x

Чоно махнаас гарч, МАН маньтай элгэмсэнэ гэж байх уу?!

УИХ-ын Хянан шалгах түр хорооноос зохион байгуулсан нүүрсний сонсгол баасан гаригийн орой өндөрлөв. Сонсгол өндөрлөхтэй зэрэгцээд ЗГХЭГ-ын дарга Д.Амарбаясгалан “ЭТТ-н хувьцааг иргэн бүрт өмчлүүлэх, ноогдол ашиг хуваарилах тухай” Засгийн газрын шийдвэрийг зарлаж, УИХ-ын тогтоолын төслийг өргөн барив. Пүрэв гаригт өргөн барьсан тогтоолын төслийг баасан гаригт нэгдсэн чуулганаар яаралтай горимоор хэлэлцэж, хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонхийн саналаар дэмжлээ. Энэ долоо хоногтоо багтаад УИХ-ын тогтоол гарчих биз. Их л сандарсны шинж байх даа.

Сандрахаас ч өөр аргагүй нөхцөл байдал үүссэнийг өнгөрөгч долоо хоногт болж өнгөрсөн “Эрдэнэс Тавантолгой” тойрсон нүүрсний сонсголоос иргэд харсан билээ. Төрийн өмчийн нэртэй намын компаниудад авилга, хулгай гэдэг зүйл энгийн асуудал болсон. Компанийн нягтлан бодогчоос аваад УИХ, Засгийн газрын гишүүд (Т.Аюурсайхан, Ж.Мөнхбат гэх мэтчилэн) төрийн тэргүүнүүд нь хүртэл гар дүрчихсэн. Атал сонсгол дээр нэг нь ч ирсэнгүй. Гаалийн бүртгэлгүй гарсан 5,6 сая тонн нүүрснийхээ эзэн, холбогдогч нараа ч бүрэн тогтоож чадсангүй.

Гэхдээ яахав, "суусан цэцнээс явсан тэнэг дээр" гэдэгчлэн “ЭТТ” бол эрх баригчдын мөнгөний машин болсон юм байна, төрийн өмч нэртэй боловч нэг намын, намын дарга, удирдлагуудыг санхүүжүүлдэг систем, цүнх баригч нар, зарлагуудаа ивээн тэтгэдэг, өөгшүүлдэг бүтэц болжээ гэдгийг иргэдэд бүрнээ харууллаа.

Үүнтэй зэрэгцээд Уул уурхайн сайд Ж.Ганбаатар “ЭТТ компанийн гүйцэтгэл энэ жил гурван их наяд төгрөгийн ашигтай гарах төлөвтэй. Ийм боломж гарч байгаа учраас иргэдэд хувьцааны ноогдол ашиг тараана” хэмээн мэдэгдлээ. Ашиг гэдэг маань юу билээ. Компанийн борлуулалтын нийт орлогоос бүх төрлийн татвар болоод үйл ажиллагааны зардлууд, ажиллагчдын цалин хөлс, НДШ зэргийг хассаны дараа үлддэг цэвэр ашиг. Иргэдийн хувьцаа компанийн нийт хувьцааны 15 орчим хувь гэж тооцвол 450 тэрбум төгрөгийн ноогдол ашгийг 2,5 сая хувьцаа эзэмшигчдэд хувааж өгөх нь байна. Нэг хувьцаа эзэмшигчид 180.000 орчим төгрөг.

Харин Засгийн газраас өргөн барьсан УИХ-ын тогтоолыг хэрэгжүүлэхээр болж, нийт хувьцааны 34 хувийг 3,5 сая иргэндээ эзэмшүүлнэ, эндээс ноогдол ашиг тооцно гэвэл нэг иргэнд 290.000 орчим төгрөг оногдохоор байна. 44 их наядыг хулгайлчихаад нэг их наядыг нь иргэддээ “боорцог” болгон шидэж өгөхөөр шийдэж. Богд оо, боорцог хайрла...    

