x

Дунд голын төгсгөл буюу авлигын хот Улаанбаатар

Хуурай газрын тэн хагасыг хурааж үлдээсэн байхад бараг бүгдийг тавьж туучихаад сүүлдээ Эзэнт гүрний нийслэл Хархориноос зүүн зүгт Туулын хөндийд бидний чихэлдэн хэрэлдэж суугааг мэдвэл ихэс дээдэс яаж хилэгнэх байсан бол? Хэрхэхийг тэнгэр мэдэх билээ. Өнгөрч буй зун монголын тэнгэр үнэхээр тэвчээр алдав бололтой бяцхан цочоохоор шийдэж, хэсэг бороо илгээсэн нь Улаанбаатарын хувьд шинэ зууны анхны томоохон үерийн гамшиг болов. Усан галав, цунами, Бямбад эхэлсэн долоо хоногийн аль нь биш, багахан хүчтэй бороо байлаа.

(Тэнгэр мэдэх сургаар Ромын пап сая нэг нааш зүглэв үү? Даанч энд тосох нөхдийн байж байгаа царайг...)

Чухам тэнгэр сануулсны ачаар Сэлбийн голыг нарийсгаж боосон S’Outlet дэлгүүр ба одоо баригдаад дуусч буй “Авлига” хороолол буюу “Акуа Гарден” барилгыг буулгахыг хаа сайгүй шаардлаа. Бүр ноднин “Онч шийдэл” төрийн бус байгууллагын хуульчид үүнийг шаардаж шүүхэд хандсан нь саяын үерийн дараа өндрөө авч үргэлжлэв. Эцсийн шийдвэр хараахан гараагүй байна.

Сэлбийн голын ай сав дотор барилга барихыг хэн зөвшөөрсөн бэ гэвэл хүүхдийн тоглоомын талбай, сургууль цэцэрлэгийн газар, нийтийн орон зай, уулын ам, энгэрийг булааж засагладаг Монгол Улсын авлигын нийслэл болсон Улаанбаатар хотын дарга нар юм. Тэртээ 2006 онд Энхтайвны гүүрийн зүүн талд шууд 23 давхар барилга цутгаж эхэлбэл хэтэрхий улаан цайм учраас алхам алхмаар, бүр ямх ямхаар амжуулжээ. Энэ үйл явц хэрхэн өрнөсөн бүх мэдээллийг “Онч шийдэл”-ийнхэн цуглуулсан ба iToim.mn сайт Exclusive шинэ бүтээгдэхүүнээрээ “Авлига хороолол: Усан парк “Авлига хороолол” болсон түүх” нэрээр нэгбүрчлэн дэлгэв.

Үнэхээр авлигалаар эхэлсэн байна. Анх Монгол-Солонгосын хамтарсан гэсэн сүржин тодотголтой байсан “Эм энд Жи констракшн” ХХК компани “төрийн албан хаагчдын хэрэгцээнд 30 айлыг үнэ төлбөргүй олгоно” гэсэн ганц өгүүлбэрт сөгдөж Хан-Уул дүүрэг (Засаг дарга Д.Загджав), дараа нь нийслэл (Засаг дарга Т.Билэгт) хаа нэгтээ бус, “Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хойно, төмөр замын урд талд 11,8 га газар”-ыг шууд орон сууцны зориулалттаар олгожээ. Сэлбийн голд барилга барих хориотойг мэдэхийн дээдээр мэдэж байсан учраас зориудаар тэртээ урд оршдог цэнгэлдэх энэ тэр гэж төөрүүлсэн.

Нэгэнт сайхан газартай, бүхэл бүтэн голын хөндийтэй болж авсан компани дураараа дургихгүй хаачихав. Санхүүжүүлэлт босгох нэрээр газраа “Капитал” банкинд нэг сая долларын зээлийн барьцаанд тавиад алдаж, тэгснээ давж заалдсаар буцаан авчээ. Хэсэг сураг алдарснаа орон сууцаа болиод, Усан парк гэгчийн төсөл үзүүлж явдаг болж 2013 онд нийслэлийн Засаг дарга Э.Бат-Үүл уг 11,8 га газрын зориулалтыг өөрчлөн ногоон байгууламж болгон өөрчилж, гэхдээ ашиглах биш эзэмших болгожээ. Ногоон байгууламж!

