Гэнэтийн өөрчлөлтөөр Орос улс Хар тэнгисийн үр тарианы санаачилгад дахин нэгдэнэ гэдгээ лхагва гаригт зарлав. Энэ чухал хэлэлцээрээс гарснаас хойш хэдхэн хоногийн дараа дэлхий даяар шүүмжлэл өрнүүлж, айдас төрүүлж байсан юм.

Москвагийн огцом эргэлт нь долдугаар сард хэрэгжиж эхэлснээс хойшхи эмзэг хэлэлцээрийг бүрхсэн туйлын тодорхойгүй байдлыг онцолж байна. Украины хөдөө аж ахуйн экспортын 75 орчим хувь нь Хар тэнгисээр дамжин өнгөрдөг боловч Оросын тэнгисийн цэргийн бүслэлт нь хөдөө аж ахуйн гол түүхий эдийг тус улсаас гаргахад саад болж, улмаар дэлхийн хүнсний бүтээгдэхүүний үнийг өсгөж, хүнсний аюулгүй байдлыг улам хурцатгасан билээ. 

НҮБ болон Туркийн зуучлалын үр тарианы хэлэлцээрт орж, экспорт хийх боломжийг олгож, хүнсний аюулгүй байдлын асуудалтай тулгараад байгаа 345 сая гаруй хүн, ялангуяа импортоос хамааралтай орнуудад амьдарч буй хүмүүсийн хүнсний дарамтыг арилгахад тусалсан. Гэрээ байгуулснаар Украин 9.3 сая тонн улаан буудай, эрдэнэ шиш, арвай болон бусад гол түүхий эд экспортлох боломжтой болсон юм.

Гэвч Орос гэрээнээс гарна гэж удаан сүрдүүлсээр ирсэн бөгөөд Украины эрх баригчид Москваг гэрээгээ сүйтгэхийн тулд хөлөг онгоцуудаа зориудаар хойшлуулсан гэж буруутгаж байсан билээ. Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Украиныг далайд иргэний болон цэргийн хөлөг онгоцуудаа онилж байна гэж буруутгасны дараа Кремль гэрээнээс гарсан. Украин эргээд Оросыг Хар тэнгис дэх хөлөг онгоцнуудаас нь халдлага үйлдэж байна гэж буруутгаж байна.

Москваг эргүүлэн татсан нь дэлхийн удирдагчдын хурц шүүмжлэл, түгшүүрийг төрүүлж, хэлэлцээрт үргэлжлүүлэн оролцохыг уриалахаас өөр аргагүй байдалд хүргэсэн. Украины Гадаад хэргийн сайд Дмитрий Кулеба хэлэхдээ, Кремль хэлэлцээрээс гарахын тулд "хуурамч шалтаг" ашиглаж байна гэсэн юм.

Тэрээр "Хар тэнгисийн үр тарианы санаачлагыг сүйрүүлэх Оросын төлөвлөгөөг бид анхааруулсан. Одоо Москва олон сая хүний ​​хүнсний аюулгүй байдлыг хангах үр тарианы коридорыг хаах гэж хуурамч шалтаг ашиглаж байна" гэж твиттер хуудсандаа бичжээ.

Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Орос хэлэлцээрээ цуцалж байгаагаа мэдэгдсэний дараа буюу мягмар гаригт гурван хөлөг онгоц Украины боомтуудаас гарчээ. Лхагва гаригт Оросын эрх баригчид Киев гэрээнд эргэн нэгдэх хангалттай баталгаа өгсөн гэж мэдэгдсэн ч гэрээнээс гарч магадгүй гэдгийг анхааруулсан байна.

Б.Бүжлхамаа