Леонардо да Винчийн алдартай "Нууцат орой" ханын зургийг Миланы Санта-Мария делле Грацие гэх доминикан сүмийн зоогийн газрын хананд 1495–1497 онуудад зуржээ. Их мастерийн сор бүтээл нь болсон энэ зураг 2003 онд Дэн Брауны “Да Винчийн тайлал” ном гарсны дараа жуулчдыг ихээр татах болжээ.
Дэн Браун уг зургийн тайлбараараа христийн уламжлалыг “дэлбэлэв”. Бестселлерийн зохиолч ханын зургаас их зураачийн зориудаар зурагтаа шингээсэн ямар нэгэн далдын утгыг олж харжээ. Да Винчи баруун талд нь номлогч Иоаннаг зурсан гэж өмнө нь тооцож ирснийг Браун үгүйсгэн тэнд Мария Магдалинаг дүрсэлсэн гэв. Гэхдээ тэр эмэгтэйг Есүсийн дагуул биш, харин эхнэр нь болгон зурсан юм байх. Есүс, Магдалина хоёрын хоорондын орон зайнаас тэрээр нууцлагдсан V (улаанаар) үсгийг олж харсан нь эмэгтэйн эхлэлийн бэлгэдэл гэнэ. Тэр хоёрын бие нь М үсгийг (ногоон цэнхэрээр) бүтээж буй нь Мария Магдалинагийн тэмдэг ажээ. Тэдний хайрын түүхийн бас нэг учир утгатай. Мария Есүсийн хүүхдийг төрүүлсэн бөгөөд түүнийг Марсельд авчирсан гэх яриа байдаг. Тэдний хүү нь VIII зуунд хаан ширээгээ алдсан Меровингийн отгийг үүсгэжээ. Тэр цагаас хойш нууцыг хадгалж ирсэн, гишүүд нь Есүсийн отгийнхныг засгийн эрхэнд гаргах эрмэлзэлтэй хаалттай холбоо байсан гэнэ.
Бага зэрэг зүүн тийш (улаан толбонд) хутгатай гар байгаа нь номлогчдынх биш бөгөөд Мервингийнхний эсрэг дайсагналын бэлгэдэл болжээ. Баруун талд нь Фомагийн өргөсөн хурууг зохиолч сонирхсон байх юм. Ёс горимд оруулсан шашны зураглалд тэр дохио нь зөвхөн Загалмайлагч Иоаннад байдаг. Хэрэв тийм бол уг зургаас нэг номлогч нь алга болсон хэрэг. Харин зөгнөгч Иоанна амилаад энэ түүхэнд оролцсон болж байна. Гэхдээ Брауны сэтгэмж нь тогтсон ёс горимыг мэдэхгүй харин ургуулсан их зөгнөл дээр тогтож байна.
Ер нь бол шашны шүтээнийн номлогч Иоаннагийн төрх нь эмэгтэйн шинжийг ямагт хадгалж ирсэн бөгөөд тийм ч маягаар Леонардо зуржээ. V ба М (хараар) үсгүүдийг бас бусад бэлгэдлүүдийг зургаас хайвал их л олдох байх.
Жишээлбэл, W (хар) үсэг гэхэд л шашны шүтээний зурагт манин хүний бэлгэдэл болдог байна. Дээш өргөсөн хуруу нь дээд тэнгэрийг гэрчээр дуудан тангарагласан нийтлэг дохио юм. Леонардо зургаа зурж байх хугацаанд түүний ажлыг өдөр бүр сүмийн тэргүүн хянан шалгаж байсан учир тэр юу гэж л Шинэ гэрээг сурталчилж байхад нь чөлөөт сэтгэлгээ оруулсан гэж. Зураач Меровингийн нууц холбоотой хамаатай гэх баталгаа бидэнд байхгүй шүү дээ. Үнэн хэрэгтээ бол номлогч нар нь байх ёстой байдалд нь баригдан царцагдаагүйгээр зурагдсан Улаан өндөгний баярын зоогийг зурсан анхны зураг нь энэ юм.
“Та нарын нэг нь надаас урвана” гэж хэлсэн багшийнхаа үгэнд шавь нарынх нь амьд сэтгэлээ гаргаж буй драмын зургийг (ханын зурагт яг тэр эгшин зурагдсан юм) их мастер бүтээжээ.
Тэрхүү сэтгэл хөдлөлийг зурагт хэрхэн буулгах вэ? Дохио зангаа уламжлалт ёс горимд дээд зэргээр орсон байдаг. Харин Да Винчи дохионы хэлийг улам өргөтгөсөн юм.
