x

Путин Украин уруу дайрсан шалтгаан яг юу юм бол?

Бүгд өөр өөрийн өнцгөөр ярьдаг. Солиотой өвгөний имперлист бодлого, ямар нэг *изм түгээх гээд яваа гэхээр арай л хялбар, уран сайханлаг санагдаад байдаг юм. Нэг эх сурвалжийн тайлбарыг орчуулуулж сонсоод их үнэмшилтэй санагдаад тэгээд цааш жаахан ургуулж бодоод өөрийн нэмэлт тайлбараар бичлээ.

Товчхондоо Путинд геополитик, улс эх орон, имперлизм түй ч падлийгүй. Түүний хамгийн дуртай зүйл нь мөнгө. Орос орны хязгааргүй байгалийн нөөц дээр Путины “Мөнгөний сүлжээ” ажиллаж мөнгө хийсээр ирж. Мөнгөнд дуртай, нэг их сүртэй боловсрол хэрэггүй, өөрт үнэнч хүмүүсийг салбар бүрт байршуулж сүлжээ үүсгэсэн бөгөөд сүлжээ нь бүр дэлхий даяар “салбартай”. Манайхаар “60 тэрбумын схем”-ийг 60 тэрбум доллар, за магад 600 тэрбум долларын схемээр байгуулчихсан ч юмуудаа. Цэрэг арми иймэрхүү авлигажсан тартагтаа тулсан гэдгийг Путин мэдэхийн дээдээр мэднэ, учир нь цэргийн салбарт хамаг том тушаалд сүлжээндээ үнэнч, мөнгө оруулж өгөх гол хүмүүсээ л томилдог. Муж бүхэнд, хот бүхэнд, томоохон корпораци, компани, үйлдвэр бүхний удирдлага “Сүлжээ”-ээс л томилогдоно.

Мэдлэг боловсрол, үзэл санаа падлийгүй, зөвхөн сүлжээндээ үнэнч, сүлжээндээ мөнгө оруулдаг, гаргадаг байхад л хангалттай. Сүлжээнд элссэн хүн амын 0.1 хувь нь тасархай баян, дийлэнх хэсэг нь дунджаас доогуур амьдралын түвшинтэй, ийм нэг улс бий болж. Уг нь оросын нэг хүнд ногдох ДНБ нь 12,000$ буюу дундаж үзүүлэлттэй, бүр Хятадаас өндөр ч хятадаас 4-5 дахин бага дундаж цалинтай. Баялгаас хувь хүртэж чадаагүй ядуу, харанхуй массаа аргалдаг юм нь имперлист үзэл, хүчирхэг орос, НАТО-ийн эсрэг үзэл санаа гэх мэт пиарын үзэл санаа. Олимпын наадам, ДАШТ зохиосон нь үндсэндээ пиарын л ажил. Сочигийн олимп гэхэд л 50 тэрбум долларын төсөвтэй, бусад өвлийн олимпоос 10 дахин өндөр зардал байв. Зардал гэдэг нь “Сүлжээ” мөнгөө хийж буй хэрэг, ард түмэн харин улсаараа бахархаж, орос орон маань сэргэж байна гэж итгэсэн, win win зарчим.  Сүүлдээ эх орны нэр сэргээх үүрэгтэй тамирчдын амжилт нь буураад эхлэхээр Төр засаг нь өөрөө оролцож системтэйгээр допинг шахаж байгаад баригдсан. Ингээд оросын төрийн далбаа хөөрөхгүй, төрийн дуулал олимпоор эгшиглэхгүй болов.

Гэхдээ үүнд Путины сүлжээ огтхон ч эмзэглээгүй, “Муусайн барууныхан дарлаж дайсагнаж байна..” гэсэн пиар л хахтал нь цацаж. Үнэндээ Путин ганцаараа гүрийгээд байгаа ч юм биш, түүний сүлжээ л биед наалдчихсан шимэгч шиг салж өгөхгүй буй хэрэг. Путин тэнд сууж байсных нь төлөө ашиг хүртээд явж буй хэдэн мянган “сүлжээ”-ий гишүүд, “дефакто хувьцаа эзэмшигч” дэлхий даяараа байгаа л гэсэн үг.

