x

Э.Бат-Үүл: Монголчууд ориг төрөө хоёр хөршдөө алдвал юу болох вэ?

(УИХ-ын гишүүдэд зориулав)

Монголчууд жинхэнэ тусгаар тогтнолоо ойрын 4 жилд алдаж магадгүй болоод байна. Багадаа л бүрэн эрхээ алдахад хүрэхээр байна. Одоохондоо бидний өөрийн бүрэн мэдэлд байгаа “ориг” (жинхэнэ үндэсний) төрөө Бээжин, Москвад алдаж мэдэхээр байна!

Яагаад ингэж бодох болсноо сүүлд нь тайлбарлая. Эхлээд ориг төрийн эрх мэдлээ Бээжин, Москвад алдвал чухам юу болж болохыг тоочсу.

Нэг. Монголын уул уурхайн баялаг, тэр дотроо стратегийн ордуудыг хоёр хөрш шийддэг болно! Оюу толгой, Таван Толгой, Эрдэнэт гээд бүгдийг нь хэнд, хэрхэн ашиглуулах вэ, хэн хөрөнгө оруулах вэ, хааш нь борлуулах вэ, орлогыг нь хэрхэн хуваарилах вэ гэх зэргийг нарийндаа Москва, эсхүл Бээжинд, магадгүй хоёулаа нийлээд шийддэг эрхтэй болно.

Гуравдагч хөршийн хөрөнгө оруулалтын асуудлыг бид мэдэх тухайд ярилт ч байхгүй болно. Оюу Толгой төслийн хувь заяаг Улаанбаатарт Монголын улстөрчид попорч хэлэлцдэг явдал эцэс болж, хоёр хөршийн төр шийднэ. Москва, Бээжинд гаргасан шийдвэрийг үндэслэж хайгуулын болон ашиглалтын лиценз олгодог болно.

90 оны ардчилсан хувьсгалаас өмнө яг ийм байсан түүхтэй. Мардай, Эрдэнэт, Таван толгой ордуудаас авхуулаад бүх Монголын уул уурхайн баялгийг хэрхэхийг Москвад шийдэж байсан. Москвагаас өмнө Бээжинд шийдэж байлаа.

Хоёр. Монголын гадаад бодлого ямар байх, ямар улстай харьцах, ямар олон улсын байгууллагад элсэх, эс элсэх; мөн НҮБ болон бусад олон улсын байгууллагын индэр дээрээс ямар үг хэлэх вэ гэх зэргийг Москвад, эсхүл Бээжинд, аягүйдвэл ШХАБ дээр шийддэг болно! Манжид дагаар орсноос хойш тоолоод 90 оны ардчилсан хувьсгал хүртэлх 300 орчим жилийн турш яг ийм байсан түүхтэй.

Гурав. Монгол Улсыг чухам хэн гэдэг хүн удирдах вэ гэдгийг Москвад, эсхүл Бээжинд шийднэ! 

ХХI зуун учраас, өөрсдийн “тавиул ерөнхийлөгч, ерөнхий сайд” нарыг эрх биш аваачаад цаазлаад байхгүй байх. Гэхдээ л олон улсын байдал онцгой хурцадвал, юмыг яаж мэдэх вэ?! Яг одоо “ирээдүйн дарангуйлагчийн суудал”-ийг булаалдан өөр хоорондоо үзэлцэж байгаа манай төрийн гурван өндөрлөгийг Москвад цаазлагдсан Ерөнхий сайд А.Амар агсан тэргүүтэй ХХ зууны эх орончдын эмгэнэлт хувь заяа хүлээж ч байж мэдэх л юм! 

90 оны ардчилсан хувьсгалын ачаар л монголчууд улсаа хэнээр удирдуулах вэ гэдгийг өөрсдөө шийддэг болсон. Түүнээс өмнөх 300 орчим жилийн турш эл асуудлыг эхлээд хоёр зуун гаруй жил Бээжинд, дараагийн 70 жилд Москвад шийддэг байв.

