Та хүнсний ногоог хүлэмжинд эсвэл газрын хөрсөнд хэвтээ тэнхлэгт ургуулахаас гадна тээврийн хэрэгслийн чингэлэг, хонгил, зогсоол зэрэгт ч байрлуулаад байлгаж болно.

Хүнсний ногоо, жимс, таримал ургамлын гэрэл, температур, чийгшил зэрэг орчныг хянаж чадвал илүү шинэхэн, хадгалах хугацаа урт, тэжээллэг чанар сайтай ургамлыг ургуулж чадна.

Энэ бол ирээдүйд түрэн гарах босоо ургацын санаа. Босоо ургац автоматжуулсан тээврийн системээр амархан хөдөлчихдөг, хоёр давхар цамхаг гэх мэт бүтцийн хувьд олон янз байдаг. Энэ төрлийн ургац аль хэдий нь өндөр технологитой найзалсан. Жишээлбэл, Сан Францискод төвтэй Plenty доторх тариалангийн компани ургамлын эрүүл мэнд, амт, ургалтыг хянахын тулд хиймэл оюун ухаан ашигладаг байна. Тус компани нь 100 гаруй техник хангамж, программ хангамжийн инженерээс бүрдсэн багийг ажиллуулдаг бөгөөд нарны гэрлийг дуурайж, тодорхой спектрийг тус тусад нь тариалангийн талбайд хэрэглэх тусгай зориулалтын LED гэрлийг зохион бүтээжээ.

Босоо фермүүд шинэ ургацыг хот суурин газарт ойртуулж, уламжлалт фермээс 95% бага ус хэрэглэдэг. Цар тахал, цаг агаарын эрс тэс уур амьсгал дэлхийн нийлүүлэлтийн сүлжээг доргиосноос хойш шуугиан дэгдээсэн энэ арга нь дэлхийн өсөн нэмэгдэж буй хүн амыг тэжээхэд туслах чадвартай юм.

Гэхдээ энэхүү эсрэг тэнхлэг дэх тариалангийн бизнес өндөр хөрөнгө оруулалт, өндөр өртөгтэй эрчим хүчний ашиглалтын зардал шаардана.  

Амбиц өндөртэй, босоо тэнхлэгтэй энэ бизнес хүн олны ирээдүй мөн эсэхтэй илүү гүнзгий танилцахын өмнө зарим нэг тоон мэдээ харцгаая. 

НҮБ-ын мэдээлснээр 2050 он гэхэд дэлхийн хүн ам 9 тэрбум хүрнэ. Энэ тооны буман хүнийг тэжээхэд 2013 онтой харьцуулахад 2050 он гэхэд урьд оноос даруй 70 хувийн илүү их хүнс хэрэгтэй болно. Хүнс, хөдөө аж ахуйн байгууллагын мэдээлснээр дэлхийн газар тариалан газар нутгийн 38% эзэлдэг. Гэтэл нөгөө талд 2050 он гэхэд хотын төвд амьдрах дэлхийн хүн амын эзлэх хувь 80% болно. PitchBook-ийн мэдээлснээр 2022 онд босоо ферм дэх санхүүжилтийн дээд амжилт 1.4 тэрбум доллар байжээ. Босоо газар тариалангийн талбайн ургацыг задгай тариалантай харьцуулахад нэг акр газраас 10-20 дахин их ургац хураах аж. Мөн Морган Стэнлигийн 2021 оны тайланд дурдсанаар ирэх арван жилд босоо фермийн зах зээл жил бүр 25 хувь өсөх төлөвтэй байгаа аж. 

Тэгвэл босоо газар тариалан нь байгаль орчин болон санхүүгийн хувьд хэр тогтвортой гэсэн үг вэ?

"Босоо газар тариалан нь өсөн нэмэгдэж буй үйл явцын тодорхой бус байдлыг арилгадаг бөгөөд ихэвчлэн хэрэглэгчдэд ашигтай байдаг. Ургац муу байвал жижиглэнгийн үнэ өсдөг.

Тиймээс босоо фермүүд нь урьдчилан таамаглах боломжтой, найдвартай, хүнсний сүлжээнд тогтмол байх давуу талтай" гэж Мичиганы мужийн их сургуулийн профессор Эрик Ранкл хэлжээ.

Асуудал нь эдгээр фермүүд эрчим хүч их шаарддаг тул энэ нь илүү тогтвортой газар тариалангийн стратеги байх албагүй гэж мөн Ранкл тайлбарлав. Ургац их байх тусам гэрлийн хэрэглээ ихсэх бөгөөд гэрэлтүүлгийн төхөөрөмжийг худалдан авах, ажиллуулахад илүү үнэтэй байна.

Энэ нь бас өндөр өртөгтэй ажил юм. Яг одоо энэ салбар нь өндөр ашиг орлоготой учраас навчит ногооноор хязгаарлагдаж байна. Таны өдрийн хоолондоо идсэн салат богино хугацаанд үйлдвэрлэсэн тул цэцэг нь тоос хүртэх шаардлагагүй байдаг.

Навчит ногооноос гадна босоо фермүүд гүзээлзгэнэ, улаан лооль, каннабис бага хэмжээгээр тарьж болно. Гэхдээ улаан буудай, будаа, шар буурцгийг боломжийн үнээр, мөн хүмүүсийн дассан асар их хэмжээгээр үйлдвэрлэх нь босоо газар тариалангийн өнөөгийн нөхцөлд боломжгүй юм гэж Пердюгийн их сургуулийн профессор Кэри Митчелл 2022 онд бичсэн нийтлэлдээ бичжээ.

А.Долгор