Польшийн нийслэл Варшав хотын либерал үзэлт дарга Рафал Тшасковски ерөнхийлөгчийн сонгуулийн санал хураалтын эхний шатанд давуугаар ялалт байгууллаа. Гэвч хэн ч 50 хувиас дээш санал аваагүй тул хоёрдугаар шатны санал хураалт зургадугаар сарын нэгэнд болохоор боллоо.

Санал хураалтын дараах хоёр дахь гарсан exit poll-ийн дүнгээр, Тшасковски 31.1 хувийн санал авсан бол түүхч, барууны үзэлтэй нэр дэвшигч Карол Навроцки 29.1 хувиар удаалжээ. Сонгуулийн албан ёсны дүн Даваа гаригийн сүүлчээр гарах төлөвтэй байна.

Ерөнхийлөгчийн үүрэг, улс төрийн ач холбогдол

Польшийн ерөнхийлөгчийн үүрэг хязгаарлагдмал, ихэвчлэн бэлгэдлийн шинж чанартай байдаг ч парламентын баталсан хуулийг хориглох эрхтэй. Ерөнхий сайд Дональд Тускийн тэргүүлсэн төв чиглэлийн эвсэл парламентын дийлэнх олонхийг бүрдүүлж чадаагүй учир ерөнхийлөгчийн хоригийг хүчингүй болгох боломжгүй байгаа. Хэрэв Тшасковски ялбал энэ саад үгүй болох юм.

Гэвч Навроцки сонгогдвол, түүний байр суурь өмнөх ерөнхийлөгч Анджей Дудагаас ч илүү хатуухан байж магадгүй гэж шинжээчид үзэж байна. Навроцки сонгуулийн дараа Гданьск хотод хэлсэн үгэндээ “Тускийг бүрэн эрх мэдэлтэй болгохыг зогсоох ёстой” хэмээгээд хэт барууны нэр дэвшигчид болох Славомир Ментзен (14.8%) болон Гжегож Брауны (6.3%) дэмжигчдэд хандан хүчээ нэгтгэхийг уриалсан.

Хоёрдугаар шатанд хэний тал руу санал хандах вэ?

Тшасковскигийн хувьд өөрийн төв намын саналын үндэснээс гадна эвслийн бага түншүүд болох Зүүний хүчний (Магдалена Бейят) болон төв баруун “Гуравдагч зам” (Шымон Холонья) намаас дэмжлэг авах шаардлагатай. Харин Навроцки бол PiS (Хууль ба шударга ёс нам)-ийн нэр дэвшигч бөгөөд тус нам сонгогчдыг идэвхтэй оролцуулах туршлагатай гэдгээрээ давуу талтай.

Ментзен, Браун нарын өндөр санал нь Тшасковскигийн хувьд санаа зовоож байна. Эдгээр хэт барууны үзэлтэй нэр дэвшигчдийн дэмжигчид — голдуу залуучууд — уламжлалт PiS намын халамжийн бодлогыг төдийлөн таашаадаггүй. Ментзен бол тогтолцооны эсрэг байр суурьтай, барууны популист нэр дэвшигч бөгөөд түүний дэмжигчдийн нэг хэсэг нь аль ч гол хоёр намыг дэмжихгүй үлдэх магадлалтай.

Гжегож Брауны хувьд еврейчүүдийн эсрэг үзэл санаа илэрхийлж, Ханукагийн ёслолын дараа еврейн лаа унтраасан үйлдлээрээ 2023 онд шүүмжлэлд өртөж байсан. Ийм хэт давруу үзэлтэй нэр дэвшигчийг өндөр санал авсанд либерал сонгогчид сэтгэл түгшиж байна.

Эх сурвалж: BBC, Getty Images.