x

Хэний цаг ирвээс...

Хэний цаг ирвээс...

-дуун-

Сайхан цаг ирж байна. Гэхдээ амаргүйхэн ирж байна. “Ирсэн байна, таминь ээ” хэмээн хашгирах гэтэл цасан шуургаар нүүр таглана, “Энэ мөөн, яг ирчихлээ шүү дээ” гээд дуулан алдтал элсэн хуйгаар ам бөглөнө. 

Гэхдээ л эргэлт буцалтгүй урин цаг ирж байна. Хичнээн удаа цас шамрагаар хөндөлдсөн ч, хэдий чинээн шороон шуургаар чагталсан ч урин цаг ирдгээрээ ирж байна. Сайн байна уу, урин цаг аа!

Цаг бүхэн өөрийн зөвтэй. Цагийн салхийг эргүүлсэн баатрууд гэж байхад цагийн салхинд хувийн дарцгаа дэрвүүлэн ашиг хонжоо хайгсад бас бий. 

Баатрууд чимээгүй амьдардаг учраас тэдний баатарласныг байтугаа амьд байсныг нь анзааралгүй өнгөрөх нь олонтаа. 

Харин ашиг хонжооны дарцагаа хийсгэгчид тэдний оронд индэрт гарах нь цөөхөнгүй ээ. Тэд хорлол дайсны хорлолоос үлэмж. Дайсан алахаар ирснээ нуудаггүй учраас аливаа хүн амиа, нутгаа хамгаалахад бэлэн угтдаг. Дайснаараа харагддаг дайсан болбоос нөхрийн багтай өстнөөс ариун, тэнгэрийн илд шиг шударгуу. Түүнд болоод түүнийг илтэд бүтээсэн шударга хилинцийн үйлийн үрийг хүндэлмү!

Сайн цагийн салхийг авчрагсад чимээ, амиагүй алга болдог. Хүмүүс салхийг биш дарцгийг хардаг болохоор тэр.Ийм учраас, гавъяа горилдоггүй, өөрөө харагдахыг хүсдэггүй баатрууд л цагийн салхийг эргүүлдэг. Харин алдар хүндэд дурлагч, ашиг хонжоо хайгч нар цагийн салхи болдоггүй. Түүний оронд туг дарцаг болж хийсч, дэрвэдэг. 

Цагийн сургамж нь “дарцаг” бүхнээс сэрэмжлэхийг, тэд зүгээр л цагийн салхиар тоглож байгааг сануулан байнам. 

Цагийн салхийг сонсож сурагтун. Их шуурга үг хэлдэггүй, хашгиран түрхрэн оддог. Яг л үерийн ус хөрсийг тэтгэхийн орон арчин урвуулдаг шиг. Харин зөөлөн салхи шивнэн, шивнэн хуучилдаг. Яг л зөөлөн хур ургамлыг тэтгэн амилуулах лугаа адил. Анзааран чагнаваас урин цагийн салхи ийнхүү хүүрнэх бөлгөө.

Хамаг амьтны тусын тухайд

Хашгирсан болгон нигүүлсэгч бус

Хар явдал, бараан мөр өө

Халхалж мэхэлсэн нь хэдхэн бус

 

Эх орны ариун тугийг

Хийсгэсэн бүхэн ариун бус

Элдэв хорлолын бузар тайзандаа

Хөшиг болгосон нь нэгхэн бус

 

Олон түмний ариун нэрээр

Орилсон бүхэн шударгуу бус

Орь биеийн шунал хүслээ 

Ороосон явах нь ганцхан бус

Гэхдээ цагийн дарцагтай бүхнийг сөрөх салхи дутах нь олон. Сайн мууг мэдээд байлаа ч тамир хүрэхгүй нь нэн үлэмж.

Тээр жил, миний хүүхэд ахуйд манай суманд нэг “бурхангүй хүн” шилжин ирж байлаа. Бурхангүйчүүдийн гол ундаа болсон хатуу идээнд дуртай бас. Муу эмээгээс маань хүртэл архи нэхэж, нэхэх мөрөөрөө нэхэхгүй, өөр шигээ Бурхан шүтэхгүй байхыг шаардан, “зул өргөж байгаа шар тосоо өөрөө ууж бай” хэмээн шахамдуулдагсан. Аргаа барсан эмээ маань, түүний сургаар зулаа үлээх шахан тэвдэх. Хөөрхий тэрбээр “Ийм амьтдын цаг ирсэн юм чинь яалтай билээ” хэмээн залбирдагсан. Тэнгэрийн муухай арилдаг шиг тэр “дарцаг-хүн” нэг л мэдэхэд үгүй болчихсон байсан. 