Дөрөв. Монгол Улсыг хэн удирдах вэ гэдэг асуудлыг хоёр хөршид шийдээд зогсохгүй, Монгол Улсын иргэд ямар эрх, эрх чөлөө эдлэх вэ гэдэг асуудлыг Москвад, Бээжинд шийддэг болно! Ямар ч байсан хоёр хөршийн талаар таагүй үг хэлэхийг хориглоно, тийм шүүмжлэл хэлсэн хүнийг ажлаас нь халахаас авхуулаад бизнесийг нь хураах, эрүүгийн хариуцлагад татах гэх мэтээр дарамтална. Социализмын үед ингэдэг байсан. Зөвлөлтийн мэргэжилтнийг шүүмжилсэн хүмүүс ажилгүй болж, зөвлөлтийн колоничлох засгийг шүүмжилсэн Р.Чойном зэрэг сэхээтнүүд 4-5 жилийн чанга дэглэмтэй шоронд хоригдох ял авч байв.

Бас магадгүй; халимаг, татар, уйгар залуучуудыг тэгсэн шиг, монгол залуусыг бөөнөөр нь туун аваачиж хориод, засан хүмүүжүүлэх хөдөлмөр эрхлүүлэхийг ч үгүйсгэх аргагүй. Хүн ам цөөтэй жижиг үндэстнийг, өөрөөс нь хүн амаар хэдэн арав, зуу, мянга дахин их том үндэстнүүд хүчирхийлэхүйд хүчин мөхөстөж, маш амархан дарлуулдаг юм!

Тав. Өнөөдөр монголчуудын хамгийн өргөн хэрэглэдэг интернэтийн платформ бол Facebook, Google, YouTube, Twitter гэх мэт Америкийн голдуу платформууд билээ. Хэрэв зээ, манай хэрэг явдлыг Москва, Бээжинд шийддэг болоодохвол; Яндекс, Контакт, Телеграм зэрэг Оросын; эсхүл WeChat, Weibo, Baidu зэрэг Хятадын платформуудаас өөр платформуудыг монголчууд бид хэрэглэх эрхгүй болно! 

Иргэд маань Москва, Бээжингээс зөвшөөрсөн интернэт ертөнцөд л амьдарна гэсэн үг. Нэн ноцтой нь юу гэвэл, монгол хүн бүрийг гэрт нь хүртэл цахим дурангаар хянаж, тэгээд зогсохгүй монгол хүн бүрийн биологийн үзүүлэлтээс авхуулаад сэтгэл санааны мэдээлэл нь Бээжин, Москвад агшин дутам бүртгэгдэж байх болно. “Уул усны ойр нь, ураг садны хол нь дээр” хэмээх монгол зүйр үг тун бодууштай үг шүү!

Энэ мэтээр миний тоочсоныг уншигч та бүхэн цааш нь өөрсдөө баяжуулан бодож үзээрэй. Тэгвэл, сэтгэл сэрдхийлгэм аюултай, болзошгүй олон үр дагавар тодорч харагдах болно. Үр хүүхдүүдийг тань хөдөлмөрийн колонид ачиж мэднэ гэх мэтчилэн, бусдын эрхэнд амьдрахад ирдэг эмгэнэлт хувь заяа ч хүлээж буйгухаарах болно. 

Одоо, яагаад ойрын 4 жилд монголчууд бид төр засгаа өөрсдөө мэдэх бүрэн эрхээ алдахдаа тулах вэ гэдэг тухайд бодлоо тодруулья.

Хоёр хөрш маань сүүлийн үед ардчиллыг улам бүр тэвчихээ больж байна. Ардчилал, үгүй ядахдаа нээлттэй эдийн засаг улс орных нь хөгжил дэвшилд зайлшгүй шаардлагатай гэдгийг уг нь Хятад, Оросын удирдагч нар мэддэг. Гэхдээ, өөрсдийнх нь эрх мэдэл, ашиг сонирхлыг хөндөөд ирэхээр “улсын хөгжил мөгжил ч ёстой яамай!” хэмээгээд ард түмнээ багалзуурдах гараа чангалж байна.