Дэлхий даяар салбар төлөөлөгчийн газартай “Путины сүлжээ” товчхондоо гоёор үзээд болохгүй бол муухайгаар үзээд мөнгө хийе гэсэн үндсэн загвар модельтой. Африкт хүртэл Оросыг магтдаг, төрийг нь эргүүлдэг пиар, лобби баг ажиллана. Барууны улс төрч нарын дунд ч “Путины сүлжээ”-ээс мөнгө авдаг бүлэглэл бий. Трампын сонгуульд Путин тусласан гэдэг ортой. Дундад азийн *стан орнуудыг бүгдийг нь авлигадаж, базчихсан. Герман, Францын улс төрийн зарим томчуудтай нэлээд гүнзгийрсэн, гааз нефтээ шахдаг. Авлигажсан улсуудын улс төрч нартай авлига ярина, арай соёлтой улсуудтай нь лобби ярина, мэдээж авлига ч лобби ч тодорхой зардал гаргаж таарна. Сирит цэргээ оруулаад байдаг нь Турктэй хийсэн гаазын мөнгөний өрсөлдөөн. Манай монголын тэмцэгчдийн үнэтэй жи-классын мөнгө явж явж өнөөх “сүлжээ”-ий нэг жижигхээн үзүүр байсан болов уу даа. Орос эх сурвалжийн хэлсэнээр зөвхөн Путин унаад байгаа юм биш, дэлхий даяар босгосон хөзрөн байшин нь нурж байна гэх. 

Манай улсын хувьд бол, 2008 он хүртэл Монголыг нэг их тоохгүй байсан нь Монголд тоогоод байхаар мөнгө байгаагүй гэсэн үг. Ингээд тоочихмоор мөнгө гарч ирсэн нь Оюутолгой, тэрийг нь манайхан муриад барууныханд өгчихсөн. Мурьсан шийтгэлээ ч амссан даа амссан. Дараа нь манайд бас нэг хүн тоочихмоор юм гарч ирсэн нь Тавантолгой байлаа. Ингээд Монголыг дахиад тоохтойгоо болж, манай улс төрд оролцож, өөрийн сүлжээгээр санхүүжүүлж 2017 онд өөрийн хүнээ тавьж чадсан гэж бодол төрөв. Тавантолгойг гацаасны үр дүнд манай улс сүүлийн 10 жилд олох ёстой байсан 30 тэрбум доллараа алдсан гэдэг. Логикоор бодоход манай олох ёстой орлого өөр нэг тийшээ явсан байх ёстой доо? 10 тэрбум доллар хар пиарт зараад 30 тэрбумыг олж байвал ашигтай л хөрөнгө оруулалт. Манайхыг гэхдээ Путин өөрөө ч тоохгүй л дээ, ер нь Монгол гэж улс байдгийг мэддэг ч юмуу. Өнөөх сүлжээний үзүүрийн үзүүрийн жижигхэн салаа мөчир, локал олигарх нар л ажиллаж байдаг болов уу.

Тэгвэл ер нь Украинд яагаад тэгтлээ эмзэг байна, яагаад заавал цэрэглэж дайрах болов? Мэдээж зүгээр зугаацах гэж сүлжээ байгуулаагүй, түүгээр мөнгө байнга урсаж байх ёстой, эхний хөрөнгө оруулалт дараагийн хөрөнгө оруулалтаа нөхөх ёстой. Жирийн бизнесээс ялгаатай нь улс төрч нарыг лоббидох, сүрдүүлэх баривчлах, цаашилбал хордуулах, хөнөөх, мөн хар пиар ажлуудад маш их мөнгө цацна. Украиныг оролдоод байдаг нь тийшээ маш их мөнгө зарчихсан, одоо ашгаа хүртэх гэсэн л ганц зорилготой. “Путины сүлжээ” Украинд сүүлийн хэдэн жил 10 тэрбум доллар зарцуулсан гэх. Улс төрч нарыг лоббидох, авлигадах, худалдаж авах, янз бүрийн жагсаал цуглаан хийх гэх мэт ажилд. Хувь хүртсэн украины хэсэг олигархууд нь “дотроо улс төр хийгээд барахгүй юм байна, гаднаас хүчээр Зэлэнскийг унагаад өгвөл бид нар таныг дэмжнээ” гэж. Путин яваад орсон, үнэндээ дэмжих хүн байсангүй. Украины олигарх нар 10 тэрбумыг нь аваад мурьчихсан байв. “Путины сүлжээ” үнэн сэтгэлээсээ эмзэглэж хорсов. Цэргийн эргэлт хийгээд, Украинд оруулсан мөнгөө гялс баталгаажуулья л гэж санаж. Товчхондоо оруулсан 10 тэрбум доллараа л хамгаалах гэсэн арга, бүх юм санасаны дагуу явж байтал гэнэт байдал бишидсэн. Путины сүлжээ зөвхөн алдагдал хүлээнэ, харин Орос орон өөрийн мэдэлгүй шавар намагт хальтираад орчихсон.. Харин америкчууд яагаад эргэлтийн цэг дээр Украиныг өмөөрөх шалтгаан нь юу юм бол?

