АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан Дональд Трамп дахин төрийн эрхэнд гарснаасаа хойш эхний томоохон аюулгүй байдлын хөтөлбөрөө зарласан нь олон улсын зүгээс ноцтой анхаарал татаж байна. Тэрбээр Израилийн “Төмөр дээвэр” агаарын довтолгооноос хамгаалах системийг загварчилсан, илүү өргөн цар хүрээтэй “Алтан дээвэр” нэртэй олон давхар хамгаалалтын системийг АНУ-д байгуулна хэмээн мэдэгдсэн. Энэхүү хөтөлбөрийг 2029 оноос өмнө бүрэн ашиглалтад оруулах зорилготой бөгөөд нийт өртөг нь 175 тэрбум ам.долларт хүрнэ гэж тооцоолж байгаа аж. Эхний 25 тэрбум ам.долларын санхүүжилтийг Конгрессоор батлуулахаар ажиллаж байна.

Трамп “Алтан дээвэр” хөтөлбөрийн тухай зарлигт 2025 оны нэгдүгээр сарын 28-нд гарын үсэг зурсан. Энэ нь пуужингийн довтолгооноос хамгаалах, бүр цаашлаад дайсны зэвсэглэл, дэд бүтцийг устгах давхар зорилготой гэж зарласан нь олон улсын шүүмжлэлийн гол үндэслэл болж байна. ОХУ-ын Гадаад хэргийн яамны төлөөлөгч Мария Захарова “Трампын төлөвлөгөө бол түрүүлж довтлох, хүчээр давамгайлах үзэл баримтлалыг хэрэгжүүлэх бодит алхам болж байна” гэж мэдэгджээ. Түүний хэлснээр энэ нь АНУ стратегийн тогтвортой байдлыг алдагдуулж, зэвсгээр хөөцөлдөх шинэ давалгааг эхлүүлэх ноцтой эрсдэл үүсгэж байна гэж онцолсон байна.

ОХУ, Хятад хоёр улс хамтарсан мэдэгдэл гаргаж, энэхүү хөтөлбөрийг эсэргүүцэж байгаагаа илэрхийлсэн бол Хятад, Умард Солонгос улс мөн адил байр суурьтай байгаа юм. Эдгээр улс энэхүү “Алтан дээвэр”-ийг АНУ-ын хамгаалалтын биш, харин түрэмгийллийн бодлогын нэг хэсэг гэж үзэж байна. Түүнчлэн энэ нь сансрын орон зайг цэрэгжүүлэх, цөмийн зэвсгийн тэнцвэрийг эвдэж, хүйтэн дайны үеийн аюултай уур амьсгалыг дахин бий болгох эрсдэл дагуулахыг сануулж байна.

Харин шинжээчдийн хувьд “Алтан дээвэр” систем нь технологийн хувьд Израилийн системээс хэд дахин илүү хүчин чадалтай байхаар боловсруулагдаж байгаа тул өртөг зардал өндөр, хэрэгжилтийн явц урт хугацаа шаардана гэж үзэж байна. Гэсэн ч олон улсын цөмийн зэвсэглэлийн зохицуулалт, улс орнуудын хоорондын итгэлцэлд сөргөөр нөлөөлнө гэдгийг тодотгож байна.

Эх сурвалж: DW, Оросын Гадаад хэргийн яам