x

Үндсэн хуулийн өөрчлөлт: 76 тойргийг 78 болгож жижигрүүлэв

МАН-ын дийлэнх олонхиос бүрдсэн УИХ өнөөдөр бас дахин нэг “түүхэн” шийдвэр гаргав. Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулж буй энэ удаагийн өөрчлөлт нь 1992 оны ардчилсан шинэ Үндсэн хуульд МАН эрх барьж байх хугацаандаа оруулж буй гурав дахь том өөрчлөлт болж байна.

Энэ удаагийн өөрчлөлтөөр “УИХ 76 гишүүнтэй байна” гэсэн Үндсэн хуулийн заалтыг “УИХ нэг танхимтай, 126 гишүүнтэй байна” хэмээн өөрчиллөө. Ингэхдээ 126 гишүүний 78-ыг мажоритари тойргоос, 48-ыг нь хувь тэнцүүлсэн систем буюу намын жагсаалтаар сонгохоор боллоо. Энэ нь УИХ-ын сонгуулийн тогтолцоог Үндсэн хуулиар тогтоосон анхны тохиолдол болов.

Сануулахад, энэ сарын 3-ны өдөр Засгийн газраас өргөн мэдүүлсэн Үндсэн хуульд өөрчлөлтийн төсөлд УИХ 152 гишүүнтэй байхаар, үүнээс 76 гишүүнийг мажоритари тойргоос, 76-г нь хувь тэрцүүлсэн систем буюу намын жагсаалтаар сонгохоор тусгасан байдаг.

Гэвч хуулийн төслийн хоёр дахь хэлэлцүүлгийг хийсний дараа гишүүдийн тоог 152 биш 126 болгох, үүний 60 хувийг (76 гишүүн) мажоритари тойргоос, 40 хувийг (50 гишүүн) намын жагсаалтаар сонгохоор болсон билээ. Тодорхой хэлбэл, МАН-аас дэвшүүлсэн 152 гэдэг тоог иргэд дэмжээгүй тул АН-ын санал болгосон “60:40” буюу 126 гишүүний 76-г нь мажоритари тойргоос, 50-ийг нь намын жагсаалтаар сонгох хувилбарыг дэмжсэн байдаг.

Гэвч Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн гурав дахь хэлэлцүүлэг дээр АН-аас санал болгосон “60:40” буюу 76:50 гэсэн хувилбар ч бас уналаа.

Тодорхой хэлбэл, өнөөдөр үдээс өмнө хуралдсан Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаанд Ерөнхийлөгчийн дэргэдэх Эх хэлний зөвлөл, эрдэмтэн судлаачид, Үндсэн хууль тогтоогч нар /1992 оны Үндсэн хуулийг батлахад оролцсон хүмүүс/ оролцжээ. Өргөтгөсөн хуралдаанаас УИХ-ын 126 гишүүний 78-ыг мажоритари тойргоос, 48-ыг хувь тэнцүүлсэн системээр сонгох санал гаргаж,  Байнгын хорооны гишүүдийн олонхи дэмжсэн байна.

Тооны харьцаа ингэж өөрчлөгдсөн шалтгааныг гишүүд сонирхсон ч хууль санаачлагч болон ажлын хэсгийн гишүүд тов тодорхой хариулт өгч чадсангүй. Гэвч чуулганы нэгдсэн хуралдаанд оролцсон Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ “Засгийн газраас өргөн барьсан төсөлд УИХ-ын гишүүдийн тоог 152 байхаар тусгасан. Гэвч иргэдийн зүгээс УИХ-ын гишүүдийн тоог 152 болгох нь хэт олон байна гэж үзсэн учраас гишүүдийн тоог 126-д барих АН-ын саналд хүндэтгэлтэй хандаж, тус намын зүгээс олон жилийн өмнө дэвшүүлж байсан сонгуулийн дэвшилтэт тогтолцоог Үндсэн хуульд тусгаж чадлаа. Олон намын тогтолцоо, улс төрийн олон урьгалч байдлыг Үндсэн хуулиар баталгаажууллаа” хэмээв. Товчхондоо, "Үндсэн хуульд оруулсан энэ удаагийн өөрчлөлт нь дан ганц МАН-ын шийдвэр байгаагүй юм шүү" гэдгийг чуулганы протоколд тусгуулж чадлаа.

Харин одоо урьд өмнө огт байгаагүй мажоритари 76 мандатыг хэрхэн хуваарилах, тойргоо хэрхэн зурах вэ гэдэг асуудал Үндсэн хуулийн өөрчлөлт дээр зөвшилцөлд орсон улс төрийн намуудын толгойны өвчин, толхилцох далим боллоо доо. Ингэхэд яагаад 76:50 биш, 78:48 (60:40 биш, 62:38) гэж?

Энд ч гэсэн ямар нэг учир шалтгаан, зүй тогтол байх ёстой биз дээ?

Б.ЗАЯА

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 3 цаг 20 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 3 цаг 31 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 3 цаг 49 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 3 цаг 56 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 4 цаг 0 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 4 цаг 5 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 4 цаг 10 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 4 цаг 15 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 19 цаг 14 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 19 цаг 18 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 23 цаг 3 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 23 цаг 17 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 23 цаг 29 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top