Манай дэлхийн хуурай газар долоон тив гэж хуваагддаг ба тэдний хамгийн том нь Евроази. Хуурай газрын 36 хувийг эзэлдэг. Хамгийн жижигхэн Австрали нь 6 хувь юм. Ер нь бол ийм байсангүй хэдэн сая жилийн өмнө ганцхан "Пангея" гэх супер тив байлаа. Тэр  палеозойн эрины сүүлчээс мезозойн эриний эхэн хүртэл оршин тогтнож, бараг бүх хуурай газрын...

• Годвана;

• Лаврентия;

• Балтия;

• Сибирь гэсэн дөрвөн тивийг нийлүүлсэн байлаа.

"Пангея" гэх нэрийг геофизикч Альфред Вегенер санал болгон гаргажээ.

Грек хэлээр "Бүх газар" гэж орчуулагдана. Гэхдээ "Пангея" хүртэл супер тивүүд байлаа. Өнөөгөөс 750 жилийн өмнө  Родиния бутарч,  540 сая жилийн өмнө Паннотия салжээ. Эрдэмтэд дүгнэхдээ холын ирээдүйд тивүүд дахин нэг том Пангея Ультим болон  нийлэх  гэнэ. Тэр нь өнөөгийн тивүүдээс эрс өөр байх ба түүнд олон цөлүүд, асар өндөр уул нурууд гарч ирнэ. Гэхдээ тэр хүртэл маш хол.

Хэрэв "Пангея" хагараагүй бол

Алс тэртээд Пангея эргэн тойрондоо Панталасса тэнгисээр угаагдсан асар том тив байсан ба тэр нутгаар нүсэр том үлэг гүрвэлүүд бэлчээрлэж, тэнэж явдаг байжээ.

Хэрэв хуурай газар нь тивүүдэд хуваагдан салаагүй бол орчин үеийн улс орнууд огт өөр байрлалтай байх байв. Супер тив уртаар сунгагдсан Америк Африктай, Хятад хойд туйлын дээд хэсэгт Оростой нийлсэн байх байжээ. Өмнөд туйлын доод хэсэгт Энэтхэг Антартиктай нийлж, дэргэд нь Австрали байх ёстой байлаа. Далай тэнгис гатлалгүйгээр бусад орнуудад очих нь мэдэгдэхүйц хялбар байх ёстой байв.

Цаг агаарын өөрчлөлт

Улс орнуудын амьдрал, цаг уур огт өөр байх байв. Сибирь халуун бүсэд багтан өнөөгийн Калифорнийг санагдуулахаар байх байсан. Харин амьтан ургамал ихээхэн солигдсон байна. Тухайлбал, сибирьт сармагчинтай тааралдаж болох байжээ. Хятад, Орос, Монголын төвд хилэнцэт  хорхой, тэмээ ихтэй цөл байх байжээ.

Энх тайван эсвэл байнгын дайн уу

Италийн эрдэмтэн Массимо Пьетробон энэ сэдвийг ихээхэн сонирхдог ба дэлхийн газрын зургийн өөрийн хувилбарыг бүтээсэн байна. Тэр үзсэнээр тивүүд нийлсэн бол хүмүүс одоогийнхоос илүүтэй тайван амьдрах байсан гэнэ. Учир нь дэлхийн нэгдэл үүссэний улмаас тэр нь улс орны бодлогод нөлөөх ёстой гэнэ.

Гэтэл олон хүн түүнтэй санал нэг биш байгаа ба баяжих, дайтах хүсэл нь хэвээр үлдэнэ. Улс орнууд нийлсэн байх нь дайн хийх зэр зэвсэг нийлүүлэхэд улам амар болох байсан гэнэ. Тэр бүгдийн үнэ хямдарч сөрөг ажиллагаанд түлхэх нь амар болох байсан ажээ. Тийм ч байж болох юм.

М.ЦОГТ