x

Х.Нямбаатарын "Би мэднэ"

Гэрэл зургийг itoim.mn

“Би хотын ажил руу зоригтой, амбицтай, төлөвлөгөөтэй орсон”. Энэ бол Төрийн ордноос гарч УИХ-ын гишүүний алтнаас үнэтэй суудлаа буцааж тушаан Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагчаар очсон эрхмийн үг. Өнгөрсөн гучин жилийн хугацаанд Монгол Улсын нийслэлд ийм л дайчин удирдагч дутаад байсан юм. Бид аврагдлаа. Гишгэх зайгүй гудамж, түгжрэл, бохир агаарт баяртай гэж хэлж болох нь ээ?

-Үгүй ээ, болохгүй?

-Яагаад?

-Яагаад гэвэл энэ бол Х.Нямбаатарын биш, одоогоос гурван жилийн өмнө Засаг дарга болж байсан Д.Сумъяабазарын мэдэгдэл.  

Нийслэл рүү бяр хаваа амтлан дайрч орсон ажлаа тэрбээр чадаагүй. Эхний хоёр жилдээ гүүрэн тулгуурт LRT хөнгөн галт тэрэг байгуулна гэсэн хаанаас шүглэсэн юм бүү мэд, бидний толгой дээгүүр төмөр таржигнуулах хачин санаанд автаж, үүнийгээ гүйцэлдүүлэхийн тулд Монгол Улсаар дахиад тэрбум долларын зээл авахуулах гэж дотоод, гадаадгүй хөөцөлдөөд тэр нь бүтэхгүй болмогц Улаабаатарыг автобусаар дүүргэх дараачийн төлөвлөгөөнд шилжсэн ч нэг мэдэхэд ногоон автобусны авлигын сүлжээний толгойд сууснаа гэнэт ухаарч бушуухан өргөдлөө өгч, хэцүү ажил юм байна хэмээн хэнгэнэтэл санаа алдаж, бас болоогүй, өмнөх Засаг даргаа нэг сайн матаж өгөөд (“...зүгээр байсан газрыг цуцалсан шийдвэр гаргасан шүү. 2020 оны 9-р сарын 30-ны өдөр. Энэ бол орон нутгийн сонгуулийн өмнө гарсан шийдвэр шүү. Энэн дээр та нар араас нь яваарай...”) огцрох нь тэр.

Одоо шинэ Засаг чадах уу? Юутай ч Сумъяабазараас дутахгүй бяраа гайхуулж 2024 оны сонгуульд нэр дэвшихгүй (энд таван жил суух нь!), давс мэт шорвог шийдвэр гаргаж Улаанбаатар хотыг ном журманд оруулна гэдгээ зарлаад хууль санаачлагч биш хэрнээ Улаанбаатар хотын замын түгжрэлийг бууруулах, гэр хорооллыг орон сууцжуулах тухай хуулийнтөслүүдийг хэдхэн хоногт өргөн бариулж яаралтай горимоор хэлэлцүүлээд, түүнд нь эргэлзэх төдий дуугарсан УИХ-ын гишүүдийн өөдөөс хэдэрлээд сууж харагдав.

Шинэ дарга ингэж пээдийхээрээ, бас хэт бүлтрэхээрээ буруутаж эхэлдэг шүү. Х.Нямбаатар том дэлгэц дээр бүр том тоонууд үзүүлж гоё ярих тал дээр өмнөхөөсөө дутахгүй ажээ. Нийслэлийн өдөрт зориулсан мэндчилгээ нь хүртэл тийм байлаа. Төсөл, төлөвлөгөө агуу хэвээрээ, метро хүртэл багтсан, гэхдээ мөнгө байхгүй, гэхдээ Сумъяабазарын олж ирсэн гэх нүүрсийг зарах санаатай. Ёстой бүү мэд. Өмнөх Засаг дарга нар 2016 оноос иргэдээ Улаанбаатарын метрогоор баруун зүүнгүй зорчуулж, 2021 онд гэр хорооллын сүүлчийн хашааг алга ташилтан дунд нурааж, 2024 оны сонгуулийн санал хураалтын урд өдөр Яармагаас хотын төв рүү орж ирэх LRT галт тэрэгний хаалга нээгдэхийг амлаж байсан билээ. Харин бид, тэнэгүүд, итгэж байсан гээч!

Шинэ Засаг даргын хамгийн их бужигнуулсан мэдэгдэл нь хотын төвийг төлбөртэй бүс болгох тухай байв. Тэгвэл түгжрэлийг 30 хувиар бууруулна гэж амалсан. Цээжний пангаар хийсэн тооцоо биз. Бүтэхгүй ээ. Бөөн хэрүүл уруул дунд 30 хувь буурах гэсээр байтал Улаанбаатарын төвд ашиглалтанд орж байгаа, барьж байгаа, газраа хашаалсан барилгууд, “Чингэс” зочид буудлын араар ороож Сэлбийг эмжсэн “Хурд”-ын орон сууцны бүхэл бүтэн хороолол, нөгөө эрэгт Залуучуудын соёлын төв дээрээс өнгийсөн аварга дөрвөлжингүүд, хуучны гурав, дөрвөн давхруудыг ганц нэгээр түүж буулгаад оронд нь гозойлгож байгаа арав, хорин давхар офис, сууцнууд түгжрэлийг буцаагаад 30 байтугай хувиар нэмэгдүүлэх шүү дээ!

