Хорт хавдрын биологичид хавдрын эсийн далд эмзэг байдлыг илрүүлэхийн тулд ген засварлах CRISPR технологийг ашигладаг. Үүнтэй ижил утгаар ургамал судлаачид илүү тэжээллэг улаан лооль ургуулахын тулд мөн тус аргыг ашигладаг бол хувьслын биологичид CRISPR-г Неандерталын тархи болон бидний өвөг сармагчин сүүлээ хэрхэн алдсаныг судлах багаж болгон ашигладаг.
Үүний үр нөлөө нь эргэлзээгүй: Орчин үеийн биологийн хамгийн алдартай бүтээлүүдийн нэг болох CRISPR нь 2020 оны химийн чиглэлээр Нобелийн шагнал хүртсэн. Гэвч арван жилийн түүхтэй технологи нь хүний ДНХ-г өөрчлөхтэй холбоотой ёс зүйн гүн гүнзгий асуултуудыг бий болгожээ.
2018 онд Хятадын биофизикч хүний үр хөврөлийн генийг ДОХ-д тэсвэртэй болгохын тулд засварласны үр дагавар бодитой болсон. Тэрээр дараа жил нь "хууль бусаар эмчилсэн" хэргээр шоронд хоригдох ял авсан. Түүний бүтээсэн гурван үр хөврөл одоо хөлд орж байгаа. Тэдний эрүүл мэндийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл нууц байгаа юм.
Эрдэмтэд түүний үлгэр жишээг дагасан өөр хэнийг ч мэдэхгүй байгаа ч олон хүн энэ арга дэлгэрэн нийтэд хүртээл болохыг цаг хугацааны асуудал гэж үздэг.
"Тэгвэл лабораторид үр хөврөлийн өвчин үүсгэгч генийг засах нь хүлээн зөвшөөрөгдөх эсвэл бүр ердийн зүйл болох уу?" хэмээн Карл Зиммер бичжээ.
Тэрээр "Эцэг эхчүүд өндөр, нүдний өнгө, оюун ухаан гэх мэт өөрт илүү таалагдсан шинж чанаруудыг оруулахыг хүсвэл яах вэ?" гэсэн асуултуудыг тавьж байна.
А.Долгор