 

Үзэл санааны ариун тэнгэрээ

Үзэж, таньсан оюуны сансар аа

Үүл, манан төөрөгдлийн сүүдрээс

Үргэлж ариусган цэлмээх ёстой

 

Харин өөртөө салхи болоод

Харанхуйн үүлээ өөрөөсөө хөөвөл

Хаанаас ч дэрвэсэн хэний ч далбаа

Халхалж чамайг хүчрэхээ болино.

 

Хэрвээ бид салхи болвол

Хийсгэж чадна хийморийн дарцгаа

Хэн нэгний хуурамч далбааг ч

Хийсгэн арилгана, өөрийн тэнгэрээс

 

Харин нэг л гэгээн өглөө Бурхан эргээд ирчихсэн байсан. Хэн бээр Бурханыг эргүүлж авчирснийг мартжээ. Нээрээ, хэн Бурханыг бидэнд эргүүлж авчирлаа?  Ерөөсөө Бурхан хаашаа ч яваагүй, бид л түүнийг харахаа байчихсан ч юм болов үү? Олон түмний билгийн нүдний наагуур улааны хөшиг татаад Бурханыг нуучихсан юм биш үү? Тийм аваас, хэн л тэр хөшгийг хуу татан шидлээ дээ? Бас л мартжээ. Харин улаан хөшиг татсан тэр улсыг, “Бурхан байхгүй” гэж хэлсэн цагийг сайн санаад байх ажгуу. 

Энэ чинь тэгээд, муу нь дурсагдаж, сайн нь мартагддаг хорвоо юм уу ? Тиймээ, муу үйлийг давтахгүй тулд, мөнхөд хашрахын тулд мартуулдаггүй ертөнц авай. Харин сайн нь үйл тоолшгүй, анзааршгүйгээр дэлгэрэхийн төлөөнөө үл анзаарагдах бөлөөг. Сайн үйл бол хорвоогийн хэмнэл нь өөрөө юм. Зүрхний хэм алдагдах нь мэдэгдэн зовиур болдог бол зөв цохилох нь үл анзаарагддаг шиг буянт үйлсүүд чив чимээгүй орчих билээ. Аз жаргал ч тэр мэт. Түүнийг байхад анзаардаггүй ч явчихаар нь үгүйлэн гансардаг аа. 

Бусдын зовлон зарим хүнд энэрэхүйн сэдэл болдог бол зальтай зайтай өөр нэгэнд өөрөө алдарших гишгүүр болох нь ч бий. Орон гэргүйчүүд, хог дээр амьдардаг ядууст хичнээн хүн хоол хүргэж, хувцас илүүчилснийг бид мэдэхгүй, мэдсэн ч мартсан. Харин хэн хэн тэднийг энэрэгчийн дүрээр алдаршин сонгогдсон, насны хоолондоо хүрснийг бодохоор танил танил дүрс нүдний өмнүүр жирэлзнэм бөлгөө. Буянтан нь салхи бачтан нь дарцаг гэж тэр бөлөөг.

Салхинд дэрвэх дарцгийг бус салхийг харагтун. Тэгвэл төөрөлдөхөө болино. Урин цаг ирж байна. Тэр цаг дахин дахин ирэхийн шалтгаанаар хэзээд буцна. Харин салхийг нь харсан болгон өнө мөнхийн урин цагт орших билээ.

2023 оны Тавдугаар сарын 10

Б.Цэнддоо /baabar.mn/

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 3 цаг 30 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 3 цаг 41 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 3 цаг 59 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 4 цаг 7 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 4 цаг 10 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 4 цаг 15 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 4 цаг 20 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 4 цаг 25 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 19 цаг 24 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 19 цаг 28 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 23 цаг 13 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 23 цаг 27 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 23 цаг 39 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top