АНУ, Украин хоёр улсын хооронд томоохон ашигт малтмалын хэлэлцээр байгуулагдах гэж буйг Украины өндөр албан тушаалтан баталлаа. Украины эрх баригчид уг гэрээний нөхцөлийг тодорхой өөрчлөлттэйгөөр зөвшөөрсөн гэж мэдээлсэн ч дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөөгүй байна.

АНУ-ын анхны шаардлагаар Украинд буй ашигт малтмалын баялгаас 500 тэрбум ам.долларын ашиг хүртэх эрх авах байсан ч энэ саналаа буцаан татсан тухай мэдээлэл гарч байна. Гэсэн хэдий ч Украин АНУ-аас аюулгүй байдлын баталгаа авахыг шаардсан ч энэ тал дээр тодорхой тохиролцоонд хүрээгүй байна.

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп энэ долоо хоногт Украины Ерөнхийлөгч Володимир Зеленский Вашингтонд айлчилж, гэрээг албан ёсоор батлах гэж буйг мэдэгдэв.

Трамп гэрээний талаар тодорхой мэдээлэл өгөөгүй ч "Украин тэмцлээ үргэлжлүүлэх эрхээ олж авна" хэмээн мэдэгджээ. Мөн тэрбээр "АНУ-ын тусламж, зэр зэвсэггүйгээр энэ дайн аль хэдийн дуусах байсан" гэж онцолсон.

Украины Ерөнхийлөгч Зеленский өмнө нь "Би эх орноо зарахгүй" гэж мэдэгдэж, АНУ-ын анхны 500 тэрбум ам.долларын ашигт малтмалын шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй гэдгийг тодорхой илэрхийлсэн. Трампын хэлснээр АНУ Украинд 300-350 тэрбум ам.долларын тусламж үзүүлсэн бөгөөд "Америкчуудын татварын мөнгө ашиглагдсан тул бид ашиг хүртэх ёстой" гэжээ.

Украины эрх баригчид АНУ-тай зөвхөн ашигт малтмалын гэрээ бус, сэргээн босголтын хөрөнгө оруулалтын сан байгуулах тохиролцоонд хүрсэн гэж мэдээлсэн байна.

Украин улс Европ болон дэлхийд стратегийн ач холбогдолтой нэн ховор ашигт малтмалын нөөцтэй. Үүнд:

• 19 сая тонн графит – Цахилгаан машины зай үйлдвэрлэлд ашиглагддаг.
• Европын нийт лити нөөцийн гуравны нэг – Орчин үеийн батерей үйлдвэрлэлийн гол түүхий эд.
• Дэлхийн титаны 7% – Нисэх онгоц, эрчим хүчний салбарт чухал нөөц.
• Газрын ховор элементүүд – Зэвсэг, электроник, сэргээгдэх эрчим хүчний салбарт зайлшгүй шаардлагатай.

Эдгээр нөөцийн тодорхой хэсгийг ОХУ хяналтдаа авсан бөгөөд Украинд 350 тэрбум ам.долларын ашигт малтмал Оросын эзэмшил дор үлдсэн гэж Украины албаны хүмүүс үзэж байна.

ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин АНУ-д ашигт малтмал нийлүүлэх боломжтой гэдгийг онцолсон нь Украины эрх баригчдыг түгшээж байна. Түүнчлэн, АНУ, ОХУ хоёр өнгөрсөн долоо хоногт Саудын Арабт уулзалт хийсэн нь Украин болон Европын холбоотнуудын болгоомжлолыг нэмэгдүүлээд байна.

Эх сурвалж: BBC News