"Бид баруун өмнөд хил дээр сүүлийн 20 жилийн өмнөхөөс илүү олон хүнтэй тааралдах нь. Ганц бие насанд хүрэгчид болон гэр бүлүүд. Бид хараа хяналтгүй хүүхдүүдийг хөөхгүй".
Энэ долоо хоногийн эхээр АНУ-ын Дотоод аюулгүй байдлын нарийн бичгийн дарга Алехандро Майоркас ийн хэлсэн юм. АНУ-ын Гааль, хил хамгаалалтаас мэдээлснээр өдөрт дунджаар 565 хүүхэд ганцаараа хил дээр аялж байна.
Энэ тоо өнгөрсөн сард 313 байжээ.
Цагаачид гэж хэн бэ? АНУ-ын албаны хүмүүсийн хэлж буйгаар одоо АНУ-ын хил дээр хүрч буй хүмүүсийн ихэнх нь өөрсдөө аялах насанд хүрэгчид байгаа ч гэр бүл, хараа хяналтгүй хүүхдүүдийн тоо өссөөр байна. Тэд хаанаас ирж байгаа нь өөрчлөгдөж байгаа аж. Хилийн албаны хүмүүсийн яг тодорхой тоогоор Вашингтон Пост сонины Ник Мироффын мэдээлснээр одоо хамгийн олон гэр бүл Төв Америкийн хамгийн тогтворгүй улс болох Гондурасаас руу шилжиж байна.
Ганцаараа аялж явдаг олон хүүхэд залуучуудын тоо, ажилгүйдэл ихтэй, хууль бусаар хил нэвтрүүлэх сүлжээ бүрэн хөгжсөн Гватемалаас ирдэг байна. Одоо Найиб Букелийн засгийн газар бүлэглэлийн хүчирхийллийн эсрэг ахиц дэвшил гаргасан Сальвадороос цагаачид цөөн болжээ.
Цагаачид яагаад огцом өсөв? Вашингтон Дональд Трампаас Жо Байден руу шилжсэн нь цагаач болох гэж буй зарим хүмүүст АНУ-д нэвтрэх хязгаарлагдмал цонх бий болсон гэлээ. Трампын жилүүдийн шилжилт хөдөлгөөн удааширч, цар тахлын хамгийн аюултай саруудын дараа бэлэн мөнгөөр хомсдолд орсон хүний наймаачид илүү их орлого олохыг эрмэлзэж, бататгаж байна.
Асуудлыг илүү яаралтай болгохын тулд 11-р сард хоёр том хар салхи Төв Америк, ялангуяа Гондурас улсад эдийн засгийн хувьд ноцтой хохирол учруулсан.
Зам дээр гарах нь үргэлж аюултай, ялангуяа бага насны хүүхдүүдэд аюултай байдаг. Ихэнх нь энэ алхамыг бусдын өмнөөс хийсэн ижил шалтгаанаар хийдэг: эргэн тойрондоо хүчирхийлэл, авлига, ядуурлаас хол байж өөрсдөдөө болон гэр бүлдээ илүү сайхан амьдралыг олох болно гэж найдаж байна.
Тодруулбал, Хил хязгааргүй эмч нарын өнгөрсөн онд гаргасан судалгаагаар АНУ-ын хил рүү хүүхдүүдтэй аялж явсан Төв Америкийн цагаачдын 75-аас дээш хувь нь хүчирхийллийн аюул заналхийлэл, тэр дундаа бүлэглэлүүдэд хүчээр элсүүлэх зэргээр эх орноо орхин явсан гэж мэдээлсэн байна.
Маршрутын дагуу байгаа улс орнууд бэрхшээлээ даван туулж байгаа. Нэгдүгээр сард АНУ, Мексикийн засгийн газрын шахалтаар Гватемалын цагдаа нар олон мянган Гондурасчуудын цувралыг буцаажээ. Мексикийн Ерөнхийлөгч Андрес Мануэль Лопес Обрадор цагаачдыг хулгайлах, бэлгийн хүчирхийлэл, хүн худалдаалах, цагаачдыг хүчээр бүлэглэн эхлүүлэх түүхтэй хар тамхины бүлэглэлийн өмнө эмзэг хэвээр байгааг анхаарууллаа. Нэмж дурдахад хойд зүг рүү чиглэсэн Мексик рүү нэвтрэх цагаачдын тоо огцом нэмэгдэж байгаа нь COVID-19 цагаачдыг хоргодох байрыг илүү төвөгтэй болгож байгаа энэ үед гарч байна.
АНУ-ын хил дээр очсон хүмүүс найдаж байсан зүйлээ олж чадахгүй байж магадгүй юм. АНУ тэдэнд бэлэн биш байгаа бөгөөд Байдены засаг захиргаа Трампын засаг захиргааны хилийн хязгаарлалтыг сулруулна гэж амласнаар энэхүү огцом өсөлтийг бий болгосон гэж Бүгд найрамдахчуудын хүчтэй шүүмжлэлд өртсөн ч тэднийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна.
Өнөөгийн бодлогын дагуу АНУ-ын COVID-19-ийг хязгаарлах хүчин чармайлтын хүрээнд ганц бие насанд хүрэгчид болон гэр бүлүүдэд нэвтрэхийг хориглож байгаа.
Байден цагаачдад хандан "Бид тохируулах ажилдаа орлоо... Та хот, өссөн газар, хамт олноосоо бүү яв" гэжээ.
Майоркас "аюулгүй, хууль ёсны, эмх цэгцтэй цагаачлалын тогтолцоо" байгуулахаа амласан бөгөөд үүнд орогнол хүссэн өргөдөл, гомдлыг хэлэлцэх явцыг оновчтой болгох замаар хэрэгжүүлж байгаа боловч энэ нь цаг хугацаа шаардагдах бөгөөд хэлэхээс хамаагүй хялбар болохыг батлах болно гэлээ. Өнгөрсөн долоо хоногт Байдены засаг захиргаа Трампын засаг захиргааны Мексикт хэвээр үлдэх бодлогын хүрээнд гацсан 25,000 орчим хүнд цагаачилсан орогнол хүссэн өргөдлийг авч хэлэлцэж эхэлнэ гэдгээ мэдэгдсэн боловч энэ үйл явц бас санасан шиг хурдан өрнөхгүй бололтой.
Бодит байдал дээр амьдрал хэцүү, хэцүү болж байгаа боловч энэ нь цөхрөнгөө барсан олон хүмүүсийн орогнол хүсэх найдвараар эрсдэлд орохыг зогсоохгүй байна.
Б.Бүжлхамаа
www.gzeromedia.com
