг 3.5 сая төгрөг болгон тогтоосон нь Монголын хөдөлмөрийн зах зээлийн тэнцвэрт байдал, төсвийн бодлогод шинэ маргаан үүсгэж байна.

Популизм уу, эсвэл шударга хуваарилалт уу?

Хотын удирдлагын зүгээс энэ алхмыг “хөдөлмөрийг шударгаар үнэлэх, доод шатны ажилтны амьжиргааг сайжруулах бодлого” хэмээн тайлбарлаж байна. Гэвч эдийн засагчид, бодлого судлаачид үүнийг сонгуулийн өмнөх үеийн популист шийдвэр хэмээн үзэж, санхүүгийн сахилга болон бүтээмжийн уялдаа алдагдаж буйг анхааруулж байна.

Өнөөдөр Монгол Улсад багш, эмч нарын дундаж цалин 1.6 сая төгрөг, төрийн захиргааны дундаж албан хаагчийнх 1.8 сая орчим. Тэгвэл тусгай боловсрол, ур чадвар шаарддаггүй ажил ийнхүү 3.5 сая төгрөгийн үнэлгээтэй болсон нь хөдөлмөрийн бүтээмжийн жишиг, боловсролын үнэлэмжийг гажуудуулах аюултай гэж шинжээчид онцолж байна.

Хөдөлмөрийн бүтээмж ба бодлогын уялдаа

Монгол Улсын статистикийн хорооны мэдээллээр нийтийн үйлчилгээний салбарын нэг ажилтанд ногдох хөдөлмөрийн бүтээмж уул уурхай, боловсрол, эрүүл мэндийн салбараас 3–5 дахин бага байдаг. Гэвч цалингийн өсөлт энэ харьцааг бүрэн эсэргүүцэж байна.

Эдийн засагч Б.Баттөрийн хэлснээр:

“Төсвийн мөнгөөр богино хугацаанд нийгмийн дэмжлэг авах нь популизмын сонгодог хэлбэр. Хөдөлмөрийн бүтээмжийг нэмэгдүүлэхгүйгээр цалин өсгөх нь инфляцийн дарамтыг нэмэгдүүлж, дунд хугацаанд бүх нийтийн худалдан авах чадварыг бууруулна.”

Сангийн дарамт ба инфляцийн сүүдэр

2025 оны улсын төсвийн нийт зардлын 42 хувийг цалин, нийгмийн даатгалын шимтгэл эзэлж байгаа. Улаанбаатар хотын зүгээс 3.5 сая төгрөгийн шинэ жишиг тогтоовол зөвхөн нийслэлийн түвшинд жилийн нэмэлт зардал 400–500 тэрбум төгрөгт хүрнэ гэсэн урьдчилсан тооцоо гарч байна.

Энэ нь төсвийн алдагдлыг нэмэгдүүлэхээс гадна инфляцийн дарамтыг хүчтэй болгоно. Төв банкны зорилтот инфляц 8 хувь байхад, ийм төрлийн огцом цалин өсөлт богино хугацаанд 10–12 хувь руу түлхэх эрсдэлтэй.

Нийгмийн хандлагын гажуудал

Хотын удирдлагын энэ шийдвэр эдийн засгийн асуудлаас гадна нийгмийн үнэлэмжийн хямрал үүсгэж байна.
Багш, эмч нарын холбоо “цалингаа ижил түвшинд буюу 3.5 сая төгрөг болгох” шаардлага тавьж эхэлсэн. Энэ нь нийгмийн сэтгэл зүйд “тэгш бусын логик” үүсгэж, “мэдлэгт суурилсан хөдөлмөрийн үнэ цэнэ” гэдэг ойлголтыг бүдгэрүүлж байна.

Социологичид үүнийг “бодлогын итгэлцлийн алдагдал” гэж тодорхойлдог — төрийн нэг байгууллагын шийдвэр өөр салбаруудад шууд дарамт болж, нийгмийн уур бухимдлыг нэмэгдүүлдэг үзэгдэл юм.

Богино хугацааны алга ташилт, урт хугацааны эрсдэл

Хотын дарга Нямбаатарын шийдвэр өнөөдөр олон нийтийн дэмжлэг авч болох ч эдийн засгийн хариуцлагын үүднээс бол эрсдэлтэй туршилт юм.
Төрийн цалингийн шатлал, бүтээмжийн үнэлгээ, боловсролын бодлогын уялдаа үгүй болсон нөхцөлд Монгол улс “цалингийн популизмын” шинэ мөчлөгт орж байна.

Төвлөрсөн төсвийн орлого, уул уурхайн ханшийн савлагаа, мөнгөний бодлогын хязгаар дунд ийм алхам тогтвортой биш гэдгийг эдийн засгийн тоо, түүхийн туршлага харуулж ирсэн.

Дүгнэлт

Бодлогын түвшинд энэ бол ганц шийдвэр биш, системийн эрсдэлийн дохио юм.
Хөдөлмөрийн үнэлэмжийг улс төрийн оноо цуглуулах хэрэгсэл болгож эхэлбэл Монголын боловсрол, эрүүл мэнд, шинжлэх ухаан гэх ур чадварт суурилсан салбарууд аажмаар доройтно.

Өнөөдрийн алга ташилт маргаашийн инфляц, нийгмийн хуваагдал, бодлогын хямрал болж хувирна.