Сануулахад, МАН өнгөрөгч 2020 оны сонгуульд оролцохдоо “Төрийн өмчит компаниудаа хувьчилж, олон улсын зах зээл дээр IPO хийнэ. Хувьцааны тодорхой хувийг иргэддээ олгоно” гэж амласан. Түүнээс хойш дөрвөн жил өнгөрсний дараа дараа гэнэт ухаан оров. Ингэхдээ иргэдийн гар дээр бэлэн мөнгө тавих замаар хулгайгаа хаацайлахыг бодсоноос бус компанийн засаглалыг сайжруулах, нээлттэй хувьцаа гаргах талаар тогтоолын төсөлд тусгасангүй. Иргэдэд ногдох хувьцааны хэмжээг нэмэгдүүлэх боловч өмчийн эзэн төр өөрөө үлдэнэ гэсэн үг.

Тогтоолын төслийг УИХ дээр хэлэлцэх үед зарим гишүүд асууж байна лээ. Иргэдэд эзэмшүүлсэн (өмчлүүлсэн биш шүү) 1072 хувьцаа чинь яагаад хөдөлдөггүй, хөрвөдөггүй юм бэ? Өвлүүлж болдоггүй, худалдаж болдоггүй хувьцаа гэж юу байсан юм бэ? гэж асуухад манай Засгийн газар “1072 хувьцаа бол хувьцаа мөн” гэдгээс өөр үг хэлээгүй. Иргэдийн хувьцааг 15 биш, 34 хувьд хүргэлээ ч гэсэн энэ чигээрээ үлдэнэ гэсэн үг. Эзэмшинэ гэдэг нь өмчлөхийн нэр биш юм байна гэдгийг иргэд эрх биш гадарладаг болсон. Өмч байсан бол ядаж л эцэг эх нь үр хүүхэддээ өвлүүлэх, бэлэглэхээс эхлээд хэрэгтэй үедээ зарж арилжих эрхтэй биз дээ.

Сануулахад У.Хүрэлсүхийн Засгийн газар 2019 оны төгсгөлд “Иргэдийн 1072 хувьцааны ноогдол ашгийг төмөр замын бүтээн байгуулалтад зарцуулсан” гэж мэдээлсэн. Зарцуулчихсаныхаа дараа мэдээлсэн гэсэн үг. 2019 онд ЭТТ-н борлуулалтын нийт орлого 2,2 их наяд байсан бол энэ жил цэвэр ашиг нь гурван их наядаар яригдаж байна. Ийм тохиолдолд МАН энэ компаниас гараа татаж чадах уу? Иргэдийн хувьцаа 34 хувь боллоо ч гэсэн энэ байдал өөрчлөгдөхгүй. Чоно махнаас гарлаа гэж дуулсан уу? МАН маньтай элгэмсэнэ гэж байх уу?

Тэгэхээр УИХ-ын ээлжит сонгуулийн өмнө яаруу сандруу гаргаж байгаа эрх баригч намын энэ шийдвэр бол төрийн өмчийг хяналттай болгох гэхээсээ илүү ирэх сонгуулиар эрх мэдлээ авч үлдэхийн тулд иргэдээ авилгадаж байгаа заль төдий юм. Сонгуулийн дараа дахиад "ул, шал"-аар нь дуудаад, толгой дээгүүр чинь алхана. Ийм л ёс суртахуунтай нам шүү дээ. Харин МАН сонгуульд ялагдаж гэмээн “Эрдэнэс Тавантолгой”-г тоносон эрх баригчдын хулгай, идсэн уусан болгоныг энэ хэвээр нь дараад өнгөрөх боломжгүй болно. Ийм л учир шалтгаантай.

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 2 цаг 56 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 3 цаг 7 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 3 цаг 25 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 3 цаг 32 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 3 цаг 36 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 3 цаг 41 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 3 цаг 46 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 3 цаг 51 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 18 цаг 50 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 18 цаг 54 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 22 цаг 39 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 22 цаг 53 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 23 цаг 5 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Дөрөвдүгээр хор... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу...
Top