2003 оны 06 дугаар сарын 20-ны энэ өдөр Монгол Улсын Их хурлаас Гамшгаас хамгаалах тухай хуулийг батлан гаргаснаар орчин цагийн Онцгой байдлын алба байгуулагдах үндэс суурь тавигдаж байсан юм.

Монгол Улсын Засгийн газрын 2004 оны нэгдүгээр тогтоолоор Гал түймэртэй тэмцэх газар, Улсын иргэний хамгаалалтын газар, Улсын нөөцийн газруудыг нэгтгэж гамшиг, ослоос урьдчилан сэргийлэх, авран хамгаалах, хойшлуулшгүй сэргээн босгох үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулах чиг зорилго бүхий Онцгой байдлын албыг байгуулж байсан түүхтэй.

• Түүхийн энэ хугацаанд гамшгаас хамгаалах үндэсний чадавхыг бэхжүүлэх, гамшигтай тэмцэх, эрэн хайх, аврах, хор уршгийг арилгах, хойшлуулшгүй сэргээн босгох ажиллагааг дэлхий нийтийн хөгжлийн чиг хандлагад нийцүүлэх, Онцгой байдлын байгууллага, түүний харьяа анги, салбарыг олон улсын байгууллагын жишигт ойртуулан орчин үеийн мэргэжлийн байгууллага болгон хөгжүүлэх, эрх зүйн орчин нэгэнт тогтлоо.
• Онцгой байдлын албаныхан бид хүн ардынхаа амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгө, мал амьтан, хүрээлэн байгаа орчноо гамшиг ослоос хамгаалан улс орныхоо тогтвортой хөгжлийг хангах ариун үүргээ нэр төртэй биелүүлж ирсэн нэг томоохон илрэл нь 15 жилийн хугацаанд Онцгой байдлын байгууллагын алба хаагчид 17012 эрдэнэт хүний амь нас, 310.4 тэрбум төгрөгийн эд хөрөнгийг авран хамгаалсан байна.
• 15 жилийн хугацаанд аврах, гал түймэртэй тэмцэх материаллаг бааз, хүч хэрэгслийн хувьд өсөн бэхжиж, гамшгаас хамгаалах техник, тоног төхөөрөмжийн нөхөн хангалт 21.1 хувиар өсөж, парк шинэчлэлт 60-70 хувьд хүрэхийн зэрэгцээ 2004-2019 онд Монгол Улсын Засгийн газрын тогтоолоор 40 гаруй анги, салбар шинээр байгуулагдаж тусгайлан бэлтгэгдсэн мэргэжлийн хүний нөөцөөр эгнээгээ тэллээ.
• Гамшгаас хамгаалах төрийн үйлчилгээг иргэдэд шуурхай хүргэх зорилгоор Онцгой байдлын байгууллагын салбар нэгжийг баруун, зүүн, өмнөд, хойд, Улаанбаатар гэсэн таван бүсэд хуваан гамшгаас хамгаалах удирдлага, зохицуулалтыг бүсчилсэн хэлбэрт шилжүүллээ 
• Гамшгаас хамгаалах тухай хуулийг 2017 онд шинэчлэн батлуулснаар Онцгой байдлын байгууллагын хүрээнд хууль, эрх зүйн олон шинэчлэлүүд хийгдэж, гамшгаас хамгаалах менежментээс гамшгийн эрсдэлийн менежмент рүү шилжиж, алба хаагчдын эрхзүйн байдал, нийгмийн  баталгааг хангах дүрэм, журмуудыг шинээр болон шинэчлэн боловсруулаад байна. 
• Түүхийн 15 жилийн хугацаанд Онцгой байдлын байгууллагаас хоёр генерал цолтон, 5 үйлчилгээний гавьяат ажилтан, нэг “Ардын багш” төрөн гарсан бөгөөд Төрийн дээд одон медаль болоод Онцгой байдлын байгууллагын шагналаар нийт 2300 алба хаагч шагнагдсан байна. Энэ нь Онцгой байдлын албаны үйл ажиллагаа, эрэлхэг зоригт баатарлаг аврагчдад Монгол улсын төр, засгаас үзүүлж буй үнэлгээ, хүндэтгэл юм.
• Алба хаагчдын нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэх, мэргэшүүлэх, мэдлэг, ур чадварыг үнэлэх хүрээнд   “Онцгой байдлын байгууллагын алба хаагчдад мэргэшлийн зэрэг, зэргийн нэмэгдэл олгох журам”, “Онцгой байдлын байгууллагын алба хаагчид онцгой гавьяа байгуулсан тохиолдолд мөнгөн урамшуулал олгох журам”, “Онцгой байдлын байгууллагын алба хаагчийн нийгмийн баталгааг хангах дунд хугацааны хөтөлбөр”-ийг батлан гаргалаа.
• Монгол Улсын Шадар сайдын 2018 оны 118 дугаар тушаалаар батлагдсан “Онцгой байдлын байгууллагын алба хаагчид онцгой гавьяа байгуулсан тохиолдолд мөнгөн урамшуулал олгох журам”-ын дагуу Онцгой гавьяа байгуулсан гурван алба хаагчид тус бүр 16 сая төгрөгийг олголоо.
• Гамшгийн эрсдэлийг бууруулах, гамшгаас урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр Монгол Улсын хүрсэн ололт амжилтыг Азийн улс орнуудад таниулж Гамшгийн эрсдэлийг бууруулах Азийн сайд нарын бага хурлыг дэлхийн 60 гаруй орны 3000 шахам төлөөллийг оролцуулан эх орондоо амжилттай зохион байгуулсан нь Онцгой байдлын албаны нэр хүндийг олон улсын түвшинд харуулсан түүхэн үйл явдал болсон юм.
• Онцгой байдлын байгууллагын алба хаагчид 2011 онд Япон Улсад тохиолдсон газар хөдлөлтөөс үүдэлтэй цунамигийн гамшгаас эрэн хайх, аврах ажиллагаанд анх удаа оролцож олон улсад үүрэг гүйцэтгэх эхлэл тавигдсан. Мөн 2012 оноос эхлэн НҮБ-ын мандат дор олон улсад энхийг сахиулах үйл ажиллагаанд оролцож эхэлсэн бөгөөд нийт 230 гаруй алба хаагч халуун цэгт үүрэг гүйцэтгэсэн байна.
• Түүхийн хугацаанд ололт, амжилтаас гадна эрэлхэг дайчин нөхдөө алдсан гашуун сургамж бас бий. Энэ хугацаанд Онцгой байдлын байгууллагын 28 алба хаагч албан үүргээ гүйцэтгэж яваад амь эрсэдсэн юм. Эх орныхоо аюулгүй байдал, ард түмнийхээ амар амгалан амьдралын төлөө алтан амиа алдсан аврагч дайчдынхаа гэгээн дурсгалыг хүндэтгэж мэхийн ёслоё.

 Онцгой байдлын ерөнхий газар