x

МАН сар бүр 100 мянгыг тараах нь инфляцид нөлөөлдөггүй, иргэд нэг удаа ноогдол ашиг авах нь эдийн засгаа хөмрүүлдэг

2000 жилийн өмнө Ертөнцийн эзэн дэлхийн хүмүүсийн нүглийн төлөөсөөс аврахын тулд өөрийн хүү Исус Христийг илгээж... гэж Библид гардаг даа. Исус Христийн хүмүүст айлдсан сургааль нь, нэг хацрыг чинь алгадбал нөгөө хацраа тавьж өг... Үлгэрлэвэл, Н.Учралын хууль батлагдсаны дараа “Ерөнхийлөгч минь ...” хэмээн сөгдөж мөргөсөн “ард түмэн” хориг тавигдсаны дараа дуулж бүжиглэн баяр наадам хийсэнтэй агаар нэг юм даа. Угаасаа өөрт нь байсан зүйлийг дээрэмдэж авчихаад, буцааж өгөх ч гэсэн бурхны үйл болдог байна.

Үүний бас нэг жишээг өчигдөр МАН-ын намын генсек, ЗГХЭГ-ын дарга Д.Амарбаясалан илүү тодоор үзүүлэв. “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн ноогдол ашгаа нөхөж авахыг шаардсан иргэдийн шаардлагад хариулахдаа “1072 хувьцааны ноогдол ашгийг тараана гэвэл нэг иргэнд 10 мянган төгрөг ноогдоно. Иргэнд ач холбогдолгүйгээс гадна эдийн засагт хортой, үнийн хөөргөдөлд хүргэнэ” гэжээ. Ардын нам сар бүр 100 мянган төгрөг тараах нь эдийн засагт нөлөөлдөггүй /нийт дүнгээрээ 1,4 их наяд төгрөг/, харин иргэд нэг удаа ногдол ашгаа авах нь эдийн засгаа хөмрүүлдэг ийм л улс болж дээ.

Ингээд зогсохгүй “2022 онд иргэдэд хуваарилагдах ёстой 110 тэрбум төгрөгийг “Эрдэнэс Тавантолгой”-н өр төлбөрийг барагдуулахад зарцуулна” гэвэй. Гэхдээ өр төлбөр хэнээс, юунаас болж үүссэн бэ, иргэдэд өгөх ёстой ноогдол ашгийг дайчлах ёстой зүйл мөн үү, биш үү? гэдэг тухай нэг ч үг хэлсэнгүй.

Харин энэ тухай эдийн засагч Д.Ангар ингэж хэлсэн байдаг юм. “Дарга нар инфляци өснө, эдийн засаг хямарна гэж ярьдаг. Гэтэл тэр дарга нар нь хэдэн тэрбум, их наядаар нь улсын мөнгийг хулгайлж байна. Ийм дарга нараас шалтгаан, тайлбар сонсох албагүй. Учир нь "Эрдэнэс Тавантолгой" бол Монгол Улсын гурван сая хүний өмч. Бид 1072 хувьцаагаараа дамжуулан хувь эзэмшиж буй. Гэтэл иргэд ногдол ашиг тараахгүйгээр Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулга, "Голомт" банкны Д.Баясгалан гэдэг хоёр хүн хоорондоо гэрээ байгуулж, зах зээлийн үнээс гурав дахин өндөр үнээр төмөр зам барьсан, эсвэл гурав дахин хямд үнээр нүүрсээ зарах гэрээ хийсэн. Тиймээс жилдээ нэг өрхөд 500 мянган төгрөгийн ногдол ашиг тараах боломжийг "Эрдэнэс Тавантолгой" компани, УИХ, Засгийн газар эрж хайх ёстой гэв.

Өөрөөр хэлбэл, нүүрсний хулгайгаас болж алдагдсан боломжийг иргэдэд үүрүүлж, иргэдэд хуваарилах ёстой ноогдол ашгийг өөр зүйлд захиран зарцуулж болохгүй ээ гэсэн үг. Түүний энэ үг одоогоос жил шахмын өмнө “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуягийн хэлсэн тоотой нэлээд дөхөж очсон байдаг юм. Тэр 2022 оны гуравдугаар сард өгсөн /ажлаа өгөхөөс долоон сарын өмнө/ ярилцлагадаа "1,072 хувьцаатай иргэн 2023-2025 он хүртэл жилд 669.751 төгрөгийн ногдол ашиг хүртэх тооцоо гарсан” гэжээ. Хэрвээ төрийн оролцоотой хулгай гараагүй бол бид энэ хэмжээний ашиг хүртэх боломж байсан гэсэн үг.

Сануулахад, ЭТТ-н 1072 хувьцааны ноогдол ашиг гэдэг зүйлийг бид 2020 онд ганцхан удаа авсан. Гэхдээ 2019 оны ноогдол ашгийг 2020 оны есдүгээр сард хуваарилсан байдаг юм. Нийт 179 тэрбум төгрөгийг хоёр сая иргэнд тараасан нь нэг иргэнд дунджаар 90 мянган төгрөг оногдсон гэсэн үг. Харин 2021 он гарсны дараа ЭТТ ТУЗ хуралдаад “2020 оны ногдол ашгийг тараахгүй, Тавантолгой-Зүүнбаян, Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалт болон цахилгаан станц зэрэг  төслүүдэд хөрөнгө оруулалт хийнэ” гэж мэдэгдсэн. Ингээд 2020, 2021 оны ноогдол ашиг байхгүй. Харин 2022 оны ноогдол ашгаа яах вэ гэж иргэд хэлэлцэж, эрх баригчдад шаардлага тавьж байгаа. Дахиад өмнөх шигээ Засгийн газар нь “ноогдол ашиг тараахгүй” гэдэг шийдвэр гаргаад хулгайчдын тавьсан өрийг дарахад зарцуулах уу? Эсвэл иргэдийн амьжиргаа, эдийн засагт нөлөөлөх нөлөөг нь ярилгүйгээр хуулийн дагуу ноогдол ашгаа тараах уу?

Хэрвээ ЭТТ компани мөн юм бол /хэдийгээр төрийн өмч давамгайлсан ч гэсэн/ хуулийн дагуу хуваарилах ёстой ноогдол ашгаа тараах ёстой. Үүний ард ямар ч тайлбар шаардлагагүй. Хэрвээ “Компани биш юм байна аа, дарга нарын хэтэвч, төрийн нэр дээр данслагдсан хулгайчдын сан хөмрөг юмаа” гэвэл одоо яая гэх вэ, үүнийгээ ч гэсэн хүлээн зөвшөөрөөд, компанийг татан буулгаж, дампууруулах ёстой. Хуульд захирагддаггүй, хувьцаа эзэмшигчиддээ хянагддаггүй "хувьцаат компани" гэж хаана байсан юм?

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 3 цаг 40 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 3 цаг 51 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 4 цаг 9 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 4 цаг 16 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 4 цаг 20 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 4 цаг 25 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 4 цаг 30 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 4 цаг 35 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 19 цаг 34 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 19 цаг 38 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 23 цаг 23 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 23 цаг 37 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 23 цаг 49 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top