Дэлхийн мөсөн голууд хурдацтай хайлж байна

2025/03/22

Дэлхийн өнцөг булан бүр дэх мөсөн голууд урьд хожид байгаагүйгээр хурдацтай хайлж, сүүлийн гурван жилийн хугацаанд хамгийн ихээр татарсныг ЮНЕСКО-гоос баасан гаригт танилцуулсан тайлан харууллаа.

“1975 оноос хойш мөсөн голуудын 9000 гигатонн мөс хайлсан нь Германы нутаг дэвсгэрийн хэмжээтэй дүйцэхүйц 25 м зузаан мөстэй тэнцэж байна” гэж Швейцарт төвтэй Дэлхийн мөсөн голуудыг ажиглан хянах төвийн дарга Майкл Земп Женев дахь НҮБ-ын байранд тайланг танилцуулах үеэр мэдэгджээ.

Арктикаас Альпийн нуруу хүртэл, Өмнөд Америкаас Төвөдийн тэгш өндөрлөг хүртэлх мөсөн голуудын хайлах явц цаашид улам түргэсэх төлөвтэй байна. Энэ нь далайн түвшин нэмэгдэж, гол усны эх үүсвэрүүд багасаж байгаа энэ үед дэлхий даяар эдийн засаг, байгаль орчин, нийгмийн асуудлыг улам хурцатгах магадлалтай.

Энэхүү тайланг Олон улсын мөсөн голыг хамгаалах өдрийг анх удаагаа тэмдэглэж байгааг тохиолдуулан Парис хотноо зохион байгуулж буй ЮНЕСКО-гийн дээд хэмжээний уулзалтын үеэр танилцуулжээ. Энэ өдөр дэлхий даяарх мөсөн голуудыг хамгаалахын тулд олон нийтийг хамарсан арга хэмжээ авахыг уриалах зорилготой юм.

М.Земпийн хэлснээр, сүүлийн зургаан жилийн тавд нь мөсөн голууд хамгийн ихээр хайлсан бөгөөд зөвхөн 2024 онд гэхэд мөсөн голууд 450 гигатонноор багассан байна. Ингэснээр далайн түвшин өсөхөд хамгийн ихээр нөлөөлжээ. Далайн түвшин нэмэгдэж байгаа нь олон сая хүнийг үерийн гамшигт өртөх эрсдэлд оруулж, усан цахилгаан эрчим хүч, хөдөө аж ахуйн салбараас хамааралтай олон сая хүний амьдралд эрсдэл учруулж байгаа юм.

Дэлхийн цаг уурын байгууллагын Ус, криосферийн асуудал эрхэлсэн захирал Стефан Уленбрукийн хэлснээр, дэлхийн хэмжээнд 275 мянга орчим мөсөн гол байгаа бөгөөд эдгээр нь Антарктид, Гренландын мөсөн бүрхүүлтэй нийлээд дэлхийн цэнгэг усны нөөцийн 70 орчим хувийг бүрдүүлдэг.

Агаарын хэмийн өсөлт нь цэвэр усны нөөцийг цасаар хангадаг бүс нутгуудын байдлыг улам дордуулахын зэрэгцээ цасан нуранги, хөрсний гулгалт, шар усны үер зэрэг аюулын давтамжийг нэмэгдүүлэх төлөвтэй байна. 2000-2023 оны хооронд уулын мөсөн голууд хайлснаар далайн түвшин 18 мм буюу жилд 1 орчим мм-ээр нэмэгджээ.

Дэлхийн мөсөн голуудыг ажиглан хянах төвийн мэдээлснээр, далайн түвшин нэг мм-ээр дээшлэхэд жил бүр 300 мянган хүн үерийн эрсдэлд ордог байна.

Эс сурвалж: Reuters

iСанал болгох

Нийслэлийн төслүүдийн төсөв улсын хөрөнгөөр хийх ажлуудаас давчихсан байгаа

“Гүтгэх” гэмт хэргийг хуульчилбал дарга нар л хамгаалагдана

Нийслэлийг удирдах хүн сайн “намчин” биш, сайн менежер байх ёстой юмсан

АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

iРедакцийн сонголт

Эрх баригчдын сарнимтгай байр суурьт биш өөрсөддөө итгэх цаг...

