x

Саваагүй нохой саранд хуцсан нь: С.Баярцогт & Ц.Даваасүрэн

Өнөөдөр үдээс өмнө хуралдсан УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар Сонгуулийн ерөнхий хорооны гишүүнийг томилох, чөлөөлөх тухай асуудлыг хэлэлцэв. УИХ-ын гишүүдийн олонхи нь хэлэлцэж байгаа асуудлаасаа зориудаар төөрч, тойрч, ховын чанартай баахан юм ярьсны нэг нь УИХ-ын гишүүн, Барилга хот байгуулалтын сайд Ц.Даваасүрэн.

Энэ нөхөр хэлэлцүүлгийн үеэр намын жагсаалтаар сонгууль явуулах нь буруу гэдгийг нотлохын тулд “Хоёр шатны шүүхээр ял авсан С.Баярцогт гишүүн жишээ нь намын жагсаалтаар ороод ирвэл яах юм. Шүүх С.Баярцогтыг хэлмэгдүүлсэн нь үнэн юм бол хэлмэгдүүлсэн шүүгч, мөрдөн байцаагчид нь яагаад ял өгөхгүй байгаа юм” гэх мэтчилэн тэс хөндлөн зүйл ярьж, зориудаар будилав.

Нэгдүгээрт намын жагсаалтыг сонгуулийн хуульд оруулж ирсэн явдал бол хагас жилийн өмнө болсон явдал. Сонгуулийн ерөнхий хорооны гишүүнийг томилох чөлөөлөхтэй огт холбоогүй. Хоёрдугаарт, тэр СЕХ-ны гишүүд нь намын жагсаалтад хэн байх, байхгүйг шийддэг ч юм биш. Энэ бол улс төрийн намуудын өөрсдийнх нь эрх хэмжээний асуудал. Нэр дэвшүүлэлтийг, хэн тойргоос өрсөлдөх, хэн нь намын жагсаалтад багтахыг намууд өөрсдөө шийддэг.

Гуравдугаарт, анхнаасаа намын жагсаалт буюу хувь тэнцүүлсэн системийг Сонгуулийн тухай хуульд оруулж ирсэн нь угаасаа Ц.Даваасүрэн мэтийн тойрог өмчлөөд, тэгнээд хэвтчихсэн, улс орны эрх ашиг гэхээсээ хувийн ашиг сонирхол, өнөө маргаашийн ашиг хонжоо харж улс төр хийдэг, төрөөс шимэгчилж амьдардаг “жалганы” улстөрчдийг шийдвэр гаргах процессоос аль болох хол байлгах, дур зоргыг нь хязгаарлах гэсэн санаа.

Уг нь бол намынх нь гаргасан шийдвэр, улс төрийн бүх намууд дэмжсэн бодлого. Түүн дотор Ц.Даваасүрэнгээс цэцэн хүн байхгүй л байв гэж дээ.

Өнгөрөгч зун, наадмын өмнө баталсан Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөр УИХ-ын гишүүдийн тоог 126 болгож нэмэгдүүлсэн. Энэ нь парламентыг чадамжийг нэмэгдүүлэх, шийдвэр гаргах процесст хувь улстөрчийн дардаг жинг бууруулах, тэгээд улс төрийн намуудыг чадавхижуулах зорилготой. Ирэх сонгуулиар УИХ-д Ц.Даваасүрэн шиг 126 хөлдүү толгой, өнгөрсөн нийгмийн шавхруу 126 жижиг тойргоос сонгогдоод ороод ирвэл юу болно гэж бодож байна?

Тийм зүйл болгохгүйн тулд “намын жагсаалт” буюу улсаараа нэг том тойрог болж байгаад улс төрийн намуудад саналаа өгдөг, бодлого зорилтоор нь уралдуулдаг системийг оруулж ирсэн. Харин тэр жагсаалтдаа хэнийгээ жагсаах нь улс төрийн намын өөрсдийн хариуцлагын асуудал. Хэнийг жагсааснаасаа шалтгаалж тухайн нам ялах, ялагдахгүй нь шийдэгдэнэ.

Тийм болохоор АН-ын жагсаалтад хэн байх, байхгүйд МАН-ын Ц.Даваасүрэн санаа зовох нь бүр илүүц юм. Харин МАН-ын жагсаалтад хэн орох, орохгүйн тухайд сэтгэлээ чилээж суувал өөрт нь ч, намд нь ч өлзийтэй. Ц.Даваасүрэнг жагсаалтад оруулж гэмээн МАН өөдөөгөө биш, уруугаа явах нь харин гарцаагүй үнэн.

Жишээ нь, 2008 оны сонгуулиас хойш 15 жил тасралтгүй УИХ-д суухдаа улс орны хөгжлөөс хэдэн жилээр хойш татлаа. Өнгөрсөн хугацаанд энэ нөхрийн Монголын улс төрд үлдээсэн ганц сайн мөр байна уу, байхгүй. С.Баярцогт чинь түүний дэргэд бараг “тэнгэрийн амьтан” байхгүй юу. Оюутолгойн гэрээ, Эдийн засгийн өршөөл, Төсвийн ил тод байдал, Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хууль гээд түүний оролцоогүйгээр хийгдсэн зүйл нэг ч байхгүй. Тийм болохоор Ц.Даваасүрэн гуай С.Баярцогттой барьцах гэвэл ёстой нөгөө хүүхэд нохойн тоглоом болох биз. “Саваагүй нохой саранд хуцлаа” гэдэг билүү.  

Тэгээд дээр нь Ц.Даваасүрэн гуайн хэлсэн үгийг сөргүүлээд асуухад С.Баярцогт жишээ нь гэмт хэрэгтэн юм бол МАН найман жил төр барихдаа, хууль, шүүхийн байгууллагыг найман жил зайдлахдаа С.Баярцогтыг яагаад шоронд хийж чадаагүй юм. С.Баярыгаа хийж чадсан л биз дээ. Энэ ч гэсэн нэг юм хэлээд байгаа биз? 

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 2 цаг 56 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 3 цаг 7 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 3 цаг 25 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 3 цаг 32 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 3 цаг 36 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 3 цаг 41 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 3 цаг 46 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 3 цаг 51 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 18 цаг 50 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 18 цаг 54 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 22 цаг 39 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 22 цаг 53 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 23 цаг 5 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу...
Top