Дотооддоо ардчиллын илрэл бүрийг хүчирхийлэн дарж эхэлсэн. Харин, гадаад талдаа Мадуро, Лукашенко мэтийн эх орноо сүйрүүлж байгаа хаа газрын дарангуйлагч нарыг өөгшүүлэн дэмжиж байна. Чухам энэ гадаад бодлого нь Монголын ардчилалд аюул учруулах гол хүчин зүйл болжээ.

Сүүлийн таван жилд, хоёр хөршөөс ардчиллын эсрэг явуулж байгаа үйл хэрэг, үзэл санааг дэмжигчид манай нийгэмд цар хүрээгээ үлэмж тэлсэн. “Чанга гар” хэрэгтэй хэмээн ятган ухуулах хүмүүс хаанаас ч юм гарч ирэн нэмэгдсээр төд удалгүй хүчийг авсан. Тэдний төлөөлөл төрийн түвшинд ч олуулаа гараад ирсэн. Тэгээд “чанга гар”-т зориулан Үндсэн хуулийг ч өөрчилсөн билээ. 

Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн дараа МАН дахин Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах санаатай байна. Тэр нэмэлт өөрчлөлт нь “Монгол Улсын Ерөнхий сайдыг Ерөнхийлөгчийн зарлигаар томилно” гэсэн байх болов уу. Ингэж Монголд путинч дэглэм тогтоох санаархал хэрэгжих вий!

Монголд хэн ч дарангуйлагч боллоо гэхэд хоёр хөршийн дэмжлэггүйгээр оршин тогтнож чадахгүй. Монголчууд бид өөр хоорондоо өрсөлдөн тэмцэлдэхдээ гаргуун хүмүүс бөгөөд хэн нэгэнд монополь эрх мэдэл өгчхөөд удаан харж суухааргүй амбицтай. Чанга гар хэрэгтэй гэж байгаа улстөрч бүхэн цаанаа өөрийгөө л чанга гар хэмээн бодно. Чанга гар хэрэгтэй хэмээх олон түмэн ч цагаа болоход чанга гар доороо удаан сууж чадахгүй. Тийм учраас, дарангуйлагч болох “манай путин” зайлшгүй дэмжлэг хүсэн хоёр хөршийн удирдагчийн “хөнжилд орж” таарна.

Ингэснээр монголчууд бид өөрсдийн мэдэлд байх учиртай ориг төрөө хоёр хөршдөө алдана! Өөрийнх нь хөнжилд орсон дарангуйлагчаараа дамжуулан Москва, Бээжингээс Монголыг удирдах ёс эргэн ирнэ! Тэр үед үр хүүхдүүдийг маань “дахин хүмүүжүүлэх хөдөлмөрийн колони руу битгий хүчээр ачаасай” хэмээн залбирч суух эрх л монголчууд бидэнд үлдэнэ дээ!

Э.Бат-Үүл /2020.02.01/

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (3)

  • Зориг (202.55.188.101)
    Зоригийгоо алаагүй бол Монголчууд бид ийм хөгийн байдалд орохгүй л байсан байх. Улсын тусгаар тогтнол гадаадын хөрөнгө оруулалт дээр биш эх оронч сэтгэл, эв нэгдэлтэй шударга хөдлөмөр дээр тогтох биз.
    2021 оны 02 сарын 02 | Хариулах
  • Зочинхүү (66.181.177.89)
    Эрх чөлөөгөө эдэлж байна.зөв өө .харин луйвар хулгай авилга бол биш.Чөлөөтэй ажиллаэ хөдөлмөрлөж татвараа улсдаа хуулийн дагуу тушааж амаглан тайван амьдрах нь эрх чөлөө
    2021 оны 02 сарын 01 | Хариулах
  • Зочин (140.78.5.112)
    3дагч хөршийн хөрөнгө оруулалтууд л манай тусгаар тогтнолын баталгаа шүү. Оркууд юугаа ч ойлгох вэ дээ
    2021 оны 02 сарын 01 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 33 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 40 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 44 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 1 цаг 29 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 7 цаг 59 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 8 цаг 10 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 8 цаг 28 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 8 цаг 35 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 8 цаг 39 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 8 цаг 44 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 8 цаг 49 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 8 цаг 54 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 23 цаг 53 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 23 цаг 57 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top