Барууны зүгээс Оросын Төв банд тавьж буй хоригийг эдийн засаг ба рублийн ханшийн хувьд хамгийн чанга хатуу гэж хэлж байгаа. Харин оросын Төв банкинд нь рублиэ дэмжих, өөрийн нөөцийг ашиглах боломж гаргахгүй хязгаарлалтыг хэлсээр буй. Яг энэ чиглэлээр л Төв Банк нь сүүлийн өдрүүдэд эрчимтэй ажиллаж байна.

Өнгөрсөн ням гаригт Еврокомисс Оросын банкны данс ашиглан гэрээ байгуулахад хориг тавин Европын холбоо дахь түүний хөрөнгийг битүүмжлэх болсон. Мөн Еврокомисс “Оросын Төв банкны ЕХ дахь хөрөнгийг царцаах” эрмэлзэлтэйгээ мэдэгдсэн. ЕХ-ны сайд нарын онлайн уулзалтын дараа тус холбооны дипломат албаны тэргүүн Жозеп Боррель мэдэгдэхдээ, Оросын Төв Банкны нөөцийн 50 хувь орчим G7 орнуудад байгаа, түүнийг царцаана гэсэн юм.

Оросын Төрийн думын Зах зээлийн байнгын хорооны дарга Анатолий Аксаков  энэ мэдэгдлийг "хулгайлалт" хэмээн нэрлэв.

"НӨӨЦ" нь хаана хадгалагддаг вэ?

Олон улсын (алт валютын) нөөц нь төлбөрийн өндөр чадвартай алт ба дэлхийн нөөцийн валютуудаас бүрэлдсэн улсын хадгаламж юм. Төв банкны хоёрдугаар сарын 18-ны мэдээгээр, Оросын олон улсын нөөц нь  643,2 тэрбум доллар болсон ба түүхэн дээд хэмжээндээ хүрчээ. Дэлхийн чансаагаар Орос эхний хэсэгт багтдаг. Оросын банкны үнэлгээгээр Оросын сан хөмрөгт 132,2 тэрбум долларын үнэтэй алттай ба тэр нь Орос улсад хадгалагддаг. 30 тэрбум орчим доллар ОУВС-гийн нөөцөд байдаг ба зээлдэх тусгай эрхэнд байгаа аж. Хориг үүнд үйлчлэхгүй.

Банкны мэдээгээр, Оросын нөөцийн 16,4% нь доллар, 32,3% нь евро, 6,5% нь фунт стерлинг, 13,1%-ийг юань эзэлж байна. Мөн Төв Банк нь хадгаламжаа байрлуулсан орнуудын талаарх тодорхой мэдээлэл байхгүй.

Зарим шинжээчдийн хэлж буйгаар Оросын олон улсын нөөцийн 63 хүртэлх хувь эрсдлийн бүсэд байгаа гэнэ. Тэр нь евроны нөөцийн 29%, долларын нөөцийн 21,9%, фунтын 5,9% гэх мэтээр байгаа ажээ. Хоригт хамрагдаагүй орнуудын хөрөнгийн хэсэг евробонд зэргийн үнэт цаасны доллар, евро яах нь тодорхойгүй байгаа аж.

"НӨӨЦ" яагаад хэрэгтэй вэ?

Улсын алт валютын нөөц нь “эгзэгтэй үед” хэрэглэхээр хадгалагдаж байгаа хувь хүний хадгаламжтай” адилхан юм. Хэрэв санхүүгийн цоорхой гарсан бол түүнийг нөхөх эсвэл хүн амдаа үймээн сандрал гаргахгүй гэж валютын интервенци хийхэд нөөцийг хэрэглэнэ.

Иймэрхүү аргаар рублийн ханшийг барьж байдаг. Чансааны Moody's агентлагийн тооцоогоор нөөцийн валютын хэсэг нь 470 тэрбум доллар бөгөөд тэр нь гадаад өрийн төлбөрийн хэмжээнээс гурав дахин их гэнэ.

Хэдийгээр хөрөнгийн хэсгийг нь царцаасан ч дефолтод хүрэхгүй хангалттай  нөөцөөр зах зээлийг тогтвортой барьж чадахаа Төв Банк даваа гаригт мэдэгдсэн. Мөн санхүүгийн зах зээлийг тогтвортой барьж байхын тулд бодлогын хүүгээ 20% болгож, валютын ашгийн 80 хувийг заавал улсад худалдаж байхыг үүрэгдсэн.

Хэрэв худалдааны эргэлт нь 500 орчим тэрбум доллар гэвэл 80 хувь нь асар их мөнгө болно.

М.Цогт