x

Ц.Оюунгэрэл ба Ерөнхийлөгчийн сонгууль

Америкийн триллер төрлийн киноны найруулагч Мартин Кэмпбеллийн “Колумбиа Пикчерс”-тэй хамтран бүтээсэн Vertical Limit /2000 он/ гэж кино бий.

Киноны гол дүр Анни, Питер нар өсвөр насандаа эцгийнхээ хамт ууланд авирч байгаад аав нь ослоор амиа алддаг. Хамт авирсан туршлага муутай уулчид тэдний дээрээс нуран ирж, бэхэлгээ нь даахгүйд хүрэхэд эцэг нь олсыг тасалж эгчийгээ аврахыг Питерт тулгадаг.

Үүнээс хойш дөрвөн жил өнгөрөхөд Анни амжилттай уулчин болж, харин эгчийнхээ өмнө эцгийнхээ үхэлд буруутгагдан гэмшсэн Питер уулын спортыг орхисон байв. “Алуурчин уул” нэртэй Гималайн нурууны К2 оргил өөд авирсан багийнхан нурангинд осолдож, эгч нь тэнд явсан мэдээ авсан Питер эгчийгээ аврахаар ирж зургаан хүнтэй баг бүрдүүлдэг.

Хавцал руу хаягдсан хунгарт дарагдсан 3 хүн амьд байгаа тухай мэдээ. Бас дахиад хэн нэг нь амьд байж болзошгүй гэх хоосон найдлага...

Гэвч дор үлдсэн багийнхан дунд “Гурван хүнийг амийг аврахын төлөө зургаан хүнийг амийг золиослох ёстой юу? гэсэн асуулт гардаг. Хэрвээ хэн ч эргэж ирэхгүй бол яах вэ?

32 цаг үргэлжилсэн хүнд хэцүү даалгаврын эцэст хавцалд байсан нэг хүний /Анни/ амь аврагдаж, аврахаар явсан зургаан хүнээс хоёр нь л эргэж ирнэ. Гурвын эсрэг зургаа... Энэ тэгээд хэр шударга, эсвэл зөв зүйтэй байсан бэ?

Гэвч амьдрал дээр бүх зүйл дээр тооцоо бодох боломжгүй. Зарим тохиолдолд ёс суртахуун гэдэг зүйл биднийг чиглүүлдэг. Хамгийн хүнд хэцүү үед, өөрийнх нь болон өрөөлийн амь настай холбоотой үед ч ёс суртахуунаа авч үлдэх нь хүн ёс, хүний нийгмийн мөн чанар юм.

Тиймээс бид гаргаж байгаа шийдвэр бүр дээрээ “энэ надад ямар ашигтай вэ?” гэдгээс гадна “Хэр ёс суртахуунтай үйлдэл вэ? Юу илүү үнэ цэнэтэй вэ?” гэдгийг үргэлж бодоход хүрдэг. Гэр бүл, найз нөхдийн харьцаа, хамт олны орчин, нийгмийн харилцаанд гэх мэтчилэн. Улс төрд ч гэсэн өөрийн гэсэн ёс суртахуун бий. Хэний төлөө шийдвэр гаргах, хэнд үйлчилж, хэрхэн замнах гэх мэтчилэн.

Харамсалтай нь, манай улс төрийнхөн дунд тэр чанар улам улам алслагдсаар байгааг бид бүгдээрээ мэдэрдэг, ярьдаг боловч үүний эсрэг явдаг нь маш цөөн. Тийм учраас хувь хувийнхаа эрх ашгийг зохицуулсан, түүгээрээ холбогдсон бүлгүүдийн ашиг сонирхлын сүлжээ тэлэн тэлсээр тэр нь нийгмээ нийтээр залуурдах нь олонтаа.

Удахгүй болох гэж байгаа Ерөнхийлөгчийн сонгууль дээр жишээ авья л даа. Энд хэн ялалт байгуулах вэ? Хэн нь илүү хүчтэй вэ? л гэдэг асуудал яригдаж байгаа болохоос биш хэний, юуны төлөө вэ? гэдэг нь хоёрдугаар асуудал болчихсон. Ихэнхдээ Х.Баттулга хүчтэй юу? У.Хүрэлсүх илүү булчинтай юу? тухай л маргаж байгаа болохоос биш цаад хүсээд байгаа үр дүн буюу “ёс суртахуун” гэдэг зүйл нь огт харагддаггүй. Ялангуяа нөгөө хоёр нь ав адилхан зиндааны хоёр учраас харьцуулалт хийхэд хүртэл төвөгтэй.

Харин энэ жилийн сонгуулийн тухайд УИХ-ын гишүүн асан Ц.Оюунгэрэл “Би АН-аас Ерөнхийлөгчид нэр дэвшихийн төлөө нам дотроо өрсөлдөхөд бэлэн” гэж хэлсэн явдал энэ түгжигдмэл байдал, ваакумжилтыг бага ч гэсэн задлах гэсэн оролдлого болов. Ядаж л дээр нэр гарсан хоёр хүний эсрэг сөргүүлэн тавих өөр нэг дүр төрхийг нийгэмд сануулсан. Шал өөр харьцуулалт, өөр сонголт бий болж байна гэсэн үг. Нэр дэвшинэ гэж зарласан хүн нь ганц Ц.Оюунгэрэл учраас жишээ татаад байна л даа. Өөр олон хүн нэр дэвшихээр өрсөлдөх байх.

