x

АН-ын даргыг сонгох сонгуулиас хэн юуг хүлээх вэ?

2020 оны УИХ-ын сонгуулиас хойших хоёр жил гаруйн хугацаанд үндсэндээ хоёр тусдаа үйл ажиллагаа явуулж ирсэн АН-ынхан өнгөрөгч баасан гаригт ҮБХ-ны ээлжит бус хурлаа хийж, эвлэрэл нэгдлийн замыг сонгов. Ирэх лхагва гаригт буюу 18-ны өдөр намын даргыг сонгох сонгуулиа явуулахаар болжээ.

Ээлжит бус хурлыг зарласны маргааш АН-ын тамгатай ганц “хутагт” болох С.Эрдэнэ дарга “Энэ нөхөд ҮБХ-ны хуралдааныг зарлах эрхгүй субьектүүд” хэмээн мэдэгдсэнтэй харьцуулахад ҮБХ хуралдсаны маргаашнаас “С.Эрдэнэ, Х.Баттулга нар эвлэрчээ” гэсэн мессежүүд нисч эхэллээ. Энэ үйл явдлыг тохиолдуулаад Х.Баттулга нь хүртэл эргэж ирсэн гэх.

Ер нь бол АН С.Эрдэнэтэй С.Эрдэнэгүй, Х.Баттулгатай Х.Баттулгагүй ч Ардчилсан нам юм гэдгийг өнгөрсөн цөөхөн хоногт өрнөсөн үйл явдлууд бэлээхэн харууллаа. Гэхдээ хүн хүндээ илүүдэх биш. Эвлэрлийн замыг сонгосон нь үнэн бол үнэхээр сайн хэрэг. Эцсийн бүлэгт АН-гүйгээр С.Эрдэнэ хэн, Х.Баттулга хэн гэдгээ ойлгосон бол болж байгаа нь тэр. Харин ҮБХ-ны энэ удаагийн ээлжит бус хурал хүчинтэй юу, үгүй юу гэдэг дээр өөр баримт гаргаж бас болох юм.

Тодруулбал, 2020 оноос хойш АН-ын ҮБХ гурван удаа хуралджээ. 2020 оны тавдугаар сард (УИХ-ын сонгуулийн өмнө) зарласан ҮБХ-ны хуралд ҮБХ-ны 391 гишүүн оролцсон байна. 2022 оны гуравдугаар сард АН-ын Үндсэн дүрмийг шинэчлэн баталсан ҮБХ-ны ээлжит хуралд 491 гишүүн оролцож, намын шинэчилсэн дүрмийг УДШ бүртгэжээ. Үүний дараа 2022 оны зургадугаар сард ҮБХ-ны гишүүд дунд ротаци явуулахад ҮБХ-ны 252 гишүүн оролцсон байна. Харин энэ удаагийн ээлжит бус хуралдаанд ҮБХ-ны 314 гишүүн (ирцийн эхний мэдээгээр) оролцов.

Ингэхдээ өмнө хуралдсан гурван удаагийн хуралд оролцсон ҮБХ-ны гишүүдийн 50, 50 хувийн төлөөллийг оролцуулжээ. С.Эрдэнэ, Х.Баттулга нарын тус тусдаа багцалсан ҮБХ-ны гишүүдийн 50 хувь нь энэ удаагийн ээлжит бус хуралд оролцсон гэсэн үг. Товчхондоо, ҮБХ-ны хуралдаанаас гарсан шийдвэрийг ҮДШ “хүлээж авахгүй” гэх ямар нэг шалтгаан байхгүй болов. С.Эрдэнэ, Х.Баттулга нарын зүгээс ч эсэргүүцэх боломж үлдсэнгүй. Тиймээс, хэрэв энэ удаа Дээд шүүх дахиад “бүртгэхгүй”, эсвэл “биш байна” гэж гүрийвэл өөрсдөө асуудалд орно. Нэг намын шүүх шүү гэдгээ л албан ёсоор зарлана гэсэн үг.

Одоо хамгийн гол асуудал үлдсэн. Энэ бол хоёрхон хоногийн дараа болох намын даргын сонгууль. Энэ удаад АН дарга нараа дагаж мөргөлддөггүй, үзэл бодол, үнэт зүйл дээрээ нэгдсэн, дүрмээ баримталж, зарчмыг сахисан нам байгаасай, ийм шаардлага, шалгуураар намын даргаа сонгоосой гэж залбирах л үлдлээ. Намын дотоод сонгууль учраас намын гишүүд, ҮБХ үүнийг шийднэ. Хөндлөнгөөс хөлөө дүрэх боломж байхгүй. “АН эвлэрч нягтрах нь монголчуудын эрх ашиг” гэж Л.Гантөмөрийн хэлсэн үг үнэн бол энэ залбирал нөлөөлж магадгүй л юм.

Гашуун туршлага, хатуухан сургамж ч бий. Өнгөрсөн хугацаанд АН хамгийн баян “хулгайч”, хамгийн шазууртай “заргач” хоёрын дунд хэдэн жил тэссэн, тал дундуураа тас хэрчүүлэх ч дөхсөн. Харин энэ удаад хэн бяртай, бультай, хэн мөнгөтэйд нь намаа даатгах, эсвэл хэн нэгэн хүчтэй лидерийг тойрч мөлхөх биш, харин намын эв нэгдлийг хангаж, алсын хараагаа зөв тодорхойлж, түүндээ тохирсон баг бүрдүүлж ажиллах сайн менежерийг сонгох ёстой.

Учир нь АН-ын унал, мөхлийн шалтгаан нь үргэлж л лидерүүдийн зодоон байсаар ирсэн. 2000 онд арчилсан хүчний бүх намууд нэгдэж АН-ыг байгуулахад ч гэсэн ингэж ярьж байв. Ардчилсан нам лидерүүдийн нам биш, гишүүддээ түшиглэсэн нам болно гэж. Тэр цаг үе өнөөдөр ч гэсэн давтагдаж байна.

Өөрөөр хэлбэл, шинээр сонгогдох намын даргын хамгийн түрүүнд хийх ёстой ажил бол намаа бэхжүүлэх. Түүнээс биш ирэх сонгуульд ялалт авчирах нь эхний зорилго биш. Олонхи гишүүдийн хувьд (магадгүй зарим нэр дэвшигчдийн цээжний тооцоо байхыг үгүйсгэхгүй) “Нам ялбал намын дарга Ерөнхий сайд байх ёстой” гэдэг шалгуурыг эхэнд ярьж байх шиг сонсогдоно лээ. Тэгвэл уучлаарай, ирэх хоёр удаагийн сонгуульд лав АН-д ялалт байхгүй шүү. МАН муу байх тусмаа АН-д сайн гэдэг үзлээр одоо хол явахгүй. Ийм сэтгэлийн бэлтгэлтэйгээр намын даргад нэр дэвшиж, ирэх онуудад хийх ёстой ажил, хүрэх газраа төлөвлөж чадсан хүн л АН-ын дарга болох ёстой.

Б.СЭМҮҮН

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 3 цаг 48 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 3 цаг 59 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 4 цаг 17 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 4 цаг 25 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 4 цаг 28 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 4 цаг 33 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 4 цаг 38 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 4 цаг 43 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 19 цаг 42 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 19 цаг 46 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 23 цаг 31 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 23 цаг 45 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна 23 цаг 57 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top