Х.Нямбаатар одоо хууль баталдаг биш, биелүүлдэг хүн болсон юмсан. Яг үнэндээ Улаанбаатар хотыг яаж зөв төлөвлөж, хэрхэн хэрэгжүүлэхийг заасан хууль, журам, дүрэм, норм, стандарт хангалттай буй. Тэнд зай завсаргүй газар олго, нийтийн эзэмшлийн газар, тоглоомын талбайг булааж барилгын бариул, автомашины зогсоолгүй, 30 хувийн зүлэг модгүй, айлын цонх халхалж бусдын нар харах эрхийг боосон барилгын зөвшөөрөл олго, хуучны барилга байшинг дур зоргоороо буулгуул, голын даланг өөрчилж дотор нь барилга босгуул гэсэн ширхэг ч зүйл, заалт, үг өгүүлбэр байгаагүй, одоо ч байхгүй.

Бид Ерөнхийлөгчийг сонгодог хэрнээ Засаг даргаа сонгодоггүй ч захиа даалгавар өгье. Хүн хэдий ухаантай ч хэлэхээс наашгүй, Нямбаатар хэдий ухаантай, бас эрх мэдэлтэй ч ... ажил ихтэй учраас анзаараагүй байж магадгүй.

Нэг.
Нийслэлийн төв хэсэгт яг одоо бариулж байгаа болон удахгүй эхлүүлэх бүх барилгын зөвшөөрлийг цуцлах. Үгүй гэвэл тэдгээр барилгуудын аль аль нь Монгол Улсын газар, хот төлөвлөлт, барилгын норм, стандартад нийцсэн болохыг жагсаалтаар зарлаж, хал балгүй үргэлжлүүлэх боломжийг олгох. Тийм барилга нэг ч олдохгүй байх. Хоёр хоногийн өмнө Засаг дарга Улсын нэгдүгээр төв эмнэлгийн хашаанд очиж тэнд босох 20 давхар барилгын ажлыг зогсооно гэдгээ мэдэгдсэн бол яг адилхан хууль журам зөрчсөн “Гурван гал”-ын дэргэд, “Сарны титэм”-ын урд, Монголын хөрөнгийн биржийн баруун талд, Ус, цаг уурын замын баруун талд ... гэх мэт дараачийн барилгуудыг яах бол?  

Хоёр.
Хэрвээ тухайн барилга нэгэнт баригдаад эхэлсэн, зай талбай нь норм стандартад нийцсэн бол өндрийг жишээлбэл 5 давхраас хэтрэхгүй байхаар хязгаарлах.

Гурав.
Улаанбаатарт хамаг хууль ёсыг зөрчин нийтийн эзэмшлийн зам талбай, орон зайг булааж, замын хөдөлгөөнд новшийн саад болоод зогсохгүй эмх цэгцийг эвдсэн нь дэндүү ил хэдэн барилгыг буулгах, шууд буулгахгүй бол яриа мэтгэлцээн өрнүүлэх, сонсох ажиллагаа явуулах, тухайн барилгаас учирч буй хохирлын нөхөн төлбөр, татвар, шийтгэлийг бодож олох. Жишээлбэл,  

•Олимпийн гүүрнээс урагш явах замыг багалзуурдуулж Нийслэлийн газрын албаны дарга асан Ц.Сандуйн босгосон “Home Plaza” гэгдэх худалдаа, үйлчилгээний төвийн барилга.  

•Сүхбаатарын талбайгаас Энхтайвны гүүрний зүгт Чингэсийн өргөн чөлөөг хаагаад олон жил ердойж байгаа International Commerce Center нэртэй 30 орчим давхар барилгын каркас.

•Нийслэлийн түгжрэлийн гол цэг - 120 мянгатын гүүрэн гарцны хажууд хөндөлсөн боссон 17 давхар барилга. Гэх мэт.

Дөрөв.
“Авлига” хорооллын орон сууцны дөрвөн барилгыг буулгаж, ард нь нуугдсан “Усан парк” гэгчийг зогсоож Дунд голыг бүрэн чөлөөлөх. Хотын дундуур урсдаг ганц голыг барилга байшин, цэвэр, бохирын шугам хоолойгоор дүүргэнэ гэдэг бол хууль ёсыг уландаа гишгиж, дээрээс нь “май чи” хэмээн дэвслэн, үүгээрээ та биднийг доромжилж буй хэрэг.

Тав.
Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотын XX зууны бүтээн байгуулалтын өв болсон төв хэсэг, Их, Бага тойруугийн түүхэн дүр төрхийг хадгалж, хамгийн сүүлчийн хэдхэн барилга, хагас дутуу гудамжийг авч үлдэх, сэргээн босгох, элдэв гэмт хандлагаас хамгаалах. Харамсалтай нь Нийслэлийн шинэ Засаг даргын эцэс төгсгөлгүй олон мэдэгдэл дунд энэ сэдвээр ганц ч үг ч цухалзаагүй. Тэр ч бүү хэл, Урт цагааны түүхэн утга учир, үнэ цэнэ бүхий барилгыг буулгана гэж өөрөө дур зоргоороо шийдчихээд түүндээ тааруулсан санал асуулга явуулж олон нийтийг даапаалж байх юм.

Энэ хүн “Би чадна”-ийн жишгээр “Би мэднэ”-ийн замаар явахаар шийдсэн юм болов уу? Тэр чинь Сумъяабазарын зам шүү!

Д.Цэрэнжав /baabar.mn/

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 3 цаг 4 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 3 цаг 15 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 3 цаг 33 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 3 цаг 40 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 3 цаг 44 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 3 цаг 49 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 3 цаг 54 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 3 цаг 59 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 18 цаг 58 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 19 цаг 2 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 22 цаг 47 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 23 цаг 1 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 23 цаг 13 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Монголын музейн үзмэрүүд олон улсын үзэсгэлэнд тавигдлаа Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ...
Top