Энэ хооронд Энх тайвны гүүрэн дээрээс зүүн зүгт харагддаг байсан, бидний ой тойнд хүүхэд наснаас үлдсэн дүр зураг аажмаар өөрчлөгдөв. Өөрчилсөн гэвэл илүү ононо. Улаанбаатарыг хойноос урагш бараг таллан урсдаг Сэлбийн гол огцом баруун эргэж Туултай зэрэгцэн явж ойртсоор түүнд цутгадаг хэсгийг Дунд гол гэдэг бол түүний хамгийн цэлгэр, үзэмжтэй хэсэг, бороо устай жил салаа нь сэргэдэг, үерлэвэл тэр чигээрээ дүүрдэг зүлэгт ногоон дэнж энэ байсан юм. Гэтэл нийслэлийн дарга нар 2011 онд ИТХ-аас 3.5 тэрбум төгрөгийн төсөв батлуулж үерийн далан нэртэй босоо бетон ханыг (үерийн далан Туул голынх шиг налуу байдагсан) голын ай савын хоёр захаар бус, харин урд хэсэгт бараг гуравны (зарим газраар бараг дөрөвний) нэгийг тусгаарлан босгож 2013 онд ашиглалтад оруулснаар голын ус зөвхөн тэр завсраар хавчигдан урсдаг болж, улмаар Дунд голын гольдрил өөрчлөгдөн өөрийн ай савыг алдах нь тэр. Ингээд далан нэртэй бетон хананаас хойш Төмөр зам хүртэлх газрыг тэр чигээр нь, хэзээ нэгэн цагт хотын дарга, албан тушаалтнуудад 30 орон сууцыг үнэгүй өгөх “Эм энд Жи констракшн” ХХК-ийн орон сууцны барилгын талбай болгон бэлэглэсэн хэрэг. Төсвийн хөрөнгөөр шүү! Нэмж хөндлөн гулд замаар хэрж бүрмөсөн эвдлээ. Голын гольдрил өөрчлөх асуудал зөвхөн Байгаль орчны яамны эрх мэдэл атал нийслэлийн удирдлага дур мэдэн шийджээ. Нийслэлийн дундуур голыг сувагчилж бараг л усан онгоц явуулах, урсацыг нэмэгдүүлэх тухай үлгэр ярьж өгдөг хотын удирдлага. Компани ч даварсан. 2016 оны 4-р сард нийслэлийн ИТХ-ын 50-р тогтоолоор усны онцгой хамгаалалтын бүсийг шинэчлэн тогтоож түүндээ “Авлига хороолол”-д хангалттай газар үлдээгээд байхад шунаад (үерийн далантай учраас элдэв хамгаалалтын бүс шаардлагагүй гэв) хэтрүүлж барьсан урд талын хоёр блок одоо шүүхэд явж байгаа. Дашрамд, энэхүү тогтоолыг барилгын компаниудын захиалгаар гаргасан гэж үздэг бөгөөд Туулын эрэгт шадар сайд С.Амарсайханы хамааралтай “Зүүнбаян рэфайнери” компанийн таун хаусын газрыг хамгаалалтын бүсээс гаргаж өгсөн билээ. Албан тушаалтнуудыг хулгай газраас гадна голын хулгай хэмээх шинэ төрлөөр баяжив.

Дунд голын хөндийн эзэн болсон “Эм энд Жи констракшн” хүссэн шийдвэрээ захиалдаг болов. 2018 онд нийслэлийн Засаг дарга Су.Батболд “Ногоон байгууламж” гэсэн зориулалтыг үйлчилгээ - 2,44 га, үйлчилгээ, усан парк, спорт цогцолбор - 7,9 га, үйлчилгээ – 0,26 га гэсэн гурав салган өөрчилж тус бүрт нь газар эзэмших гэрчилгээг 15 жилийн хугацаагаар олгов. Зориулалтаар яаж ч тоглосон болох нь. Орон сууцыг бол тэртээ тэргүй барина гэж үзжээ.  

Тэгтэл 2020 оны 9-р сард нийслэлийн шинэ Засаг дарга “Эм энд Жи констракшн” ХХК газраа хоёр жил ашиглаагүй, бас эзэмшил газрын зориулалтыг өөрчилсөн үндэслэлээр газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгож цуцалсан ч компани шүүхэд хандсанаар 2021 оны гуравдугаар сард Захиргааны хэргийн шүүгч О.Оюунгэрэлийн даргалсан анхан шатны шүүх хуралдаанаас “... тухайн газраа хоёр жил дараалан ашиглаагүй ...” үндэслэл тогтоогдоогүй” гэж үзээд компанийн талд шийдлээ. Арав гаруй жил ашиглаагүй байхад шүү! Энэ хугацаанд арван ч удаа хурааж болох байж. Зориулалтыг өөрчлүүлээд шинээр тоолуулаад байсан уу?

