Сүүлийн дөчин жилийн хугацаанд өөрсдийгөө либерал гэж тодорхойлсон цагаан арьст ардчилагчдын эзлэх хувь хоёр дахин нэмэгдэж, хар арьст болон испани гаралтай ардчилагчдаас хамаагүй хурдацтай өсчээ.

1984 онд Америкийн Үндэсний сонгуулийн судалгааны мэдээллээр Ардчилсан намын цагаан арьстны эзлэх хувь 29.8 байсан бол 2020 он гэхэд энэ хувь 68.5 хувь болж өссөн байна. Мөн хугацаанд хар арьст ардчилагчдын дунд либералуудын эзлэх хувь 19.1 хувиас 27.8 хувь, Испанийн ардчилагчдын дунд 18 хувиас 41 хувь болж өссөн байна.

Энэхүү өөрчлөлт нь 1980-аад онд Рейганы ардчилсан намынхан гарч ирснээс хойш хүмүүсийн асууж байсан асуултыг дахин гаргаж байна. Нэгэн цагт цагаан арьст ажилчин ангийн гэр орон байсан нам харьцангуй тохь тухтай цагаан арьст либералууд болон хөрөнгө багатай цөөнхийн тойргуудын нэгдэл болж хувирна гэдэг нь юу гэсэн үг вэ?

Үүнийг энэ чиглэлийг нарийн судлагч Уильям Галстон зэрэг олон эрдэмтэд "Туйлшралын парадокс буюу Сонгогдсон албан тушаалтнууд сонгогчидынхоо эсрэг чиглэх нь" нэртэй эссэнд ийн бичжээ.

Дурьдвал, 1994 онд цагаан арьст, хар арьст, испани ардчилсан намууд өөрсдийгөө либерал гэж үзэх магадлалтай байсан. Гэвч дараагийн гучин жилийн хугацаанд либерал гэж тодорхойлсон цагаан арьст ардчилагчдын эзлэх хувь 26 хувиас 63 хувь болж 37 пунктээр өссөн бол хар арьст болон испани гаралтай ардчилсан намынхан хоёр дахин бага буюу 39 хувь, 41 хувь болж тус тус өссөн байна.

Африк гаралтай америкчууд одоо нам дотроо зохицуулагч хүч болж байна. Тэд 2020 онд нэр дэвших магадлал өндөртэй дунд үеийнхний массыг бүрдүүлж, Байденыг дэмжигч хүчний удирдагчид болон "цагдаагаа няцаана" гэсэн уриа лоозонгоос татгалзсан нь санамсаргүй хэрэг биш юм.

Дундадаас дээш ангиллын либералууд болон цөөнхийн сонгогчдын эвсэлийн тухайд "Эхнийх нь янз бүрийн төрлийн сөрөг талуудтай тэмцэхийн тулд засгийн газрыг идэвхтэй ашиглахад итгэж, дараагийнх нь өөрсдийн хязгаарын хүрээнд эдийн засгийн эсрэг санал өгөхөд бэлэн байгаа учраас тогтвортой байгаа" гэж Галстон бичжээ. 

Миссисипи их сургуулийн улс төр судлаач Жули Вронски энэ тал дээр саналаа дараах агуулгаар бичжээ. 

Дурьдвал "Цагаан арьст Ардчилсан намынхны либерал шилжилтийн үндэс нь арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах хандлагатай байдаг. Сонгогчдын Судалгааны Группийн "Racing Apart" тайланд арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзлийн стандарт арга хэмжээнд хамгийн либерал байр суурь эзэлдэг цагаан арьст ардчилагчдын эзлэх хувь сүүлийн 10 жилийн хугацаанд маш их хэмжээгээр нэмэгдэж, тэдний арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах дургүйцлийн талаарх үзэл бодол Хар Ардчилсан намынхтай таарч байна" гэжээ.

Арьс өнгөний онцлог, хандлага нь илүү чинээлэг, илүү боловсролтой цагаан арьстнуудыг цөөнхийн сонгуулийн тойрогтой холбодог нийтлэг зүйл юм.

20-р зууны дунд үед Ардчилсан намын хоёр үндэстний ажилчин ангийн эвсэл Вронскигийн үзэж байгаагаар "арьс өнгөөр ​​ялгаварлан гадуурхах асуудал яригдаагүй тул амжилтанд хүрсэн" ажээ. Энгийнээр хэлбэл, намууд ажилчин ангийн аль хэсгийг дэмжиж байгаа вэ гэдэг нь асуудлын цөм. Боловсролын түвшин нь цагаан арьст сонгогчдын хоёр бүлгийн хоорондох зааг шугам юм.