Дэгс юм ч байгаа байх, надад төрсөн л сэтгэгдэл шүү. Сүүлийн хэдэн сар сонссон элдэв талцсан, утга уянга, үзэл сурталжсан хийрхэлүүдээс хамгийн үнэмшилтэй тайлбар шиг доорхи яриа санагдав.. 

Аанхаа /baabar.mn/

iСанал болгох
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
iРедакцийн сонголт
iШинэ мэдээ
З.Мэндсайхан: Оюу Толгойн хэлэлцээрийн баг удахгүй ирнэ 3 цаг 58 мин Мэдээж “Ар нь түүз!” 4 цаг 10 мин И-спорт болон оюуны спортын Азийн анхдугаар наадмыг 2027 онд зохион байгуулна 4 цаг 27 мин Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм хүйтэн 4 цаг 35 мин Аймгуудын өрсөлдөх чадварын 2026 оны тайлангийн үр дүнг танилцуулна 4 цаг 38 мин Д.Трамп Хятадад Ким Жөн Унтай уулзаж магадгүй гэв 4 цаг 43 мин Тайванийн Гадаад хэргийн сайд АНУ-д хоёр дахь удаагаа очжээ 4 цаг 48 мин Хятадын арбитр: Манай төрийн өмчит банкуудаас татсан зээлүүдийг “Болдтөмөр Ерөө гол” ХХК-ийн төмрийн хүдрийн уурхайд зохих ёсоор ашигласан байна 4 цаг 53 мин Д.Медведев улирлын хаалтын тэмцээнийг хожлоор эхлүүллээ 19 цаг 52 мин “Вояжер-1” сансрын төхөөрөмж түүхэн дээд амжилт тогтооход ойрхон байна 19 цаг 56 мин Голомт банк “Euromoney Awards”-ын дөрвөн төрөлд шилдгээр шалгарлаа 23 цаг 41 мин А.Ганбаатар: Сүүлийн арваад жил төсөв 4 дахин тэлсэн ч хэт үрэлгэн, хүнийхээ төлөө биш байна 23 цаг 55 мин У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч байгаад шалгуулна Өчигдөр 13 цаг 56 мин “Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөцтэй байна Өчигдөр 08 цаг 47 мин Энэ онд 51 байршилд 63.47 км авто замыг шинэчлээд байна Өчигдөр 08 цаг 36 мин Монгол, НҮБ-ын харилцаа: Энхийг сахиулах ажиллагаанаас дэлхийн бодлого тодорхойлох оролцоо руу Өчигдөр 08 цаг 31 мин Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа Өчигдөр 08 цаг 22 мин Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энхийг сахиулагчдыг төрийн одон, медалиар шагналаа Уржигдар 16 цаг 21 мин Хуситууд Йемений түр нийслэл Аден хот руу давшиж эхэлжээ Уржигдар 16 цаг 15 мин Оюутны гольфийн ДАШТ-д М. Буян-Эрдэнэ амжилттай оролцлоо Уржигдар 16 цаг 10 мин
iИх уншсан
Аймгийн заан Ц.Гонгорын нэрэмжит УАШТ-д Р.Омар түрүүллээ Ж.Шагжийн нэрэмжит олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно... Монголын мөсөн сийлбэрчид Мадридын тэмцээнд түрүүллээ УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСВУ-ын Үндэсний ассамблейн гишүүн... АН дотор угсарсан МАН-ын схем Д.Жаргалсайханыг Барилга, хот ... Э.Өлзийбаяр: Намын дотоод сонгуулийг МАН-тай нийлж луйвардса... Хууль зөрчиж хэрэг буцаасаар байгаа Дээд шүүхийг “байцаах” х... З.Мэндсайхан: Тэтгэвэр, цалингийн нэмэгдлээр дамжуулан ажлын... 1926-1930 онд Герман улсад суралцсан монгол залуучуудын боло... Цагаачд иргэдийн шинэ цуваа АНУ-ын хилийг чиглэв У.Хүрэлсүх: Гүтгэлэг худал болохыг нотлохын тулд ажлаа өгч б... “Герман, Франц улсад суралцсан анхны эмэгтэйчүүд” үзэсгэлэнг... Гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар 16 дараалан яллаа УИХ-ын чуулганаар 2027 оны төсвийг эцэслэн баталлаа Улаанбаатарт өдөртөө 4 хэм хүйтэн Дундаж давхаргын эсрэг хийж буй Монгол төрийн ужиг дайн Хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа Баруун болон төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар цасан шуурга шуу... “Ерөнхийлөгчтэй, дээр нь эрх барьж байвал нам хагардаг” гэсэ... Монголын баг тамирчид “Дакар-2026” залуучуудын олимпоос хоёр...
Top