Маш олон хүн, магадгүй зориудаар байх “Гадаад нөхөртэй”, “Элбэгдоржийн тэжээвэр” гэх мэт дайралтуудыг олон нийтийн сүлжээгээр эрчтэй явуулсан боловч тэр нь ч гэсэн манай нийгмийн л байж байгаа “мораль” буюу ёс суртахууныг тодруулсан хэрэг. Харин нөгөө талд нь “Бид ямар Ерөнхийлөгчийг хүсэмжилж байна вэ? Ерөнхийлөгч хүнд тавигдах хуулийн болон ёс суртахууны шалгуур юу вэ?” гэдэг талаар өөр нэг хэсэг нь ярьж эхэлсэн. Өөрөөр хэлбэл, Х.Баттулга, У.Хүрэлсүх нарын бие биенийхээ эсрэг дэлгэсэн болон дэлгэх гэж байгаа бичлэгээс огт өөр шалгуурын тухай ярьж эхэлсэн.

Тийм болохоор хэдий зөрчилтэй ч АН-ын яваад байгаа зам, намын даргыг сунгаагаар тодруулна, Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчээ мөн сунгаагаар гаргана гэсэн нь бидний хүсээд, захиалаад байгаа тэр “ёс суртахуун” луу арай жаахан ойртуулж өгч байгаа арга зам юм. /Үүний дэргэд УИХ-д 62 суудалтай эрх барьж байгаа намын дарга "Нам дэмжвэл Ерөнхийлөгчид нэр дэвшинэ" гэж хэлэх юу ч биш/ Хоёр тусдаа яваад байсан сунгааг нэгтгээд нэг дор явуулна гэсэн болохоор нэр дэвшигчид бол нэлээд олон орж ирэх байх. Олон янзын хүмүүс орж ирэх учраас олон талын шүүлтүүр орж ирнэ гэсэн үг.

Тэр шалгуур шүүлтүүр нь харин өмнө үйлчилж байсан “хэн нь илүү мөнгөтэй, эрх мэдэлтэй вэ?” гэдэг шалгуураасаа арай өөр байвал, “Хэн АН-ын тавьж байгаа зорилт, хүсч байгаа амжилтанд чиглүүлж чадах вэ? Хувь хүний ямар чадвар чадавхи, хүсэл эрмэлзлэл энэ хүнд байна вэ?” гэдэг шалгуур тавибал сонголт мэдээж өөрчлөгдөх болно.

Ерөнхийлөгчийн сонгууль дээр ч гэсэн дээ. Х.Баттулга, У.Хүрэлсүх юу хүсч байгаа тухай ярихаасаа илүү “Би, бид юу хүсч байгаа билээ?” гэж боддог, “Бид ийм Ерөнхийлөгчийг захиалаагүй” гэж хэлж чаддаг болсон цагт манай улстөрчдийн соёл, ёс суртахуун арай нэг жаахан өөрчлөгдөнө л дөө. Тэгэхгүй хувь улстөрчдийн эрх мэдлийн төлөө хийж буй эрүүл тулаанд нийтээрээ, нийгмээрээ үрэгдээд байвал Монголын улстөрчдөд ёс суртахуун буюу "мораль" гэдэг зүйл хэзээ ч огт суухгүй.

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (6)

  • DR. ADITYA (197.211.63.7)
    Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, 91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) APPLY TO SELL YOUR KIDNEY FOR MONEY NOW $ 780,000.00
    2025 оны 11 сарын 05 | Хариулах
  • DR. ADITYA (197.211.63.7)
    Та бөөрийг худалдахыг хүсч байна уу? Та санхүүгийн хямралын улмаас бөөрийг зарж борлуулах боломжийг эрэлхийлж байна уу, юу хийхээ мэдэхгүй байна уу? Дараа нь бидэнтэй холбоо бариад DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM хаягаар бид танд бөөрнийх нь хэмжээгээр санал болгох болно. Яагаад гэвэл манай эмнэлэгт бөөрний дутагдалд орж, 91424323800802. имэйл: DR.PRADHAN.UROLOGIST.LT.COL@GMAIL.COM Yнэ: $780, 000 (Долоон зуун, Наян мянган доллар) APPLY TO SELL YOUR KIDNEY FOR MONEY NOW $ 780,000.00
    2025 оны 11 сарын 05 | Хариулах
  • Иргэн (64.119.16.103)
    Их хурлын гишүүн байхдаа юу ч хийгээгүй хүн дээ
    2021 оны 03 сарын 29 | Хариулах
  • Зочин (124.158.96.185)
    Жэнко Хүүк хоёр хоёулаа хулгайч шантаажаар амьдрагсад, хэрэггүй новшнууд.
    2021 оны 03 сарын 22 | Хариулах
  • Зочин (202.21.113.82)
    бичиж байгаа бичүүлж байгаа хоёр авгай ёс зүй ярихаар баас хүрэх
    2021 оны 03 сарын 22 | Хариулах
  • Зочин (111.199.63.88)
    oyungerel eee, chinii yos zui bohir, chi unendee bolih heregtei.chamd oorchluh chadamj chamd tushih tulah huch ge ugui. chadvar chin hurehgui, nohor oloh gej zar taividagtai chin adilgui,
    2021 оны 03 сарын 16 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 33 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 40 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 44 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 1 цаг 29 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 7 цаг 59 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 8 цаг 10 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 8 цаг 28 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 8 цаг 35 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 8 цаг 39 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 8 цаг 44 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 8 цаг 49 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 8 цаг 54 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 23 цаг 53 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 23 цаг 57 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top