2020 он гэхэд Сент-Луис хотын Холбооны нөөцийн сангаас "дөрвөн жил дээд боловсрол эзэмшээгүй цагаан арьстнууд" гэж тодорхойлсон цагаан арьст ажилчин анги Жо Байден ба Дональд Трамп гэдэг өрсөлдөөнд 67-32 харьцаагаар санал өгсөн байна. 2022 оны сонгуульд цагаан арьст ажилчин ангийн сонгогчид Бүгд найрамдах намын нэр дэвшигчдийг өмнөхтэйгээ бараг ижил түвшинд буюу 66-32 хувь нь дэмжсэн байна.

Коллежийн бус цагаан ажилчин ангийн дэмжлэг Бүгд найрамдах намын нэр дэвшигчдэд шилжсэн гэж Вронски бичжээ.

Трамп ялангуяа цагаан арьст ажилчин ангийн гишүүдийг арьсны өнгөөр ​​ялгаварлан гадуурхах (болон бусад) бүлгийн сэтгэл хөдлөлийн үндсэн дээр өөртөө татах боломжтой байсан бөгөөд үүнд дургүйцдэг цөөнхийн бүлгүүд Трампыг онцгой татдаг байсан нь ажилчин ангиудыг арьс өнгөөр ​​ялгаварлан хуваах үйл явцын үргэлжлэл юм.

Гэсэн хэдий ч орчин үеийн Ардчилсан эвсэл Вронскигийн санал болгож байгаагаас илүү эмзэг гэж маргах хүмүүс байдаг. Харвардын улс төр судлаач Райан Инос "Хэрэв та Ардчилсан намын гишүүн бол эвсэл тогтвортой биш байна гэж санаа зовж магадгүй" гэв.

Коллежид боловсрол эзэмшсэн цагаан арьстнууд, ялангуяа өндөр орлоготой хүмүүс хэн нэгний хувьд эвслийн түншүүд биш бөгөөд тэд орон сууцны хангамжийг нэмэгдүүлэх, баячуудад илүү өндөр татвар ногдуулах гэх мэт эдийн засгийн бодлогыг дэмждэггүй. Мөн коллежид боловсрол эзэмшсэн олон цагаан арьстнууд нийгмийн асуудлаас үүдэлтэй зөрчлүүдэд санаа зовдог бөгөөд үүнийг ажилчин анги, аль ч арьсны өнгө төдийлөн дэмждэггүй. Нийгмийн либерал, эдийн засгийн хувьд төв үзэлтэй эсвэл коллежид боловсрол эзэмшсэн барууны үзэл баримтлалтай цагаан арьстнууд өнөөгийн үзэл суртлын байр сууринаас өөр хэн нэгэнтэй эвслийн жинхэнэ түнш болох нь тодорхойгүй байна.

Коллежид боловсрол эзэмшсэн либерал улс төрийн ярианы ихэнх хэсэг нь эдийн засгийн сайн сайхан байдалд арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах ялгааг багасгах бодлогоос илүүтэйгээр өөрсдийн сэтгэл зүйн хэрэгцээг хангах, бусад коллежид боловсрол эзэмшсэн либералуудтай нийгмийн байр сууриа сайжруулах нийгмийн дохиололд чиглэгддэг. 

Ардчилсан намын стратегич Пол Бегала бол намын зүүн жигүүрийг илт шүүмжлэгч юм. "Ардчилсан намын хамгийн том сорилт бол дэвшилтэт зүүний үзэл гэдэг нь надад ойлгомжтой байна" гэж Бегала бичжээ.

Pew Research нь Ардчилсан эвслийн хамгийн либерал, хамгийн боловсролтой, хамгийн цагаан арьст дэд бүлэг юм. Тэд Ардчилсан намын 12 хувь, Ардчилсан намынхныг түшиглэдэг хүмүүсийн 88 хувь нь тэдний үзэл суртлын багт байдаггүй гэсэн үг.

Дэвшилтэт зүүнийхэн тус намын харьцангуй бага хувийг буюу Ардчилсан намын 12 хувийг, Ардчилсан намд суурилсан бие даагчдыг бүрдүүлдэг. Гэсэн хэдий ч энэ бүлэг нь эвслийн хамгийн улс төрд идэвхтэй оролцдог хэсэг бөгөөд бодлогын бүх салбарт туйлын либерал үзэлтэй, ялангуяа 68 хувь нь испани бус цагаан арьстнууд юм. Үүний эсрэгээр, Ардчилсан чиг баримжаатай бусад гурван бүлэг нь хагасаас илүүгүй цагаан арьст, испани бус хүмүүс юм.

А.Долгор