x

Х.Нямбаатараас "суйлж" болох цор ганц санаа

“Хууль зүйн сайд Х.Нямбаатарыг шинэ Засгийн газарт улираан томилуулмаар байна” гэсэн утгатай “хайрын захидлууд” сүүлийн үед энд, тэнд үзэгдэх болов. “Мөнгөө төлсөн нь хөгжмөө захиална” гэдэг зарчимтай болохоор гайхаад байх ч юм алга. Харин Засгийн газрын тэргүүн, Ерөнхий сайд нь танхимаа огцруулсан байхад /Ерөнхий сайд огцрох өргөдлөө өгсөн тохиолдолд Засгийн газар танхимаараа огцордог. Үүнийг кабинетийн зарчим гэдэг/ сайд нар нь “Би үлдмээр байна” хэмээн хэвлэл мэдээлэл, сэтгүүлчид рүү “хайрын захиа” бариад гүйж байна. Манайхан үүнийг юу гэдэг билээ, “ноён урваач, нохой шарваач” гэл үү?

2000-аад онд Ардчилсан хүчин эрх барьж байхад сайд нар нь “захиа” бичиж Ерөнхий сайдаа огцруулаад, өөрсдөө үлдэж байсан түүх бий. Харин өнөөдөр Ерөнхий сайд нь өөрөө тахимаа өгч, танхимаа ХЭГ-ын даргадаа өвлүүлж өгч байгаа юм даг уу. Үзэгдэх байдал нь өөрч, үнэн дүр нь нэг гэдэг билүү. Өчигдөр лав мань хүн /Х.Нямбаатар/ талбай дээр өлсгөлөн зарлаж хэвтээ “босоо” Ганбаа гүйгээд оччихсон “Манай Засгийн газар Оюутолгойн гэрээг хүчингүй болгоно” гээд ярьж явна лээ. Аль хэдийн визээ авсан гэсэн үг биз.

Гэвч энэ удаад Х.Нямбаатарын тухай бус, огт өөр зүйлийн тухай учирлах гэсэн хэрэг. Хууль зүйн сайдын саяхан УИХ-д өргөн бариад буцаагдсан Шарын шашинд нөхөн олговор олгох хуулийн төсөлд дурьдагдсан нэг санааны тухай...

УИХ-ын байнгын хороон дээр унасан уг хуулийн төсөлд “Бурхны шашин, соёлын биет болон биет бус өвийг сэргээн хөгжүүлэхэд нөхөн олговор олгох”, “нөхөн олговрын хэмжээ тухайн жилийн улсын төсвийн 0,1 хувьтай тэнцүү байх”-аар тусгасан байв. Манай хууль тогтоогчид нийгмийн аль нэг салбар, үйл ажиллагаанд төсвийн тодорхой хувийг нэрлэж заасан анхны тохиолдол. Бусад улс орнууд бол боловсролын салбартаа төсвийн тэдэн хувь, батлан хамгаалахад тэд, эмнэлэг, эрүүл мэндийн салбартаа тэдэн хувийг зарцуулна гээд тодорхой заачихдаг. Манайх ч гэсэн ийм ажил хэрэг арай л өөр байх байсан болов уу.

Гэхдээ одооноос эхлэхэд оройтох юун. Жишээ нь, нийтээрээ нурж унасан иргэний нийгмийн байгууллагууд байна.

1990-ээд оноос хойш олон нийтийн эрх ашгийг төлөө үйл ажиллагаа явуулж ирсэн иргэний нийгмийн байгууллагууд бүгд гаднын төсөл хөтөлбөрөөс санжүүдэг байсан. Одоо бол Монголд төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлдэг донорууд олдохоо больсон, бүгд хаяад явсан. Хараат бус судалгаа хийдэг нэг ч судалгааны байгууллага байхгүй. Засгийн газраас мөнгө аваад Засгийн газрын захиалсан үр дүнг гаргаж өгдөг цөөхөн хэдэн судалгааны байгууллага бий. Иргэний нийгмийн байгууллагууд нь бүгд санхүүжилтгүй зогссон.

2012-2016 оны парламентын үед иргэний нийгмийн байгууллагуудыг төсвөөс санхүүжүүлэх тухай УИХ-ын олонхиос санаачлага гарч, Хууль зүйн яаман дээр хуулийн төсөл нь хийгдээд явж байсан ч УИХ дээр орж ирэхээс өмнө Засгийн газар огцорч, Х.Тэмүүжин сайдын албаа өгсөн байдаг. Хуулийн нэр нь “Нийтэд тусдаа үйл ажиллагаа, сайн дурын хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих тухай” билүү дээ. Тухайн үед төсвийн 1 хувийг иргэний нийгмийн байгууллагуудын санхүүжүүлэхэд зарцуулахаар яригдаж байсан санагдаж байна.

Мөн үе үеийн парламентын дарга нарын ярьсаар ирсэн /МАН-ын дарга У.Хүрэлсүх анх Ерөнхий сайдаар томилогдохдоо мөн л ингэж ярьж байсан/  ч эхлүүлж үзээгүй нэг зүйл бол Улс төрийн намын тухай, Улс төрийн намын санхүүжилтийн тухай хууль байна. Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж Улс төрийн намын санхүүжилтын тухай хуулийн төсөл санаачилсан ч мөн л УИХ-аар хэлэлцүүлж чадалгүй буусан байдаг. Үзэл баримтлал нь мөн л улс төрийн намуудыг төсвөөс санхүүжүүлэх тухай.

Ийм хууль байхгүй учраас улс төрийн намууд ямар ч зөв зүйтэй үзэл санаа тээж гарч ирсэн эцсийн бүлэгт мөнгөтэй бизнесүүд, олигархиудын халаасны нам болж хувирдаг. Төрийн эрх авсан нам нь төсвийн мөнгөөр /мэдээж хууль бусаар/ өөрийгөө санхүүжүүлж, тэр мөнгөөрөө сонгогчдын саналыг худалдан авч, "эрх мэдлийн оройд уяатай, тэнгэрээс дүүжлээстэй" болж хувирдаг. Үүнийг туйлд нь хүртэл хөгжүүлж байгаа нам нь одоогийн МАН.

Тиймээс ядаж иргэний нийгмийн байгууллагууд, улс төрийн намууддаа төсвөөс тодорхой хэмжээний санхүүжилт өгдөг, түүнд хяналт тавьдаг, аудит хийдэг "шилэн" болгочихвол сүм хийдийг санхүүжүүлснээс арай илүү нийгэмдээ хэрэгтэй, нийтийн эрх ашигт тустай өөрчлөлт болох юм л даа.

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (2)

  • Зочин (202.21.108.138)
    Hi bot news
    2021 оны 01 сарын 28 | Хариулах
  • hi (202.170.70.74)
    hi test
    2021 оны 01 сарын 27 | Хариулах
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
Юун Ялта, юун дэлхийг хуваах! 44 мин Шөнийн автобус 22:00-02:00 цагийн хооронд үйлчилж байна 50 мин Ж.Баярмаа: Гэмт хэрэгт холбогдсон төрийн өндөр албан тушаалтнуудаас байнга хариуцлага нэхэх нь чухал 54 мин Засгийн газар: Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон цөөлнө 1 цаг 39 мин З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 8 цаг 9 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 8 цаг 20 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 8 цаг 38 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 8 цаг 45 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 8 цаг 49 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 8 цаг 54 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 8 цаг 59 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 9 цаг 4 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ Өчигдөр 18 цаг 11 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна Өчигдөр 18 цаг 07 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа Өчигдөр 14 цаг 22 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна Өчигдөр 14 цаг 08 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо
Top