Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн талаар өчигдөр Шүүхийн ерөнхий зөвлөл, нийслэлийн анхан шатны болон давж заалдах шатны зарим шүүгч, судлаачид сэтгүүлчидтэй хамтарсан уулзалт хийлээ.
Уулзалтын үеэр хуульч, судлаачид болон шүүгчид Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөд тусгагдаж буй гурван заалт /48.1, 49.5, 49.6/-ыг дэмжиж буйгаа илэрхийлэв. Тухайлбал, МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийн профессор, хууль зүйн доктор О.Мөнхсайхан 49.5 буюу Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийг гишүүнтэй байлгах тухай заалтыг онцоллоо.
Үндсэн хуулийн 49.5 “Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн гишүүдийн тавыг шүүгчид дотроосоо сонгож, бусад таван гишүүнийг нээлттэйгээр нэр дэвшүүлж томилно. Тэдгээр нь дөрвөн жилийн хугацаагаар зөвхөн нэг удаа ажиллах бөгөөд Зөвлөлийн даргыг гишүүд дотроосоо сонгоно. Зөвлөлийн үйл ажиллагааны тайланг Улсын дээд шүүхэд танилцуулна. Зөвлөлийн зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журам, бүрэлдэхүүнд тавигдах шаардлага, томилох журмыг хуулиар тогтооно" гэжээ.
Хууль зүйн доктор О.Мөнхсайхан энэ тухай "1992 оны Үндсэн хуульд багтсан чухал үзэл баримтлал нь Шүүхийн ерөнхий зөвлөл байгуулах байв. Гэхдээ ямар бүрэлдэхүүнээр байгуулах тухай заалт ороогүй. Тиймээс Үндсэн хуульдаа энэ тухайг баталгаажуулах нь зөв" гэсэн юм.
Харин Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн дарга, профессор Н.Лүндэндорж 48.1 буюу Ерөнхийлөгчийн оруулж ирсэн саналыг дэмжиж байгаагаа тодотгож байв. Энэ тухай шүүхийг тойргийн журмаар байгуулах тухай заалт бөгөөд ингэснээр шүүхийн хараат бус байдлыг хангахад ач холбогдолтой гэж үзэж байгаа аж.
Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч М.Наранцэцэг "Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт өөрчлөлтөөр шүүхийг тойргийн журмаар байгуулах тухай тусгасныг дэмжиж байгаа.
Ачаалал багатай ажилладаг шүүхийн шүүгчид жилд дунджаар есөн хэрэг оногддог бол нийслэлийн Давж заалдах шатны шүүхийн нэг шүүгч дунджаар 158 хэрэг шийдэж, 200 орчим шүүх хуралд оролцдог" гэлээ.
Мөн тэрбээр ачааллын хувьд ялгаатай хэр нь илүү цаг, ур чадварын нэмэгдэл байдаггүй тул ачааллыг тэнцвэржүүлэхийн тулд тойргийн журмаар шийддэг байх нь оновчтой гэсэн юм.
Уулзалтын үеэр 17 шүүгчийн эрхийг түдгэлзүүлснээр ачаалал хэр нэмэгдэж байгаа талаар сэтгүүлчид тодрууллаа.
Тодорхой шалтгааны улмаас эрхийг нь түдгэлзүүлээд буй нэр бүхий шүүгчдийн дөрөв нь нийслэлийн Давж заалдах шатны шүүгч бөгөөд үүний улмаас ачаалал ихээхэн нэмэгдээд байгааг тус шүүхийн шүүгчид хэлж байв. Тодруулбал, дөрвөн шүүгчийн эрх түдгэлзсэнээр Давж заалдах шатны нэг шүүгч өдөрт 20 гаруй шүүх хурлын бүрэлдэхүүнд ажиллах болжээ.
Харин Улсын дээд шүүхийн үйл ажиллагаа үндсэндээ зогсоод буйг ШЕЗ-ийн дарга Н.Лүндэндорж хэллээ. Тэрбээр "Нэр бүхий 17 шүүгчийн бүрэнН эрх түдгэлзсэнээс үүдэн Улсын дээд шүүхийн Иргэний хэргийн танхим үндсэндээ зогсчихсон, хэдэн зуун хэрэг хүлээгдэж байгаа тул асуудлыг үнэн зөвөөр, аль болох түргэн шийдэж өгөхийг хүссэн бичгийг Шүүхийн ерөнхий зөвлөлөөс холбогдох хуулийн байгууллагад хүргүүлсэн. Нөхцөл байдал ямар байгааг хаа хаанаа ойлгож байгаа учраас анхаарч ажиллаж байгаа" гэв.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар бүрэн эрхийг нь түдгэлзүүлсэн 17 шүүгчийн нэр:
- Б.Цолмонбаатар – Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч, Ерөнхий шүүгч;
- Э.Халиунбаяр – Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч;
- Ц.Амарсайхан – Улсын дээд шүүхийн шүүгч;
- Б.Сайханцэцэг – Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч, Ерөнхий шүүгч;
- Д.Цолмон – Улсын дээд шүүхийн шүүгч;
- Г.Цагаанцоож – Улсын дээд шүүхийн шүүгч;
- Ж.Оюунтунгалаг – Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч, Ерөнхий шүүгч;
- Д.Дэлгэрцэцэг – Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч;
- Д.Байгалмаа – Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч;
- Х.Сонинбаяр – Улсын дээд шүүхийн шүүгч, Иргэний хэргийн танхимын тэргүүн;
- П.Золзаяа – Улсын дээд шүүхийн шүүгч;
- С.Амардэлгэр – Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч, Ерөнхий шүүгч;
- Т.Энхжаргал – Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч;
- Б.Нармандах – Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч;
- С.Төмөрбат – Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч;
- Н.Нарантуяа – Багануур дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч;
- П.Туяат – Хан-Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч” гэжээ.