“Нууцат орой” ёс горимын бэлгэдэлд баригдсан ч түүний баатруудын дохио зангаа нь Леонардогийн олдвор бөгөөд хожим тэр нь бусад зураачдын бүтээлд хуулбарлагдан дамжсаар иржээ.
|
|
Есүс. Энд жинхэнэ цэвэр ёс горимоор дүрслэгджээ. Түүний эрхий хуруу нь ширээний бүтээлгэнд хүрэх төдий, харин бусад хуруунууд нь өргөгджээ. Энэ бол харамслын дохио. Христос өөрийн үг нь номлогч нарыг ийм байдалд оруулсанд гуниглажээ. Зүүн гарын алга нь дээш харсан байгаа нь Эцэг тэнгэрийн эрхэнд автан зөвшөөрсөн дотоод амгаланг илтгэх аж. |
|
|
Иоанн. Цочролд орсон түүний хуруунууд салаавчлагдсан байна. Леонардогийн дараа энэ дохиог идэвхгүй байдал, эрчимтэй хөдлөх чадваргүйг харуулсан, сэтгэлээ барьсны илэрхийлэл гэж үзэх болсон байна. |
|
|
Иуда. Нийтийн санг барьдаг учраас баруун гартаа хэтэвч атгажээ. Номлогч зүүн гараараа хамгаалсан байдлыг харуулан сандрахдаа давсны савыг унагасан байгаа. Тэр нь Христийн болон бусад соёлд гай ирж буйн тэмдэг аж. |
|
|
Петр, бага зэрэг өндийгөөд Иоаннаас Багш нь хэнийг хэлээд буйг асууж байна. Леонардо өөрөө ингэж тайлбарласан байлаа. Тэр ууртай, уйтгартай бөгөөд баруун гартаа хутга атгасан байгаа нь үйл хөдөлгөөнтэй Петр урвагчийг цээрлүүлэхэд бэлэн байгааг илтгэнэ. Тэр хутгаараа Христийг барихаар ирсэн манаа нарын нэгний чихийг огтолсон гэдэг. |
|
|
Андрей гараа савчин өргөсөн байгаа нь Багшийн үг түүнд гэнэтийн болсныг харуулж байна. Шүүмжлэгч нар түүний энэ дохио нь шулуун шударга занг нь илтгэнэ гэж үздэг. Номлогч урвалт гарна гэдгийг огт ойлгосонгүй гайхжээ. Бага Иаковыг Петрийн шүүрч авсан хутга л зовоож байгааг хожим Леонардо нэгэн захидалдаа тайлбарласан байдаг. Зүүн гараараа тэр Петрийн нуруунд хүрч, тайвшуулахыг оролджээ. |
|
|
Варфоломей бүх биеэрээ Христийн зүг тэмүүлжээ. Тэр Христийн хэлсэнд нэг л итгэж өгөхгүй байна гэж хожим шүүмжлэгч нар тайлбарласан байдаг. |
|
|
Фома. Долоовор хуруугаа өргөөд Бурхан эцгээ гэрчээр дуудсан байна. Энэ дохио нь христийн шүтээний зурагт их байдаг. Тэр нь бас Бурханы эрх эргэж буцашгүйг харуулахаас гадна түүнийг Христийн хувь тавиланд анхаарал гаргасангүй гэж бурхан эцэгт гомдож байгааг харуулна. Том Иаков айдаст автан гараа дэлгэжээ. Тэрээр Петрийн адил түргэн ууртай ч түүнийг нь зураач дотоод сэтгэлийн шаналалаар гаргасан байна. |
|
|
Филипп. Цээжиндээ гараа наасан ийм дүрийг Дундад зууны олон зургаас үзэж болох бөгөөд тэр нь хайртайгаа илэрхийлж байгаа хэрэг ажээ. |
|
|
Симон. Номлогчдоос хамгийн хэрсүүн ухаантай нь. Түүний гар “ийм зүйл байх ёсгүй” гэсэн илэрхийлэл юм. Түүний сэтгэлийн хөөрлийг Андрейтай адилтгах авч энд сэтгэлээр биш ухаанаар илэрсэн байдлаар зурагджээ. |
|
|
Матфей номлогчдоос хамгийн хөөрөлтэй нь. Леонардо түүний энэ зангааг зурахдаа ийм зүйл байж болохыг Симонд үзүүлж байгаагаар дүрсэлсэн гэж шүүмжлэгч нар үздэг. Дохиогоор тэр Христээс хэлснээ батлахыг гуйсан ч юм шиг. |
|
|
Фаддей. Хэлсэн үг үнэн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн дохиог гар нь илэрхийлж байна. Хамт хооллож буй хүмүүсээс тэр хэн нэгнийг урван тэрсэлнэ гэж сэжиглэсэн байна. Фаддейн дүрээр Да Винчи өөрийгөө зурсан гэж ярьдаг. |
М.ЦОГТ