iШинэ мэдээ

Филиппинд 7.8 магнитудын газар хөдлөлт болж, цунамигийн сэрэмжлүүлэг зарлалаа 8 цаг 4 мин Орон сууцны банк байгуулж, жил бүр олгох зээлийн хэмжээг нэмнэ 8 цаг 5 мин Эрчим хүчний салбарт цахим шилжилт хийж, "Цахилгаан хэрэглэгч" аппликэйшнийг нэвтрүүллээ 8 цаг 7 мин Натур орчмын зөвшөөрөлгүй барилгын ажлыг зогсоолоо 8 цаг 8 мин Улаанбаатар хотын бохир усны шугамыг шуудуу ухалгүйгээр шинэчилнэ 8 цаг 8 мин Монголд анх удаа болсон шатрын Азийн АШТ-ийн аваргууд тодорлоо 8 цаг 9 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх байгаль орчны салбарынхантай уулзлаа 8 цаг 11 мин "Дэлхийн жижиг, дунд үйлдвэрийн өдөр-2026" үзэсгэлэн худалдаа болно 8 цаг 11 мин Боловсролын зээлийн сангийн шалгалт эхэлснээс хойш 10.2 тэрбум төгрөг нөхөн төлөгджээ 8 цаг 12 мин Монголд хүүхдийн хэвлэл мэдээлэл үүсэж хөгжсөний 100 жилийн ой тохиолоо 8 цаг 13 мин Замын хөдөлгөөний торгуулийг онлайнаар шалгаж, төлөх боломжтой боллоо 8 цаг 14 мин Литийн зах зээл гурван жилийн уналтын дараа дахин сэргэлээ 11 цаг 24 мин Арьс, ширэн түүхий эд бэлтгэлийн төв байгуулах асуудлаар зөвлөлдөх уулзалтууд болов 11 цаг 41 мин Спорт цогцолбор бүхий цэцэрлэгт хүрээлэнгийн барилга угсралтын ажил үргэлжилж байна 11 цаг 43 мин Төгрөгийн гадаад валюттай харьцах сарын дундаж ханш сулрав 11 цаг 44 мин Гавьяат тамирчин М.Нандинцэцэг мэргэжлийн бокст тулалдахаар болжээ 11 цаг 47 мин Ц.Цогтод санал тавьж ам нэхсэн гэх дуулиан... 12 цаг 8 мин Пап Леогийн мөргөлд оролцохоор 1.2 сая орчим хүн цугларчээ 13 цаг 26 мин Ховд аймагт 318 малыг устгалд оруулжээ 13 цаг 31 мин Ирэх арав хоногийн цаг агаарын урьдчилсан мэдээ 13 цаг 33 мин

iИх уншсан

ХХОАТ: Улстөрчдийн ашиг сонирхол Г.Баттулга: Онцгой байдлынхан орчин үеийн багаж төхөөрөмжгүй... ТӨБЗГ төрийн бус байгууллагын өмчийг эзэмшилдээ авахаар улай... Ц.Цогтод санал тавьж ам нэхсэн гэх дуулиан... Эрх баригчдын сарнимтгай байр суурьт биш өөрсөддөө итгэх цаг... “Google” компани өвчин тээгч шумуулын тоог бууруулах туршилт... Энэтхэгт зочид буудалд гал гарч, 21 хүн амиа алджээ Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар 20 гаруй асуудал хэлэлцэж... Монгол Улс дрон жолоодлогын олон улсын тэмцээнийг анх удаа з... “Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ”-Бүс нутгийн цорын ганц механиз... Si кредит картаар сүлжээ дэлгүүрүүдээс худалдан авалт хийгээ... Багахангай-Хөшигийн хөндий-Эмээлт чиглэлийн төмөр замын төсл... Сэлэнгэ аймагт баригдаж буй 70 МВт-ын ДЦС-ыг өвлийн оргил ач... Боловсролын сайд Израилын төлөөлөгчтэй уулзаж, оюутан солилц... Хиймэл оюуны 500 багш бэлтгэх үндэсний аяныг Голомт банкны ... Япон Улс гадаадын иргэдийн виз, оршин суух зөвшөөрлийн хураа... Паратаеквондогийн гранпри тэмцээнээс Г.Болор-Эрдэнэ, У.Сүрэн... Нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж олгох хуваарийг танилцу... “Хүнсний хувьсгал”-ын дүнд шингэн сүүний нийлүүлэлт 2024 оны... Амлалтуудын хугацаа дуусаад стратегийн орд эзэмшигчид ууртай...