Энэ бол зөвхөн анхан шатны шүүхийн шийдвэр учраас нийслэлийн Засаг дарга Д.Сумъяабазар давж заалдаад эцсээ хүртэл явж болох байсан атал 2022 оны нэгдүгээр сард газрын зориулалтыг компанийн захиалгаар “худалдаа, үйлчилгээ, орон сууц, сургууль” болгон дахин өөрчилж 15 жилээр эзэмшүүлэхээр өгчээ. Ингээд тэнд орон сууц барихад саадгүй болов. Газраар тоглоно, тоглуулна гэж энэ.

Газрын зөвшөөрлийг сэргээгээд орон сууц барихыг зөвшөөрсөн, ингэж болохгүйг хэлэхлээр шүүхийн шийдвэр биелүүлж байна гэж хэдэрлэсэн, Ерөнхий сайд асуухад “хууль зөрчигдөөгүй, цаадуул чинь улс төржүүлээд байгаа юм” гэж аргалсан нийслэлийн Засаг дарга Д.Сумъяабазар салхи эргэсэн үнэр авмагцаа саяхнаас S Outlet-ийг заавал буулгана, харин “Акуа Гарден”-ий дөрвөн барилгын хоёрыг буулгахаа зарлаж Барилга хот байгуулалтын яам уг барилгын ажлын зөвшөөрлийг түдгэлзүүлэх мэдэгдлийг хүргүүлжээ. Сайд нь Ц.Даваасүрэн. Энэ бүгдэд “Эм энд Жи констракшн” ХХК-ийнхон “гонжийн жоо” хэмээн хариулаад байна. Өнөөдөр нийслэлийн Засаг даргын орлогч Ж.Сандагсүрэн хэвлэл мэдээллийг цуглуулж тэр хоёр блокийг буулгах захирамжийг гардуулах үеэр компанийхан ажилчид, захиалагчдаа авчирч эсэргүүцэл үзүүллээ.

“Шунхлай”-гийн шатахуун түгээх станц, S’Outlet дэлгүүр Сэлбийн нарийхан эрэг дээр учраас яаж ийгээд буух байх. Харин “Акуа Гарден”-ий хоёр блокийг нураах магадлал 0 хувь болов уу. “Эм энд Жи констракшн” ХХК шүүхээр тултал явна. Шүүх бол хот төлөвлөлт, барилгажилтын алдаа завхралыг засах үүрэггүй, зөвхөн албан тушаалтнуудын шийдвэрийг хуулийн үг, өгүүлбэртэй тулгаж үздэг газар. Гэтэл нийслэлийн өмнөх удирдлагууд компанийн гарт бүх зөвшөөрөл буюу хөзрийг атгуулсан. Үндсэн хууль, хувийн өмч халдашгүй тухай дуудлагууд цуурайтаж байна. Сунжруулна, гацаана, өмгөөлөгчийн гэдэс өвдөнө... Энэ хооронд бүгд баригдаад дуусна. Монголд хууль зөрчсөн үүнээс жижигхэн барилгыг ч буулгасан жишээ алга.120 мянгатын урдах барилгыг Засаг дарга асан Э.Бат-Үүл буулгах үүрэг өгч байсан, өнөөдөр зүв зүгээр.

Яг үнэндээ “Акуа Гарден”-ий энэ хоёр блокийг буулгаад нэмэргүй. Тун удахгүй голыг хөндлөнгөөр нь хаасан бусад барилгууд бүрэн эрхтэйгээр баригдана. Тэдний бүх газар, зөвшөөрлүүд хүчинтэй, суурийг ухаад барилгын ажлыг эхлүүлжээ. “Уул шугамандаа” голын ай сав, хөндийд барилга барьж огт болохгүй. Үерт нөлөөлөхгүй байсан ч болохгүй. Орон сууц байтугай усан парк ч барьж болохгүй байсан юм. Бидний мэдэх Дунд гол гэж одоо байхгүй. Ай савынхаа хажуугаар хөөгдөж урсдаг гол гэж юу байсан юм.

Авлигын хот Улаанбаатар гэж энэ болой. Утаанбаатар, Удаанбаатар, одоо Авлиганбаатар.

ЖИЧ: Дунд голын бас нэг хулгай. Их наяд төв, мэдээжийн хэрэг River Villa хотхон. Хэдийдээ амжуулчихав аа?!

Ажиглагч /baabar.mn/

2023.08.31.

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 3 цаг 10 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 3 цаг 21 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 3 цаг 39 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 3 цаг 46 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 3 цаг 50 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 3 цаг 55 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 4 цаг 0 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 4 цаг 5 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 19 цаг 4 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 19 цаг 8 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 22 цаг 53 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 23 цаг 7 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 23 цаг 19 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top