Лхагва гарагийн орой Цагаан ордноос хийсэн Ерөнхийлөгч Дональд Трампын мэдэгдэл нь урьдчилсан таамаглалуудыг үл харгалзан, Ираны дайны талаар сүүлийн өдрүүдэд ярьж байсан зүйлсийнх нь давталт байлаа.

Тэрээр оргил цагаар 20 минут үг хэлэхдээ, сар гаруй үргэлжилсэн АНУ болон Израилийн цэргийн ажиллагааны "стратегийн үндсэн зорилтууд" биелэх дөхөж байгааг хэлээд, дахин хоёроос гурван долоо хоног үргэлжилнэ гэж таамаглаж байгаагаа мэдэгдэв.

Мөн Ираныг "чулуун зэвсгийн үе рүү нь буцааж" бөмбөгдөнө гэх зэргээр ердийн сүрдүүлгүүдээ давтсан байна. Хэрэв та түүний сүүлийн нэг долоо хоног орчмын хугацаанд "Truth Social" сүлжээнд нийтэлсэн зүйлсийг хуулж тавивал энэхүү мэдэгдлээс нэг их зөрөхгүй байх байв.

Ерөнхийлөгч энэ дайны ач холбогдлыг америкчуудад ойлгуулахыг хичээсэн. Үүнд ч хангалттай шалтгаан бий, учир нь санал асуулгаар сонгогчдын дийлэнх нь түүний 2-р сарын 28-нд эхлүүлсэн цэргийн ажиллагааг эсэргүүцэж байгаагаа тогтмол илэрхийлсээр байна.

Трамп америкчуудад хандан энэ дайныг ирээдүйдээ оруулж буй "хөрөнгө оруулалт" гэж харахыг уриалсан бөгөөд өнгөрсөн зуунд АНУ-ын хамаагүй удаан хугацаанд татагдан орж байсан бусад мөргөлдөөнтэй харьцуулахад энэ нь юу ч биш гэж мэдэгдэв.

Гэвч энэ дайн хаашаа чиглэж байгаа болон АНУ-ын хувьд дайнаас гарах ямар боломж байгаа талаар тодорхой хариулт хүлээж байсан хүмүүст энэ мэдэгдэл хангалтгүй байлаа. Олон асуултыг хариултгүй үлдээсэн илэрхий орхигдуулсан зүйлс байв.

Нэгдүгээрт, Израиль Иран руу халдсаар байгаа бөгөөд дроны болон пуужингийн цохилтуудад өртсөөр байна. Үүний нэг нь лхагва гарагт Дээгүүр өнгөрөх баяр (Passover) эхлэхээс хэдхэн цагийн өмнө Тель-Авивт болсон юм. Ерөнхий сайд Бенжамин Нетаньяхугийн засгийн газар Трампын хэлсэн "дахин хэдэн долоо хоног" гэх хугацаатай санал нийлж байгаа эсэх нь гол асуулт боловч одоогоор бид үүнийг мэдэх боломжгүй байна.

Хоёрдугаарт, хэдхэн хоногийн өмнө Цагаан ордноос Иранд хүлээн зөвшөөрөхийг шаардаж байсан 15 зүйл бүхий энх тайвны төлөвлөгөө юу болсон бэ? Лхагва гарагийн орой Трамп энэ талаар огт дурдсангүй. Вашингтон баяжуулсан ураны нөөцөө буцааж авах зэрэг олон шаардлагаасаа татгалзаж байгаа хэрэг үү? Энэ нь ч мөн тодорхойгүй байна.

Иран улс хаагаад байгаа дэлхийн газрын тосны тээвэрлэлтийн хамгийн ачаалалтай сувгуудын нэг болох Ормузын хоолойг дахин нээх нь энэхүү мөргөлдөөний гол асуудал юм. Гэвч Ерөнхийлөгч энэ талаар тогтсон байр суурьгүй байх шиг байна. Тэрээр нэг бол Ираныг усан онгоцуудыг нэвтрүүлэхийг шаардаж, нөгөө бол холбоотнууддаа өөрсдөө очиж асуудлаа шийдэхийг зөвлөж байна.

"Тэр хоолой руу очоод зүгээр л эзлээд ав, хамгаал, өөрсдөө ашигла" гэж тэрээр лхагва гарагт хэлэв. "Хэцүү хэсэг нь ард хоцорсон тул одоо амархан байх ёстой." Дараа нь тэрээр дайн дуусахад хоолой "аяндаа" нээгдэнэ гэж дэлгэрэнгүй тайлбаргүйгээр хэлсэн юм. Энэ нь газрын тосны үнэд санаа зовж буй хүмүүсийг тайвшруулах магадлал багатай.

Трамп зарим холбоотнуудаа хурцаар шүүмжилж, тэднийг "бага зэрэг зориг гаргаж", хоолойг нээх ажиллагааг удирдах хэрэгтэй гэж хэлсэн нь лхагва гарагийн өглөө өгсөн ярилцлагадаа НАТО-гийн цэргийн эвслээс гарах санааг цухуйлгасны дараа гарсан юм. Гэвч өнөө оройн хэлэх үгийнх нь гол хэсэг байх болно гэсэн урьдчилсан мэдээлэл байсан хэдий ч энэ сэдэв мэдэгдэлд огт дурдагдсангүй.

Хариултгүй үлдсэн өөр нэг чухал асуулт бол хуурай замын цэргүүдтэй холбоотой. Бүс нутагт очсоор байгаа олон мянган тэнгисийн явган цэрэг болон шүхэрчид яг юу хийх вэ? Үнэнийг хэлэхэд, энэхүү үндэстэндээ хандсан мэдэгдлийн дараа Ерөнхийлөгч энэ дайны ялалтыг хэрхэн төсөөлж байгаа талаар бид ямар ч ойлголтгүй хэвээр үлдлээ. Түүний өдөр бүр өөрчлөгддөг зөрчилтэй мэдэгдлүүдээс харахад бүх зүйл хэзээ ч өөрчлөгдөж магадгүй байна.

Энэ хооронд АНУ-д шатахууны дундаж үнэ сүүлийн дөрвөн жилд анх удаа 4 доллароос давж, Конгрессын хяналтыг шийдэх чухал дунд хугацааны сонгууль болоход хэдхэн сар үлдээд байхад Ерөнхийлөгчийн нэр хүнд огцом унаж байна. Энэ бол дайнаас гарах гарц хайж буй АНУ-ын Ерөнхийлөгч бөгөөд тэрээр үүнийгээ олж чадахгүй мухардалд орсоор байна.