Монгол Улс оны эхний таван сарын байдлаар дэлхийн 142 улстай худалдаа хийсэн нь эдийн засгийн идэвхтэй харилцааг харуулж байна. Энэ хугацаанд гадаад худалдааны бараа эргэлт нийт 10 тэрбум ам.долларт хүрсэн бөгөөд үүнээс экспорт 5.4 тэрбум ам.доллар, импорт 4.5 тэрбум ам.доллар болж, худалдааны тэнцэл 884.5 сая ам.долларын ашигтай гарчээ.

Гэвч өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад импорт 144.9 сая ам.доллароор өссөн бол экспорт 932 сая ам.доллароор буурсан үзүүлэлттэй байна. Экспортын бууралтад нүүрс (1.6 тэрбум ам.доллар), угаасан ноолуур (61.9 сая ам.доллар), боловсруулаагүй газрын тос (31.1 сая ам.доллар), хонь, ямааны мах (20.2 сая ам.доллар), төмрийн хүдэр, баяжмал (16.2 сая ам.доллар) зэрэг бүтээгдэхүүний экспорт буурсан нь нөлөөлжээ. Харин зэсийн хүдэр ба баяжмал 701.8 сая ам.доллар, жоншны хүдэр, баяжмал 57.6 сая ам.доллар, цайрын хүдэр, баяжмал 27.6 сая ам.доллароор нэмэгдсэн байна.

Импорт өсөхөд суудлын автомашин (179.5 сая ам.доллар), тээврийн хэрэгслийн сэлбэг, эд анги (21.1 сая ам.доллар), гар утас (11.7 сая ам.доллар), согтууруулах ундаа (11.4 сая ам.доллар), шороо, чулуу ялгах, холих машин (10.9 сая ам.доллар) зэрэг бүтээгдэхүүн нөлөө үзүүлсэн байна. Эсрэгээрээ, нийтийн тээврийн хэрэгсэл 41.1 сая ам.доллар, дизелийн түлш 32.0 сая ам.доллароор буурсан нь импортын бүтцэд гарсан өөрчлөлтийг харуулж байна.

Нийт экспортын 96.5 хувийг эрдэс бүтээгдэхүүн, үнэт чулуу, металл гоёл чимэглэлийн зүйлс болон үндсэн төмөрлөг, түүгээр хийсэн бүтээгдэхүүн эзэлжээ. Харин импортын 72.6 хувийг эрдэс бүтээгдэхүүн, машин механизм, цахилгаан хэрэгсэл, тээврийн хэрэгсэл, тэдгээрийн эд анги болон үндсэн төмөрлөг, түүгээр хийсэн бүтээгдэхүүн бүрдүүлж байна.

Бүтээгдэхүүний үнийн хувьд, алтны үнэ өмнөх оны мөн үеийнхээс унц тутамд 732.4 ам.доллар, зэсийн хүдэр, баяжмалын үнэ тонн тутамд 361.1 ам.доллароор нэмэгджээ. Харин төмрийн хүдэр, баяжмалын үнэ тонн тутамд 9 ам.доллар, нүүрсний үнэ тонн тутамд 47.2 ам.доллароор буурсан нь экспортын орлогод нөлөөлсөн гол хүчин зүйлсийн нэг байв.

Экспортын гол түншүүдийн хувьд, БНХАУ-д экспортолсон барааны 45.8 хувийг нүүрс, 37.2 хувийг зэсийн хүдэр, баяжмал эзэлж байгаа бол Швейцар улсад экспортолсон барааны 99.6 хувийг боловсруулаагүй буюу хагас боловсруулсан алт бүрдүүлж байна. Гашуунсухайт боомтоор экспортолсон нүүрсний хэмжээ нийт нүүрсний экспортод эзлэх хувь 46.2 болж, өмнөх оны мөн үеэс 4.1 нэгж хувиар буурсан нь хил гаалийн нөхцөл байдалтай холбоотой байж болох юм.

Энэ оны эхний 5 сарын байдлаар импортын дүнг авч үзвэл, БНХАУ 36.9 хувь, ОХУ 24.3 хувь, Япон 13.2 хувь, БНСУ 4.3 хувь, АНУ 4.2 хувь, ХБНГУ 2.7 хувийг эзэлж, нийт импортын 85.4 хувийг бүрдүүлжээ.

ОХУ-аас оны эхний 5 сарын байдлаар импортолсон барааны 72.5 хувийг нефтийн бүтээгдэхүүн, Япон Улсаас импортолсон барааны 80.9 хувийг суудлын автомашин, БНХАУ-аас импортолсон барааны 9.5 хувийг ачааны автомашин эзэлжээ. Суудлын автомашины импортын хилийн дундаж үнэ ширхэг тутам 10.1 мянган ам.доллар болж, 2024 оны мөн үеийнхээс ширхэг тутамд 2.4 мянган ам.доллароор нэмэгдсэн байна.

Боомтын хуваарилалтын хувьд, эхний 5 сард экспортын 50.6 хувь Гашуунсухайт, 20.7 хувь Замын-Үүд, 10.6 хувь Шивээхүрэн боомтоор тус тус хийгдэж, нийт экспортын 81.9 хувийг бүрдүүлжээ. Харин импортын 52.3 хувийг Замын-Үүд, 21.3 хувийг Сүхбаатар боомтоор хийж, нийт импортын 73.6 хувийг бүрдүүлсэн байна.