Зам Тээврийн Хөгжлийн Яамны Төмөр зам, далайн тээврийн бодлого зохицуулалтын газрын дарга Х.Итгэлт:.

-Энэ оны байдлаар Улаанбаатар төмөр зам ХНН ойролцоогоор 29 сая тонн ачаа тээвэрлэсэн байна. Үүнээс

-11 сая тонн дотоод тээвэр

-10 сая тонн Монгол Улсын экспортын бүтээгдэхүүн

-4 сая тонн транзит тээвэр 

-3 сая тонн нь импортын ачаа байна. 

Замын-Үүдийн нарийн царигаар буюу БНХАУ-аас авдаг ачааны хэмжээг өдрийн найман галт тэрэг гэж гурван улс тохиролцсон байдаг. Олон улсын төмөр замын хамтын ажиллагааны байгууллагын  ачаа тээврийн хэлэлцээрийн дагуу гурван улс (Монгол, БНХАУ, ОХУ) хамтран жил болгоныхоо ачаа тээврийн хэмжээг солилцох галт тэрэгний тоог тохирдог. 

-ОХУ-д давуу байдал олгох гэрээ байгуулсан тухай мэдээлэл гарсан. Энэ үнэн үү?

-Түрүүн хэлсэн дөрвөн сая тонн ачаа бараа транзит галт тэргээр буюу Оросоос Хятад руу явсан байна. Мөн Олон улсын төмөр замын хамтын ажиллагааны байгууллагын ачаа тээврийн хэлэлцээрийн дагуу Орос, Хятад, Монгол гурван улс жилд солилцох хэмжээгээ тохиролцдог. Зам-Үүд-Эрээнээр Хятадын талд хоногийн 15 галт тэрэг өгнө. Үүнд

-5 галт тэрэг Монгол Улсын төмрийн хүдрийн экспорт

-5 галт тэрэг транзит ачаанд 

-2 галт тэрэг нүүрс, бусад уул уурхайн бүтээгдэхүүн

-1 гал тэрэг зэс

-Үлдсэн 2 галт тэрэг бусад бараа бүтээгдэхүүн тээвэрлэнэ.

Оросоос өдрийн 10 галт тэрэг хүлээж авна. Үүнээс, 

-5 галт тэрэг Монгол Улсын импортын бараа бүтээгдэхүүн 

-5 галт тэрэг транзит ачаа тээвэрлэнэ. 

Мөн Хятадаас Орос руу найман галт тэрэг явна гэдгийг гурван тал сууж байгаад ярьдаг. Үүнээс,

-5 галт тэрэг транзит (Хятадаас Орос руу)

-3 галт тэрэг импортын бараа бүтээгдэхүүн тээвэрлэнэ.

Энэ оны байдлаар Замын-Үүдээр авсан галт тэрэг 2,300 орчим байгаагаас 1,650 нь транзит галт тэрэг, 650 нь Монгол Улсын импортын ачаа байгаа. Энэ тоонуудаас харвал Орос эсвэл Хятадад давуу байдал олгосон зүйл байхгүй.

-Сүүлийн үед нефтийн бүтээгдэхүүний тээвэрлэлт саатаж буй асуудлын талаар олон нийт шүүмжлэлтэй хандаж байгаа. Төмөр замын тээвэрлэлтэй холбоотой юу?

-Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээрх нефтийн бүтээгдэхүүний тээвэрлэлт хэвийн хэмжээнд яваа. Вагон хилээр орж ирсэн тохиолдолд 20 цагийн дотор багтаагаад Улаанбаатар хотод авч ирж байна. Өчигдөр, уржигдар зарим хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр "Шатахууны тээвэрлэлт төмөр замтай холбоотойгоор удааширсан" гэж гарсан нь ОХУ-ын нутаг дэвсгэрт ийм асуудал арваннэгдүгээр сард гарсан юм билээ.  

Монгол руу явах нефтийн бүтээгдэхүүнд вагон олдохгүй буюу нефть илгээгч нараас төмөр замд захиалга өгөхөөр вагон олдохгүй байх зэрэг хангалт доголдох асуудал гарсан юм. Улмаар хоёр төмөр замын байгууллагын хамтын ажиллагааны хүрээнд ЗТХЯ-наас бичиг явуулж, мөн Улаанбаатар төмөр зам ХНН-ээс арга хэмжээ авах хүсэлт тавьж, сүүлийн 15 хоног 2,000 орчим тонн нефтийн бүтээгдэхүүн хойд хилээр орж ирсэн. Тэгснээр Монгол Улс доторх төмөр замын тээвэрлэлт дээр саад бэрхшээл учраагүй гэж ойлгож болно.