Д.Батбаяр, baabar.mn

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (5)

  • Lucy Sliver (149.88.98.185)
    HOW TO RECOVER STOLEN CRYPTOCURRENCY / HIRE A HACKER WHO CAN HELP YOU IN RECOVERY YOUR STOLEN FUNDS Having a reliable hacker matters a lot. I just thought about sharing this here to help other people that may need this kind of service. Losing crypto to online scammers is too rampant these days, scammers are getting more intelligent that's why getting a legitimate expert on recovery of stolen crypto is so difficult. Most people have been scammed several times and they give up on their funds. I recommend GEO COORDINATES RECOVERY HACKER, I thank you immensely GEO COORDINATES RECOVERY HACKER for helping me recover my Lost cryptocurrency. You can as well contact them if you have similar issues through their Email Email: geovcoordinateshacker@gmail.com Website; https://geovcoordinateshac.wixsite.com/geo-coordinates-hack
    2025 оны 11 сарын 27 | Хариулах
  • Lucy Sliver (149.88.98.185)
    HOW TO RECOVER STOLEN CRYPTOCURRENCY / HIRE A HACKER WHO CAN HELP YOU IN RECOVERY YOUR STOLEN FUNDS Having a reliable hacker matters a lot. I just thought about sharing this here to help other people that may need this kind of service. Losing crypto to online scammers is too rampant these days, scammers are getting more intelligent that's why getting a legitimate expert on recovery of stolen crypto is so difficult. Most people have been scammed several times and they give up on their funds. I recommend GEO COORDINATES RECOVERY HACKER, I thank you immensely GEO COORDINATES RECOVERY HACKER for helping me recover my Lost cryptocurrency. You can as well contact them if you have similar issues through their Email Email: geovcoordinateshacker@gmail.com Website; https://geovcoordinateshac.wixsite.com/geo-coordinates-hack
    2025 оны 11 сарын 27 | Хариулах
  • Barbara Ignazio (156.146.41.70)
    LIVE TESTIMONIES OF SUCCESSFUL CRYPTO RECOVERIES, THESE ARE MUST WATCH TESTIMONIES. Recovery of Lost Crypto; Binary options scam, Investment scams, Loans scam Etc. What happens after losing Bitcoin or a bank transfer to Fraudsters? You can choose to accept the loss and give the con artists your hard-earned money, or you can choose the second choice. As a result of your failure to stop the scammers, additional people will become victims, many of whom will most likely be your friends or relatives. You can watch testimonies of successful recoveries by this company both on youtube and other platformshttps://youtube.com/shorts/VCE7mcnb48I?si=3Ms34Ww1TuFzMBV1 https://youtube.com/shorts/VCE7mcnb48I?si=WguNgW8p8mJVLI2RImmediately, you can contact bitcoin recovery professionals like Rescue Team Recovery Company at Email add (Rescueteamrecovery @ cyberservices. com) That will assist you in tracking and recovering your lost, scammed or hacked crypto currencies and band funds. The Rescue Team Recovery Company collaborates with law enforcement to help catch these con artists. You can proceed as long as you know the wallet address of the con artist or the receipts of the bank transactions. I wish you success. WhatsApp; +14706372676 Learn More; Eml: Rescueteamrecovery@cyberservices.com
    2025 оны 11 сарын 09 | Хариулах
  • Barbara Ignazio (156.146.41.70)
    LIVE TESTIMONIES OF SUCCESSFUL CRYPTO RECOVERIES, THESE ARE MUST WATCH TESTIMONIES. Recovery of Lost Crypto; Binary options scam, Investment scams, Loans scam Etc. What happens after losing Bitcoin or a bank transfer to Fraudsters? You can choose to accept the loss and give the con artists your hard-earned money, or you can choose the second choice. As a result of your failure to stop the scammers, additional people will become victims, many of whom will most likely be your friends or relatives. You can watch testimonies of successful recoveries by this company both on youtube and other platformshttps://youtube.com/shorts/VCE7mcnb48I?si=3Ms34Ww1TuFzMBV1 https://youtube.com/shorts/VCE7mcnb48I?si=WguNgW8p8mJVLI2RImmediately, you can contact bitcoin recovery professionals like Rescue Team Recovery Company at Email add (Rescueteamrecovery @ cyberservices. com) That will assist you in tracking and recovering your lost, scammed or hacked crypto currencies and band funds. The Rescue Team Recovery Company collaborates with law enforcement to help catch these con artists. You can proceed as long as you know the wallet address of the con artist or the receipts of the bank transactions. I wish you success. WhatsApp; +14706372676 Learn More; Eml: Rescueteamrecovery@cyberservices.com
    2025 оны 11 сарын 09 | Хариулах
  • Bram Orrie (149.102.238.165)
    HOW I RECOVER $850 FROM FAKE INVESTMENT BROKER ONLINE I’m grateful to THE HACK ANGELS RECOVERY EXPERT for helping me recover my stolen Bitcoin. After losing funds to a fake platform, I felt hopeless. I am deeply grateful for their support. If you have fallen victim to a Bitcoin scam or any other form of cryptocurrency fraud, don’t give up. Reach out to THE HACK ANGELS RECOVERY EXPERT Contact: WhatsApp (+1(520)200-2320 Email at support@thehackangels.com Website at www.thehackangels.com If you're in London, you can even visit them in person at their office located at 45-46 Red Lion Street, London WC1R 4PF, UK.
    2025 оны 10 сарын 16 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 1 цаг 16 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 1 цаг 27 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 1 цаг 45 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 1 цаг 52 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 1 цаг 56 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 2 цаг 1 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 2 цаг 6 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 2 цаг 11 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 17 цаг 10 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 17 цаг 14 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 20 цаг 59 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 21 цаг 13 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 21 цаг 25 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
С.Бямбадорж: Төрийн тамганы хөшөөг нурааж, АН тугаа тайрч ог... Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Мотоцикл, мопедын хөдөлгөөнийг төв суурин газарт түр хугацаа... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Элсэн манханыг тогтворжуулах, элсний нүүдлийг зогсоохоор ажи... УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн
Top