x

“Тахлын үеийн улс төр” буюу Ерөнхийлөгчийн сонгууль

2021 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчдийн нэрийг СЕХ маргаашийн дотор олон нийтэд зарлана. Гэсэн хэдий ч нэр дэвшигчдийн нэрс бараг тодорхой болов. АН-аас С.Эрдэнэ, МАН-аас У.Хүрэлсүх, ХҮН-аас Д.Энхбат нэр дэвших юм байна. Өрсөлдөж буй намууд бүтэн жил хуйнд нь нуусан сэлмээ сугалаад У.Хүрэлсүхийн хэлдгээр “гардан тулаан”-д орлоо. Хамгийн түрүүнд сэлмээ сугалсан хүн Х.Баттулга болов. Тэрээр таван сарын өмнө /өнгөрсөн оны арванхоёрдугаар сард/ УИХ-аар баталсан Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуульд хориг тавилаа. Хуулиараа Ерөнхийлөгч хуульд хориг тавих хугацаа хууль батлагдсанаас хойш 14 хоног. Юу бодож хориг тавьсныг нь тааварах ч арга алга.

Энэ мэтчилэн хөл толгой, эрэмбэ дараагаа алдсан “тахлын үеийн” улс төр дахиад нэг сар гаруй үргэлжлэх байх. Нэр дэвшигчид ээлж дараагаар тодорч эхэлснээсхойших сүүлийн долоо хоногийн хугацаанд иргэд лав ХӨСҮТ-өөс өдөр тутам зарлаж байгаа халдварын тохиодлын тоо мянгаас давсан, буурсан талаар хэлэлцэхээ больсныг анзаарсан байх. Энэ чигээрээ үймж, улсаараа талцаж нэг сар “зодолдоод” сонгуультай золгоно доо.

Уг нь бол улс төрийг соёл бүхий оронд сонгогчидоо хүндэлдэг намууд бол нэр дэвшигчдээ тодруулах гэж бараг бүтэн жилийн ажил болдог. Аль нам хэнийг нэр дэвшүүлэх вэ гэдэг нь бараг жилийн өмнөөс тодорхой болчихсон, нийтээрээ тэр хүнийх нь тухайн шүүн хэлэлцээд дууссан байдаг. Ардчилал, олон намын систем бий болоод 30 гаруй жил болж байхад манай намуудад тийм соёл, төлөвшил бий болоогүй нь бидний аз дутсан хэрэг байх л даа.

Ардчилал, чөлөөт сонголтын тухай хамгийн их ярьдаг АН гэхэд ердөө дөрвөн жилийн өмнөөс нам дотроо сунгаа явуулж эхэлсэн. Сүүлд зарласан хоёр ч сунгаа нь цар тахал төдийгүй намын дотоод тэмцлээс болж хошиг шогийн үзэгдэл шиг юм болов. Намын дотоод тэмцэлсээд байх ч юмгүй, Ерөнхийлөгч Х.Баттулга гэдэг ганц хүний хэтийдсэн шуналаас болсон хэрэг. Гээд нэг хүний өрсөн тоглоомонд намаараа нурж унаж байна гэдэг улс төрийн намын хувьд хэр их доройтсоны л тэмдэг дохио л доо. Тамгаа булаалдаж хэрэлдэж хэрэлдэж хоёр талд нэр дэвшүүлсэн чинь нэг нь АН-аас гараад дөрвөн жил болсон хүнийг АН-д огт байгаагүй хүнтэй өрсөлдүүлж байх. Нөгөө тал нь баахан нэр дэвшигч гаргаж ирснээс сүүлийн мөчид “нэр дэвшихээр огт төлөвлөөгүй байсан” намын дарга нь гэнэт орж ирээд нөгөөдүүлээ цэвэр ялж гэх мэт.

Эсрэгээрээ МАН гэтэл У.Хүрэлсүхийгээ Бага хурлын 369 гишүүнээр 100 хувь гар өргүүлээд, дээр нь МАХН -аар дэмжүүлээд сонгуульд орж байна. Таван хүн нэр дэвшихэд У.Хүрэлсүхээс бусад нь нэг ч санал аваагүй байна гэдэг энэ намд ч гэсэн “лидерийн хомсдол” гэдэг зүйл нүүрлэсний тод жишээ. Хэнд тамга, эрх мэдэл байна, түүний хөлд бултаараа очиж сөгдөж мөргөдөг болж. Яг Н.Энхбаярын үе шиг. “Хаан шалдан байна” гэж хэлэх зоригтой нэг ч хүн энэ намд алга. Н.Энхбаяр нь У.Хүрэлсүхийгээ “Хэлсэндээ хүрдэг хүн” гэж тодорхойлсон нь иргэд, сонгогчдын эрх ашгийн үүднээс гэхээсээ илүү “Надтай тохирсон наймаа тохироогоо мартуузай” гэсэн сануулга байх. Товчхондоо нэг нь эрх баригч, нөгөө нь сөрөг хүчин гэдгээс өөрөөр нэг нь нөгөөгөөсөө дээрдэхээр зүйл алга.

Ийм нэг “сонголтгүй” сонгуулийн өмнө иргэд дахиад тулж ирлээ. ХҮН-аас нэр дэвшсэн Д.Энхбатын хувьд уг хүнийг нь шүүмжлэх аргагүй ч нам нь хэний дохио зангаагаар хөдөлдөг билээ гэдэг ойлгомжтой. УИХ-д суудалтай болсноос хойш бүтэн нэг жилийн турш ХҮН-ын дарга МАН-ын “кондоом” шиг л явж ирсэн. Энэ удаад ч гэсэн хэний эсрэг хэнтэй өрсөлдөх вэ? гэдэг наймаа тохироогоо бараг хийчихсэн болов уу.

Б.ЗАЯА

 

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 14 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 21 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 25 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 1 цаг 10 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 7 цаг 40 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 7 цаг 51 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 8 цаг 9 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 8 цаг 16 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 8 цаг 20 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 8 цаг 25 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 8 цаг 30 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 8 цаг 35 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 23 цаг 34 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 23 цаг 38 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top