x

МАН ба МАНипуляци: Монголын төрийг хэн удирдаад байна вэ?

УИХ-ын гишүүн Х.Булгантуягийн “parliament talk” хэлэлцүүлэгт оролцсон яриа олон нийтийн сүлжээний өчигдрийн сэдэв болов. Хэлэлцүүлгийн үеэр хэлсэн үгээс тасдаж авсан 40 секундын яриаг үдийн 14 цагаас эхлэн нийгмийн сүлжээгээр сэвж, хэдэн талаас нь “буллидав”. “Нүүрсний хулгайгаар хэдэн хүнийг шоронд хийх нь бидний үнэт  зүйл, зорилго юм уу. Улсаараа бие биенээ шоронд хийх нь бидний үнэт зүйл биш шүү дээ” гэсэн хоёр өгүүлбэрт яг юу нь буруу байсныг ойлгосонгүй. Тэрний араас чухам юу хэлснийг мэдээгүй ч хэлсэн өнцөг нь бол “нүүрсний хулгайгаас өөр шийдэх ёстой, бодлого боловсруулах ёстой олон асуудал байгаа шүү. Үүндээ анхаарал хандуулахгүй байна аа” гэж уншигдаж байна.

Нүүрсний хулгай гэх энэ хэрэг хэзээ анх илэрсэн билээ. Өнгөрсөн оны арав, арван нэгдүгээр сараас эхэлж ярьсан, улсаараа шүүгч болж тоглосон энэ хэрэг дээр хуулийн байгууллага ямар ахиц гаргав. Нэг ч хүнийг шүүхээр оруулаагүй (эсвэл оруулах сонирхолгүй ч байж магадгүй) атлаа олон нийтийн сүлжээгээр байнга сэвж, дэвж байдаг энэ асуудлын ард яг ямар зүйл болсон бэ, хэний ямар эрх ашиг байсан бэ? гэдэг дээр иргэд ямар ч мэдээлэлгүй хэвээр өдий хүрлээ. Хуулийн байгууллага ажлаа яв цав хийгээд, үр дүнгээ тайлагначихсан бол өнөөдөр бид нүүрсний хулгайн хэрэгтнүүдийг нэр цохож хэрэлдэх биш, ийм хулгай дахиж гаргахгүйн тулд юу хийх вэ? Төрийн өмчит компаниудаа яаж зохион байгуулах вэ? Авилга, ашиг сонирхлын зөрчлөөс яаж сэргийлэх вэ? гээд дараа дараачийн асуудлуудаа яриад, шийдээд явж байх ёстой байлаа. Гэтэл хулгайд оролцсон гэх хэдэн хүнийг л тойрч хэрэлдээд “ал, дүүжил” гэсээр бүтэн найман сарыг ардаа хийгээд байгаа нь Х.Булгантуяагийн хэлсэнчлэн “бидний үнэт зүйл” лав биш ээ. Засгийн газар, УИХ-ынхаа түвшинд ярьдаг ганцхан сэдэвтэй, урагшаа харсан нэг ч бодлого явахгүй, ярихгүй байгаа нь бол үнэн шүү дээ. Өөрийнх нь хашиж буй албан тушаалыг бодоод үзсэн ч гэсэн цалин, тэтгэвэр гээд нийгмийн хамаалал тойрсон асуудлууд нь хоолой дээр хуга тавьчихаад байхад нүүрсний хулгай тойрч улс төржихөөсөө илүү салбарынхаа асуудлыг ярих нь энэ хүний үүрэг.

Ерөөсөө сүүлийн хоёр, гурван жилийн хугацааг манай парламент, Засгийн газар Хөгжлийн банкны хулгай, Нүүрсний хулгай л ярьж өнгөрөөлөө. Хууль тогтоох байгууллага нь ч, гүйцэтгэх эрх мэдлийн байгууллага нь бүхэлдээ “гэмт хэрэг илрүүлэх, мөрдөн шалгах” чиг үүргийг сайн дураараа хүлээгээд авчихсан, нэг л их хулгай ярьсан хүмүүс. Гэтэл энэ чиг үүргийг хэрэгжүүлдэг мэргэжлийн байгууллага нь тусдаа, Засгийн газрынхаа харъяанд ажиллаж байгаа биз дээ. Ядаж Хууль зүйн сайд нь энэ асуудлаа ярьдаг, бусад нь өөр өөрсдийн чиг үүргээ хэрэгжүүлдэг, өмнөх ажлаа хийдэг болчихмоор байна л даа. Үүнийг л хэлсэн байх гэж харагдсан. Тэрнийх нь төлөө дүүжлэх нь холгүй юм болж байна. Өөрсдийгөө “иргэний дуу хоолой” гээд итгэчихсэн, тэгсэн хэрнээ улс төр дэх бүлэглэлүүдийн ашиг сонирхлыг илэрхийлээд сурчихсан хэвлэл, сэтгүүлч нар хүртэл орж ирээд “Х.Булгантуяаг огцруулъя” энэ тэр. Бараг өмнөөс нь амиа хорлох нь ээ. Хүнийг үзэл бодолтой байсных нь төлөө, бусдаасаа арай өөрөөр дуугарсных нь төлөө ялладаг хууль байна уу?

Хэрвээ нүдээ нээгээд харвал бидэнд нүүрсний хулгайнаас илүү чухал маш олон асуудал байгаа. Улс орны эдийн засаг сайжирч байна, төсвийн орлого, экспорт нэмэгдэж байна гэж яриад л байдаг. Гэтэл тэр мөнгөө хааш нь оруулах, ямар асуудлыг шийдэх вэ гээд УИХ, парламнтын түвшинд ярих, шийдэх ёстой түмэн асуудал байгаа. Үүнтэй харьцуулахад нүүрсний хулгай гэдэг бол ёстой “наядугаар асуудал” болно. Засгийн газрын нэг агентлагийн л хийх ёстой ажил шүү дээ.

Яг үнэндээ бол, нүүрсний хулгайн хэргийг ингэж их улс төржүүлэх нь МАН-д өөрт нь л хохиролтой. Магадгүй, улс төрийн сөрөг намуудын ярих ёстой, дэвэргэх ёстой сэдэв мөн. Харин эрх баригч намаас иргэдийн хүсч байгаа зүйл бол улс орноо хөгжүүлэх, ард иргэдийнхээ амьжиргааг дээшлүүлэх сайн бодлогыг л хүлээж байгаа. Тэр хүлээлт нь үр дүнгүй болоод байгаа учраас иргэд бухимдалтай байгаа. Энэ бухимдал, стрессийг нэмэх нь эрх баригч намын бодлого лав биш. Үүнийг л Х.Булгантуяа гишүүн хэлчих шиг болсон. Үүнийхээ төлөө нийгмийн сүлжээгээр хоёр дахь өдрөө нүдүүлж байна. Ард нь хэн байгааг тааж мэдэх ч төвөггүй л дээ.

УИХ-ын гишүүд ч гэсэн ийм зүйл дээр хэрсүү хандах ёстой. Яг үнэндээ МАН төр бариад байна уу, эсвэл 20-30 хүнтэй тус тусдаа соошил багууд манипуляци хийгээд, нийгмийн уур амьсгалыг хүссэнээрээ залж байна уу?  гэдгийг харах ёстой. Үр дүнд нь яг юунд хүрэх юм. Өөрсдийгөө талбай дээр шатаалгах гээд байгаа юм уу, эсвэл намаа тараалгах уу? Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл ийм зүйл дээр анхаарал хандуулж, Монголын төрийг хэн хаанаас удирдаад байгааг ярилцах цаг болж. Зохион байгуулалттай сошиал дайралтаас айж үгээ хэлэх, үзэл бодлоо хамгаалахаас бэмбэгнэх болсон УИХ-ын гишүүд нь ч гэсэн үндсэн ажлаа хий. Хууль баталж, баталсан хуулийнхаа хэрэгжилтийг хянаж дэнслэх үүрэгтэй парламент нь хүртэл эрх мэдлээс нэгэнт буцсан нэг хүний сүүдэрт чичрээд зогсож байж болохгүй биз дээ. Хэн гэдгийг нь хэлээд байх ч шаардлагагүй.

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 3 цаг 20 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 3 цаг 31 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 3 цаг 49 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 3 цаг 56 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 4 цаг 0 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 4 цаг 5 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 4 цаг 10 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 4 цаг 15 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 19 цаг 14 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 19 цаг 18 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 23 цаг 3 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 23 цаг 17 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 23 цаг 29 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top